I SO/Sz 5/18

PostanowienieWSA w Szczecinie2018-05-10

Skład orzekający: Iwona Golec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy strona wnosząca skargę na decyzję w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników jest zwolniona z kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e PPSA?
Ratio decidendi
Strona skarżąca decyzję w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych na podstawie art. 239 pkt 1 lit. e PPSA. W związku z tym, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy i podlega umorzeniu. Jednocześnie, w przypadku wykazania przez stronę, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego powinien zostać uwzględniony.
Stan faktyczny
Małżonkowie J. złożyli wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata i radcy prawnego. Wnioski te były związane z zamiarem wniesienia skargi na decyzję Prezesa ZUS dotyczącą rozłożenia na raty zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Wnioskodawcy przedstawili swoją trudną sytuację finansową i majątkową, wskazując na niskie i nieregularne dochody, bezrobocie, utrzymywanie syna oraz posiadanie domu i gospodarstwa rolnego.
Rozstrzygnięcie
1) umorzenie postępowania z wniosków o zwolnienie od kosztów sądowych oraz wniosku o ustanowienie radcy prawnego, 2) ustanowienie adwokata na rzecz J. J. i G. J..

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu [...] maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków J. J. i G. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego w związku z ich zamiarem wniesienia skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z dnia [...] lutego 2018 r. znak [...] w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników p o s t a n a w i a: 1) umorzyć postępowanie z wniosków o zwolnienie od kosztów sądowych oraz wniosku o ustanowienie radcy prawnego, 2) ustanowić adwokata na rzecz J. J. i G. J.. Sygn. akt I SO/Sz [...] U Z A S A D N I E N I E Małżonkowie J. J. i G. J. w związku z zamiarem wniesienia skargi na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z dnia [...] lutego 2018 r. znak [...] w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników, złożyli w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie: adwokata (wniosek G. J.), radcy prawnego (wniosek J. J.). Z uwagi na wspólny przedmiot zaskarżenia małżonków (jedna decyzja dotycząca obojga małżonków), referendarz sądowy połączył ww. wnioski o przyznanie prawa pomocy do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. W uzasadnieniu małżonkowie J. podali, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, na ich utrzymaniu pozostaje 26-letni syn, który na skutek wypadku utracił zdolność do wykonywania pracy. Wnioskodawczyni jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku. Rodzina utrzymuje się ze zleceń Wnioskodawcy, który prowadzi skup dziczyzny. Dochód jest nieregularny i wynosił ok. [...] zł rocznie, a aktualnie oscyluje wokół kwoty [...]– [...] zł rocznie. Wnioskodawcy podali, że nie uzyskują innych dochodów, korzystają z pomocy rodziny. S. B. z powodu stanu zdrowiał zawiesił działalność gospodarczą. Odnosząc się do majątku podali, że posiadają stanowiące przedmiot wspólności majątkowej małżeńskiej: dom o powierzchni [...] m˛ - adaptacja pomieszczenia gospodarczego, o wartości [...] zł oraz gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha przeliczeniowego. Wnioskodawcy wskazali na stałe wydatki związane z utrzymaniem oraz spłatą zadłużenia (ZUS, [...][...]). W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego Wnioskodawcy nadesłali: - wyciągi z rachunków bankowych Wnioskodawcy i Wnioskodawczyni za okres od 1 lutego do [...] kwietnia 2018 r. (jedna transakcja) z saldem środków [...] zł, - kopię decyzji Prezesa KRUS z dnia z dnia [...] lutego 2018 r. znak [...] w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników, - kopię decyzji Prezesa KRUS z dnia [...] lutego 2017 r. przyznającej Wnioskodawczyni ulgę w spłacie zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oraz kopię decyzji tego organu z dnia [...] listopada 2017 r. o wygaśnięciu decyzji w sprawie przyznania Wnioskodawczyni ulgi w spłacie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników, - kopię decyzji Wójta G. S. ustalającej Wnioskodawcom zobowiązanie w zakresie podatku rolnego na 2018 r. - zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] września 2016 r. potwierdzające, że Wnioskodawczyni zadeklarowała za 2015 r. przychód i dochód w wysokości [...] zł, - zaświadczenie Powiatowego Urzędu Pracy w S. z dnia [...] kwietnia 2018 r. potwierdzające, że Wnioskodawczyni jest od [...] kwietnia 2008 r. osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, - kopię zeznania podatkowego Wnioskodawców [...] za 2016 rok z zadeklarowanym przychodem Wnioskodawcy z działalności wykonywanej osobiście w wysokości [...] zł (koszty [...] zł, dochód [...] zł). Z wyjaśnień Wnioskodawców z dnia [...] kwietnia 2018 r. wynika nadto, że G. J. nie otrzymał jeszcze dochodów za ostatnie sześć miesięcy oraz że na dzień składania wyjaśnień małżonkowie nie złożyli jeszcze rozliczenia podatkowego za 2017 r. Z ustaleń referendarza sądowego wynika, że dane powszechnie dostępne (http://prod.ceidg.gov.pl) potwierdzają oświadczenia co do tego, iż syn Wnioskodawców - B. J. jest przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą pod firmą "[...] B. J." i w dniu [...] stycznia 2017 r. tę działalność gospodarczą zawiesił. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwana dalej: "p.p.s.a."), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Odnosząc się na wstępie do złożonego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, należy wskazać, że Wnioskodawcy zamierzają wnieść do sądu administracyjnego skargę na decyzję w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Skarżący będą korzystać w tej sprawie z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1 lit e p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Z tego względu, wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym zakresie jako bezprzedmiotowy, należało umorzyć na podstawie art. 249a p.p.s.a., o czym postanowiono w pkt. 1 sentencji. Przechodząc do rozpoznania wniosku o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika stanowiącego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 §3 p.p.s.a.), wskazać należy, że zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie referendarza sądowego wniosek zasługiwał na uwzględnienie. Mając na uwadze sytuację majątkową i finansową Wnioskodawców przedstawioną w uzasadnieniu wniosku, znajdującą potwierdzenie w aktach sprawy, w szczególności potwierdzony status Wnioskodawczyni jako osoby bezrobotnej oraz wysokość deklarowanych dochodów Wnioskodawcy (roczny dochód [...] zł), stwierdzić należało, że Wnioskodawcy nie są w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Biorąc pod uwagę powyższe przyjąć należało, że Wnioskodawcy spełniają przesłanki warunkujące ustanowienie na ich rzecz adwokata z urzędu, o czy postanowiono w pkt. 2 sentencji. Uznając, że ustanowienie adwokata zapewni Wnioskodawcom prawo do sądu, należało umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o ustanowienie radcy prawnego na podstawie art. 249a p.p.s.a., o czym postanowiono w pkt. 1 sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło