I SO/Sz 6/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata p o s t a n a w i a: przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata W. W. w dniu [...] r. (data nadania przesyłki na poczcie) zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z uzasadnienia wniosku oraz przedłożonych dokumentów i oświadczeń wynika, że wnioskodawczyni ma 57 lat i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem S. W.. Jedynym źródłem utrzymania rodziny jest emerytura wynosząca, według ostatniego odcinka ZUS, [...] zł netto (odcinek emerytury k. 12). Mąż wnioskodawczyni jest osobą niepracującą, do dnia 16 listopada 2010 r. był zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, utracił status osoby bezrobotnej z powodu nie stawienia się na wyznaczona wizytę w urzędzie pracy (odpisy decyzji Powiatowego Urzędu Pracy w S. – k. 13 i 14). Miesięczne wydatki rodziny to: czynsz za mieszkanie (w nim: centralne ogrzewanie, dostawa wody, wywóz odpadów i nieczystości, fundusz remontowy, podatek gruntowy) w kwocie [...] zł, opłata za energię elektryczną w kwocie [...] zł za okres 2 miesięcy, gaz w kwocie [...] zł za okres 4 miesięcy, telefon w kwocie [...] zł (za wrzesień 2010 r.). Z oświadczenia o stanie majątkowym wynika, że wnioskodawczyni jest właścicielem lokalu mieszkalnego o pow. [...] m kw. i działki rolnej o pow. [...] hektara, nie wykazała wartościowych rzeczy ruchomych ani zgromadzonych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych, itp.). W dodatkowym oświadczeniu o stanie rodzinnym W. W. wyjaśniła, że wspólnie z wnioskodawczynią i jej mężem mieszka syn z rodziną – bezrobotna żona i dwójka uczących się dzieci. Syn P. W. uzyskuje dochód z działalności gospodarczej w wysokości ok. [...] zł (w miesiącu wrześniu 2010 r.), z którego utrzymuje własną rodzinę, prowadząc oddzielne gospodarstwo domowe. Udziela on jednak cyklicznej pomocy finansowej rodzicom w postaci zakupu żywności i leków. Ponadto P. W. posiada działkę budowaną, którą zamierza zabudować w przyszłości. Z nadesłanych wyciągów z rachunku bankowego należącego do S. W., za okres od 4 sierpnia 2010 r. do 27 listopada 2010 r., wynika saldo końcowe na koniec tego okresu w wysokości [...] zł. Wnioskodawczyni przedłożyła także zaświadczenia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia 2 grudnia 2010 r., z których wynika, że S. W. nie składał zeznania podatkowego w zakresie podatku dochodowego za 2009 r., a W. W, według złożonego rozliczenia PIT40A w 2009 r. uzyskała przychód (dochód) z emerytury w wysokości [...] zł. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Stosownie do postanowień art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 cyt. Ustawy). W myśl art. 245 § 1 p.p.s.a prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 245 § 2 p.p.s.a prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza rozpoznającego wniosek należy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Rozpoznając wniosek wnioskodawczyni należało mieć na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. Mając powyższe na uwadze, w rozpatrywanym stanie faktycznym uznać należy, że wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co stanowi przesłankę niezbędną do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a). Przede wszystkim należy wskazać na sytuację materialno-bytową wnioskodawczyni oraz fakt, iż jest ona jedynym żywicielem rodziny. Jak podała W. W. w przedłożonym oświadczeniu, a co potwierdzają dołączone do wniosku dokumenty, jej mąż jest bezrobotny, nie osiąga żadnych dochodów, rodzina nie posiada również żadnych zgromadzonych oszczędności. Po potrąceniu koniecznych wydatków na utrzymanie mieszkania wynoszących miesięcznie ok. [...] zł, z dochodu z emerytury w wysokości [...] zł, na pozostałe potrzeby życiowe dwóch osób pozostaje jedynie kwota ok. [...] zł. W zaspokajaniu tych potrzeb pomaga więc zamieszkujący wspólnie z rodzicami syn (w postaci zakupu żywności, lekarstw). Jak wykazano P. W. nie prowadzi jednak wspólnego gospodarstwa domowego z rodzicami, z dochodu w kwocie ok. [...] zł utrzymuje własną rodzinę – bezrobotną żonę i dwoje uczących się dzieci. Wobec tego, wnioskodawczyni nie ma możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych, w tym wynagrodzenia pełnomocnika z otrzymywanych dochodów, nie jest bowiem w stanie zaoszczędzić odpowiednich środków, choćby kosztem rezygnacji z nieuzasadnionych wydatków, jakich – co wynika z wniosku - nie ponosi. Nie może także liczyć na pomoc syna w tym zakresie, od którego otrzymuje w miarę jego możliwości wsparcie finansowe na bieżące utrzymanie. Wprawdzie wnioskodawczyni posiada nieruchomość – grunt rolny o pow [...] hektara, ale ustalenie to nie może przesądzać o możliwościach ponoszenia kosztów sądowych. W trudnej sytuacji wnioskodawczyni nieruchomość tak bowiem stanowi zabezpieczenie i zarówno jej sprzedaż, jak i obciążenie w celu jej zbycia stanowiłoby uszczerbek w egzystencji strony i rodziny. W tej sytuacji uznać należało, że wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego w postaci opłat sądowych, zwrotu wydatków, czy ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 245 § 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.