I SO/Sz 4/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.D. o przyznanie prawa pomocy p o s t a n a w i a: przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w S. W dniu 5 grudnia 2011 r. T.D., w związku z zamiarem złożenia skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w S. z dnia [...] Nr [...] zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu w osobie adw. T.B., ul. [...]. Z uzasadnienia wniosku, oświadczeń złożonych na urzędowym formularzu PPF oraz załączonych dokumentów wynika, co następuje. Wnioskodawca ma 74 lata, jest osobą przewlekle chorą, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest wdowcem, mieszka w lokalu komunalnym o pow. 36 m kw., nie posiada innego majątku w postaci wartościowych rzeczy ruchomych, zgromadzonych zasobów pieniężnych (oszczędności), utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł netto. Miesięczne konieczne wydatki to: opłaty związane z utrzymaniem mieszkania – czynsz (wg danych z grudnia 2010 r. czynsz wynosił [...] zł), opłaty za telefon (ok. [...] zł), za telewizję ([...] zł), energię elektryczną ([...] zł), gaz ([...] zł) oraz wydatki na zakup żywności, środków czystości i związane z leczeniem – dojazdy, zakup leków ([...] zł). Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 cyt. wyżej przepisu). Stosownie do brzmienia art. 239 pkt 1 lit. "e" p.p.s.a, nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Z wniosku T.D. wynika, iż zamierza zaskarżyć do Sądu decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, która stanowi działanie organu w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych, wskazane w powołanym przepisie art. 239 pkt 1 lit. "e" p.p.s.a. Wnioskodawca nie ma zatem z mocy ustawy obowiązku uiszczania kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie. Dlatego rozpoznaniu podlegał wyłącznie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, a zatem, stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., wykazania wymagało przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ustalenie wystąpienia przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. wymaga porównania realnych możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy z wysokością obciążeń finansowych związanych z postępowaniem. Ponadto w przypadku przesłanki z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. ustalenia wymaga także wpływ obowiązku ponoszenia kosztów postępowania na sytuację materialną strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy i jej rodziny. Ciężar wykazania powyższych okoliczności obciąża wnioskodawcę, a wykazanie to powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza rozpoznającego wniosek zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Analiza złożonego przez T.D. oświadczenia majątkowego i załączonych do niego dokumentów prowadzi do wniosku, że wnioskodawca wyżej wskazanym wymaganiom sprostał, wykazał bowiem, iż w jego sytuacji finansowej poniesienie wynagrodzenia pełnomocnika jest niemożliwe. Wnioskodawca jest osobą starszą, choruje, ponosi wydatki z tym związane, utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł, która pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, nie posiada oszczędności ani majątku. Wobec powyższego przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w postaci ustanowienia adwokata jest uzasadnione, dlatego należało orzec jak w sentencji. Odnośnie wniosku T.D. w zakresie ustanowienia adwokata w osobie adw. T.B., ul. [...], to informacyjnie jedynie należy wskazać, że stosownie do treści art. 244 § 3 p.p.s.a., uprawnienie do wyznaczenia wskazanego imiennie przez wnioskodawcę pełnomocnika do reprezentowania go w niniejszej sprawie w ramach przyznanego prawa pomocy przysługuje, w miarę możliwości i w porozumieniu ze wskazanym adwokatem, właściwej miejscowo okręgowej radzie adwokackiej. Tut. Sąd poinformuje wymieniony organ samorządu zawodowego o pełnym zakresie wniosku i wskazanym przez wnioskodawcę pełnomocniku.