I SO/Sz 5/16
PostanowienieWSA w Szczecinie2016-11-08
Skład orzekający: Iwona Golec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która prowadzi działalność gospodarczą i jest emerytką, ale ponosi wysokie koszty związane z utrzymaniem tej działalności oraz leczeniem swoim i męża, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, pomimo prowadzenia działalności gospodarczej i posiadania pewnych dochodów, wykazała, że jej sytuacja finansowa, uwzględniając wysokie koszty utrzymania działalności, wydatki na leczenie swoje i męża oraz ograniczone środki na utrzymanie, uniemożliwia jej poniesienie kosztów postępowania sądowego. W związku z tym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 PPSA, przyznano jej prawo pomocy w zakresie całkowitym.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, w związku z zamiarem zaskarżenia decyzji organu podatkowego w przedmiocie podatku od nieruchomości. Wnioskodawczyni jest emerytką, prowadzi wspólnie z mężem działalność gospodarczą, ponosi wysokie koszty związane z tą działalnością oraz leczeniem swoim i męża. Przedstawiła szczegółowe dane dotyczące swojej sytuacji finansowej i majątkowej, w tym dochody, wydatki, posiadany majątek oraz stan zdrowia.Rozstrzygnięcie
Przyznano I.L. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowiono adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie -Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 8 listopada 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I.L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata p o s t a n a w i a: 1) przyznać I.L. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2) ustanowić adwokata.
I.L. ([...] lata) złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy
w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w związku z zamiarem zaskarżenia decyzji organu podatkowego w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2016 rok.
W uzasadnieniu wniosku opisała przebieg czynności związanych
z doręczeniem decyzji we wskazanym wyżej zakresie i podała, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z mężem M. ([...] lat). Źródłem utrzymania rodziny jest działalność gospodarcza handlowa małżonków prowadzona w ramach spółki cywilnej P. s.c. L.I., L.M. w Ś. Wnioskodawczyni posiada w ww. spółce 90 % udziałów, jej mąż 10 %. I.L. pobiera dodatkowo emeryturę w wysokości [...] zł. Według jej oświadczenia dochód z działalności gospodarczej wynosił za okres od 1 stycznia do 31 sierpnia br. [...] zł, jest coraz niższy z uwagi na konkurencję sklepów w galeriach handlowych i "marketów". Zwróciła uwagę na wysokie koszty działalności, w tym koszty dzierżawy lokalu usługowego.
Odnośnie do majątku wnioskodawczyni wskazała na ½ nieruchomości położonej w Ś. przy ul. [...], w której prowadzi działalność gospodarczą oraz samochód firmowy marki [...] z 2001 r. wykorzystywany do prowadzonej działalności gospodarczej. Oświadczyła, że jej mąż nie posiada dodatkowo żadnego majątku. Wnioskodawczyni mieszka z mężem w domu córki przy ul. [...].
W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni zwróciła dodatkowo uwagę na stan zdrowia jej i męża, oświadczyła, że pomimo otrzymywanej emerytury prowadzi nadal działalność aby umożliwić mężowi nabycie uprawnień emerytalnych. Podała, że jej mąż jest pod stałą opieką kilku specjalistycznych poradni lekarskich, z powodu sytuacji finansowej nie korzystają z prywatnej opieki lekarskiej, długo oczekują na wizyty i zlecone zabiegi, kupują tańsze zamienniki zaleconych lekarstw.
Wnioskodawczyni podała nadto, że miesięczne wydatki na utrzymanie wynoszą: lekarstwa [...] zł, opłaty związane z utrzymaniem mieszkania (energia, woda, gaz, wywóz nieczystości), spłata zaległości do Urzędu Miasta w wysokości 5 rat po [...] zł płatnych do 15 czerwca każdego roku. Z kolei składka ZUS za męża wynosi [...] zł, a składka zdrowotna wnioskodawczyni [...] zł.
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Wnioskodawczyni nadesłała:
- wydruk książki przychodu i rozchodu za okres od 1 stycznia do 30 września 2016 r.,
- wyciąg z rachunku bankowego firmowego P. s.c. L.I., L.M. z 30 sierpnia i 31 sierpnia 2016 r. saldo na 31 sierpnia 2016 r. [...] zł,
- wyciąg z rachunku bankowego firmowego P. s.c. L.I., L.M. z 30 września 2016 r., saldo na 30 września [...] zł,
- stan konta I.L. i M.L. na dzień 5 października 2016 r. – kwota [...] zł,
- wyciąg z rachunku bankowego wnioskodawczyni stan środków na 31 sierpnia br. [...] zł; na 30 września br. [...] zł,
- kopię zeznania podatkowego M.L. PIT-36 za 2015 r. z zadeklarowanym dochodem z działalności gospodarczej [...] zł (przychód [...] zł, koszty [...] zł),
- kopię zeznania podatkowego wnioskodawczyni za 2015 r. PIT-36 z zadeklarowanym dochodem z emerytury [...] zł i działalności gospodarczej [...] zł (przychód [...] zł, koszty [...] zł),
- kopię decyzji Prezydenta Miasta Ś. z dnia 11 lutego 2016 r. ustalającej wnioskodawczyni podatek od nieruchomości za rok 2016 w wysokości [...] zł od, stanowiącej współwłasność wnioskodawczyni i D.L., nieruchomości położonej w Ś. przy ul. [...] o powierzchni [...] m² (grunty o powierzchni [...] i [...] m²).
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2016r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Wniosek ten wolny jest od opłat sądowych.
Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
W związku z zamiarem wniesienia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargi na decyzję organu podatkowego w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 rok, Wnioskodawczyni ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym
i majątkowym.
Podnieść należy, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Natomiast istotą instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji tym podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej, uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych, a do podmiotów tych zalicza się przede wszystkim bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby, które pozbawione są środków do życia, bądź których środki są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko potrzeby egzystencjalne niezbędne (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 października 2005 r., I GZ 107/05, niepubl.).
Zdaniem referendarza sądowego, przedstawione we wniosku okoliczności przemawiają za tym, że wniosek I.L. zasługuje na uwzględnienie.
Wnioskodawczyni jest emerytką, wraz z mężem prowadzi działalność gospodarczą w ramach spółki cywilnej P. s.c. L.I., L.M. Z zeznań podatkowych za 2015 rok wynika, że małżonkowie zadeklarowali roczny przychód z działalności w kwocie [...] zł i dochód w wysokości [...] zł. Z kolei z przedłożonego wydruku księgi przychodów i rozchodów za okres od stycznia do września br. wynika, że zaewidencjonowane przychody z działalności stanowią [...] zł (średnia miesięczna [...] zł), a dochody [...] zł (średnia miesięczna [...] zł). Uwzględniając wysokość posiadanych przez wnioskodawczynię środków na utrzymanie w łącznej wysokości ok. [...] miesięcznie, jej wiek i konieczność ponoszenia dodatkowo wydatków na leczenie wnioskodawczyni i jej męża, należało wniosek uwzględnić.
Wobec powyższego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło