II SA/Sz 100/08

Dnia 25 marca 2008 roku referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2008 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku W. i F. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Ich skargi na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia obiektu do odpowiedniego stanu technicznego p o s t a n a w i a: zwolnić skarżących od kosztów sądowych w części dotyczącej wpisu od skargi ponad kwotę [...] zł, a w pozostałej części odmówić zwolnienia W. i F. K. wnieśli skargę na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. [...] utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji nakazującą E. spółce z o.o. doprowadzenie obiektu trafostacji do odpowiedniego stanu technicznego. Skarżący wezwani do uiszczenia wpisu sądowego od złożonej skargi w kwocie 500 zł wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek wskazali, że mieszkają na wsi w rejonie wysokiego bezrobocia, skarżący pracuje jako kierowca i ma niskie zarobki, a skarżąca zajmuje się uprawą warzyw pod osłonami i koszty sezonowe upraw pochłaniają 1/3 ich dochodów. Wnioskodawcy podali, że ich miesięczne dochody netto wynoszą 1357 zł, posiadają dom o pow. 130 m2 (100-letni poniemiecki), działkę siedliskową 28 arów, i dwie działki rolne o łącznej powierzchni 4,5 ha oraz samochód osobowy Renault 19 który służy do przewożenia wyprodukowanych warzyw. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia 3 marca 2008 r. skarżący przedłożyli dowody potwierdzające dochody w kwocie ok. 1450 zł miesięcznie netto oraz wydatki na utrzymanie domu z ostatnich trzech miesięcy wynoszące ok. 150 zł miesięcznie, a także kserokopię faktury za telefon z września 2007 r. na kwotę 84 zł. Zasadą wynikającą z art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych ze swym udziałem w sprawie, a zwolnienie od ponoszenia kosztów jest wyjątkiem od zasady. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie całkowitym lub częściowym zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź posiadają środki bardzo ograniczone, zaspokajające tylko podstawowe potrzeby życiowe. Koszty sądowe obciążające skarżących w sprawie, sprowadzają się w obecnym jej stadium do opłaty sądowej od wniesionej skargi wynoszącej 500 zł. Z przedłożonych dowodów wynika, że skarżący uzyskują niezbyt wysokie dochody wynoszące ok. 1450 zł netto, jednakże brak jest podstaw do uznania, że nie są oni w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie. Sytuacja majątkowa skarżących pozwala na uiszczenie wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego skarżących, natomiast uzasadnia zwolnienie od wpisu w pozostałym zakresie. Należy zauważyć, że w razie gdy skarga okaże się uzasadniona, wnioskodawcy będą mogli żądać zwrotu poniesionych kosztów postępowania w całości od organu administracji który wydał zaskarżoną decyzję. Wniosek w tej sprawie należy zgłosić Sądowi najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku, pod rygorem utraty tego uprawnienia (art. 200 i art. 210 § 1 p.p.s.a.). Z powyższych względów, na podstawie na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 254 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.