II SA/Sz 1003/21
WyrokWSA w Szczecinie2021-11-25
Skład orzekający: Stefan Kłosowski, Katarzyna Sokołowska, Krzysztof Szydłowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo ustalił naruszenie polegające na podłączeniu niedozwolonego urządzenia do tachografu oraz czy odmowa przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego była zasadna?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że organ nie ustalił w sposób należyty istotnych okoliczności sprawy, w szczególności nie przeanalizował prawidłowo zapisów tachografu cyfrowego oraz nie przeprowadził dowodu z opinii biegłego, co miało wpływ na wynik sprawy. Wobec tego decyzje organów zostały uchylone.Stan faktyczny
W dniu 12 sierpnia 2019 r. funkcjonariusze Urzędu Celno-Skarbowego przeprowadzili kontrolę pojazdu kierowanego przez Ł. N., podczas której stwierdzili, że tachograf nie rejestrował prawidłowo aktywności kierowcy, podejrzewając podłączenie niedozwolonego urządzenia. Ł. N. twierdził, że doszło do awarii tachografu, której nie potwierdził dowodami. Organ nałożył karę pieniężną za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, a Ł. N. zaskarżył decyzję, zarzucając m.in. brak przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego i niewłaściwą analizę zapisów tachografu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 listopada 2021 r. sprawy ze skargi Ł. N. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w S. z dnia [...] r. nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącego Ł. N. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z 16 lipca 2021 r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu odwołania Ł. N., utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S., nr [...], z 30 kwietnia 2021 r., którą organ pierwszej instancji nałożył na odwołującego karę pieniężną w wysokości [...] zł.
W uzasadnieniu powyższej decyzji wskazano, iż w dniu [...] r., o godzinie [...] na drodze gminnej w S. przy ulicy [...], funkcjonariusze Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. przeprowadzili kontrolę ciągnika samochodowego lveco o nr rejestracyjnym [...] wraz z naczepą ciężarową L. o nr rejestracyjnym GTC [...] Powyższym pojazdem był realizowany przejazd bez ładunku w krajowym transporcie drogowym rzeczy.
W toku czynności kontrolnych funkcjonariusze stwierdzili, iż tachograf zainstalowany w powyższym pojeździe nie rejestruje we właściwy sposób aktywności kierowcy, a tym samym, że podłączono do niego niedozwolone urządzenie lub przedmiot przeznaczony do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub korzystano z tego urządzenia lub przedmiotu, co stanowi naruszenie art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 919 z późn. zm. – dalej powoływana jako "u.t.d." uszczegółowione w jej Załączniku Nr [...] w poz.: L.p. 6.1.3.
W ocenie organu treść protokołu kontroli dowodzi, że tachograf w kontrolowanym pojeździe nie rejestrował we właściwy sposób aktywności kierowcy. Ustalenia funkcjonariuszy potwierdzają wydruki wykonane w odstępie pięciu minut, i tak:
- pierwszy wydruk - pojazd zatrzymano, gdy był w ruchu o godzinie [...] (rzeczywisty czas [...]). Aktywność ta nie była jednak oznaczona na wydruku zawierającym dane z tachografu. Z wydruku tego wynika, że od [...] tachograf rejestrował odpoczynek,
- drugi wydruk - wykonany o godzinie [...], dowodzi, że podczas kontroli doszło do zmiany aktywności rejestrowanej przez tachograf. Pojawiły się na nim nowe informacje sugerujące, że między [...] kierowca odpoczywał, zaś od [...] prowadzone były "prace różne". Znamiennym, w ocenie organu jest to, że w czasie jazdy kontrolnej nadal nie była rejestrowana aktywność "jazda".
Organ nadmienił również, że w trakcie kontroli nie ujawniono żadnego niedozwolonego elementu a kierujący zestawem Ł. N. oświadczył, iż nastąpiła awaria tachografu, której nie był świadomy. Zauważono także, że kierujący podpisał protokół z kontroli niemniej jednak w polu "uwagi" naniósł adnotację: "Nie zgadzam się z protokołem (wykroczeniem)".
Powyższe w ocenie organu dawało podstawy do stwierdzenia, iż 12 sierpnia 2019 r. doszło do jednego z naruszeń, o których mowa w u.t.d tj. do tachografu podłączono niedozwolone urządzenie lub przedmiot wykonany lub przeznaczony do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub korzystano z tego urządzenia lub przedmiotu a na zaistnienie potencjalnej awarii tachografu, o której kontrolowany wspominał w trakcie kontroli, nie przedstawiono dowodów.
Organ wskazał, że wobec faktu powoływania się przez kontrolowanego na potencjalną awarię tachografu, Naczelnik Z. Urzędu Celno- Skarbowego wzywał go, oraz zarządzającego transportem P. N., do przedłożenia stosownej dokumentacji, tj.:
- wskazującej gdzie i kiedy dokonano usunięcia awarii tachografu,
- określającej rodzaj stwierdzonej usterki,
- w postaci ręcznej ewidencji aktywności, jazdy, odpoczynku, z kontynuacji jazdy po kontroli (kiedy powzięto wiedzę o usterce) do miejsca, w którym zwrócono się o naprawę usterki,
- na okoliczność ewentualnych szkoleń dotyczących właściwego użytkowania tachografów w celu zapewnienia poprawnego ich działania.
Zarówno kontrolowany jak zarządzający transportem, wobec którego organ I instancji prowadził równolegle odrębne postępowanie, nie przedstawili dowodów potwierdzających zaistnienie awarii, czy też jej usunięcie. Nie nadesłali także ręcznej ewidencji aktywności kierowcy, ani dokumentacji potwierdzającej przeprowadzenie ewentualnych szkoleń dotyczących właściwego użytkowania tachografów w celu zapewnienia poprawnego ich działania.
Natomiast w piśmie z 11 marca 2021 r. Ł. N. oświadczył, że analiza zapisów z karty i tachografu pozwoliła mu uznać, że do żadnej awarii nie doszło, a tachograf rejestrował aktywność w sposób prawidłowy.
W ocenie organu powyższym twierdzeniom strony przeczy jednak materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, w szczególności wydruki wykonane podczas kontroli. Wynika z nich, że w chwili zatrzymania do kontroli pojazd był w ruchu, a urządzenie nie rejestrowało aktywności - jazdy, lecz odpoczynek. Natomiast podczas kontroli doszło do manipulacji na urządzeniu rejestrującym. Pomimo nieodnalezienia przez funkcjonariuszy żadnego niedozwolonego urządzenia (magnesu, pilota) kontrolowany miał możliwość zmiany aktywności rejestrowanej przez tachograf. Potwierdza to zapis na drugim z wykonanych wydruków, gdzie od godziny [...] UTC tachograf zarejestrował "prace różne", których brak na wydruku pierwotnym. Nadto podczas jazdy kontrolnej tachograf dalej nie rejestrował aktywności - jazdy.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, w tym w szczególności do zarzutu nierozpatrzenia wniosku strony z 11 marca 2021 r. o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu tachografów na okoliczność, czy 12 sierpnia 2019 r. tachograf działał prawidłowo, a jeżeli nie, to z jakich przyczyn wyjaśniono organ stwierdził, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie budzi wątpliwości co do prawidłowości ustalonego stanu faktycznego. Stan ten został stwierdzony przez kontrolujących, którzy swe ustalenia zawarli w protokole z kontroli. Jak wywiedziono dalej, okoliczności, które miałyby być stwierdzone poprzez przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego nie miały znaczenia dla sprawy, gdyż zostały potwierdzone w toku kontroli. Dodatkowo organ zwrócił uwagę, że kontrola drogowa miała miejsce 12 sierpnia 2019 r., a zatem upłynęło od niej blisko dwa lata. Natomiast powołanie biegłego nie pozwoliłoby na stwierdzenie stanu faktycznego jaki miał miejsce w dniu kontroli. Zatem również z tego względu przeprowadzenie wnioskowanego dowodu w ocenie organu nie miało znaczenia dla sprawy.
Organ odwoławczy wskazał dodatkowo, iż potwierdzenie przez biegłego, podnoszonej przez odwołującego, ewentualnej awarii tachografu nie uchroniłoby odwołującego od kary pieniężnej. Rozporządzenie (UE) nr 165/2014 nakłada na kierowcę, prowadzącego pojazd w czasie wadliwego działania tachografu, obowiązek ręcznego zaznaczania informacji dotyczących okresów, które nie były poprawnie rejestrowane lub drukowane przez tachograf. Karę za to naruszenie przewiduje l.p. 6.3.9 załącznika nr 3 do u.t.d.
Natomiast co do zarzutu, iż organ I instancji nie przeanalizował zapisów tachografu, a w konsekwencji pominął w toku postępowania zapisy wymagania 042 Załącznika IB Rozporządzenia Rady EWG 3821/85 wskazującego, że w danej minucie zegarowej, nietraktowanej jako PROWADZENIE zgodnie z wymaganiem 041 rozporządzenia, cała taka minuta liczy się jako jedna czynność, która trwała najdłużej w ciągu tej minuty (lub była późniejsza w przypadku czynności o jednakowym czasie trwania), organ odwoławczy stwierdził, że przywołane przez odwołującego rozporządzenie utraciło moc obowiązującą 2 marca 2016 r. i nie znajduje zastosowania w sprawie.
Pismem z dnia 12 sierpnia 2021 r. Ł. N. wniósł skargę na powyższą decyzję zarzucając jej:
1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 10§1, art. 78§1, art. 80 i art. 84§1 k.p.a. polegające na zaniechaniu przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu tachografów na okoliczność, czy tachograf cyfrowy w pojeździe w dniu 12 sierpnia 2019 r. działał prawidłowo, a jeżeli nie - to z jakich przyczyn, w szczególności, czy mogło dojść do awarii tachografu lub impulsatora na skrzyni biegów w pojeździe, czy w okolicznościach sprawy doszło do jakiejkolwiek manipulacji w tachografie bądź impulsatorze zamontowanym w pojeździe, czy możliwy jest montaż i demontaż urządzenia zakłócającego pracę tachografu lub impulsatora w trakcie poruszania się pojazdu - a w konsekwencji ustalenie w sposób dowolny, że do tachografu zostało podłączone niezidentyfikowane urządzenie, które miało zmienić jego wskazania, gdy tymczasem organ swoje ustalenia oparł na przypuszczeniach.
2) Naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez brak analizy zapisów tachografu cyfrowego a w konsekwencji pominięcie w trakcie prowadzonego postępowania zapisów wymagania 052 Rozporządzenia wykonawczego Komisji UE 2016/799 z dnia 18 marca 2016r., które wskazuje, że w danej minucie zegarowej, nietraktowanej jako PROWADZENIE zgodnie z wymaganiem 051, cała taka minuta liczy się jako jedna czynność, która trwała najdłużej w ciągu tej minuty (lub była najpóźniejsza w przypadku czynności o jednakowym czasie trwania).
3) Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego w postaci art. 15 oraz art. 127 § 1 k.p.a. w zakresie w jakim przepisy te obligują organ odwoławczy do ustosunkowania się do zawartych w odwołaniu zarzutów, poprzez brak odniesienia się organu odwoławczego do zarzutów strony.
W uzasadnieniu swojego stanowiska skarżący oświadczył, że odpowiedź organu w zakresie powołania biegłego jest kuriozalna. Powodem nie powołania biegłego jest znaczny upływ czasu jak twierdzi organ. Jednocześnie sam organ wszczął postępowanie administracyjne 28 stycznia 2021 r. podczas gdy kontrolę przeprowadził w dniu 12 sierpnia 2019 r. Tym samym sam organ poprzez przewlekłość swoich działań a w zasadzie przy całkowitym braku działań spowodował, że od dnia kontroli do rozpoczęcia postępowania minęło prawie 1,5 roku.
Jako inne uchybienie organu skarżący wskazał brak analizy zapisów danych z pamięci tachografu cyfrowego pod kątem wymagania nr 052 Rozporządzenia wykonawczego Komisji UE 2016/799 z dnia 18 marca 2016 r . Zgodnie z zapisem tego wymagania tachograf cyfrowy dokonuje rejestracji czynności w następujący ściśle określony sposób. W danej minucie zegarowej, nietraktowanej jako PROWADZENIE zgodnie z poprzednim wymaganiem 051, cała taka minuta liczy się jako jedna czynność, która trwała najdłużej w ciągu tej minuty (lub była późniejsza w przypadku czynności o jednakowym czasie trwania). Zatem jeśli pojazd się porusza przez okres czasu trwający mniej niż 30 sekund a przez pozostały okres danej minuty zegarowej stoi czyli rejestruje aktywność "inna praca", "dyspozycja" lub przerwa "łóżko" to cała minuta zostanie zarejestrowana jako inna praca, dyspozycja lub przerwa. Zatem nawet gdy pojazd będzie się poruszał przez krótki czas to nie zostanie to zarejestrowane w pamięci tachografu cyfrowego. Pominięcie oceny tego wymagania, brak dokonania analizy zapisów z pamięci tachografu cyfrowego powodują, że organ kontrolny nie dokonał analizy całokształtu materiału dowodowego. Organ kontrolny nie wskazał w jaki sposób poruszał się pojazd. Nie ma informacji jak długo pojazd się poruszał i jaką drogę pokonał. Faktycznie pojazd pokonał drogę kilkunastu metrów co mogło trwać mniej niż 30 sekund a tym samym zapis aktywności jazda nie mógł zostać zarejestrowany. Zatem brak zapisu "jazda", pomimo, że pojazd się poruszał jest naturalnym i prawidłowym działaniem tachografu w sytuacji gdy czynność ta trwa krócej niż 30 sekund.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r. poz. 374 ze zm.) w związku z wystąpieniem przesłanek w przepisie tym wymienionych.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również podkreślić, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
W rozpatrywanej sprawie przedmiotem kontroli jest decyzja Naczelnika Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S., której następstwem było nałożenie na Ł. N., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Transport Ciężarowy Ł. N., kary w kwocie: [...] zł za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem z podłączonym do tachografu niedozwolonym urządzeniem lub przedmiotem wykonanym lub przeznaczonym do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub korzystanie z tego urządzenia lub przedmiotu.
Materialnoprawną podstawę nałożenia przedmiotowej kary stanowiły art. 92a ust. 1 i ust. 7, art. 93 ust. 1 oraz Załącznik Nr [...] Lp. 6.1.3 u.t.d.).
I tak, w myśl powyższych przepisów, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od [...] złotych do [...] złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od [...] złotych do [...] złotych za każde naruszenie. Przy czym jak trafnie dostrzegły organy administracji, dla naruszenia opisanego w pkt 6.1.3 "Podłączenie do tachografu niedozwolonego urządzenia lub przedmiotu wykonanego lub przeznaczonego do celów podrabiania lub przerabiania danych rejestrowanych przez tachograf lub korzystanie z tego urządzenia lub przedmiotu" przewidziano karę pieniężną w wysokości [...] zł.
W sprawie jest bezspornym, że 12 sierpnia 2019 r. o godz. [...] funkcjonariusze Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. przeprowadzili kontrolę zestawu składającego się z ciągnika samochodowego wraz z naczepą ciężarową, kierowanego przez skarżącego, który realizował przejazd bez ładunku w krajowym transporcie drogowym rzeczy
Bezspornym jest także, iż z powyższej kontroli został sporządzony stosowny protokół, w którym funkcjonariusze odnotowali naruszenie u.t.d. opisane w Załączniku Nr 3 Lp. 6.1.3 do u.t.d.
W uszczegółowionym opisie stwierdzonej nieprawidłowości funkcjonariusze zapisali: "Analiza zapisów na wydrukach pozwoliła stwierdzić, że tachograf nie rejestruje we właściwy sposób aktywności kierowcy. Możliwe jest, że nastąpiła ingerencja w układ zapisu tachografu. Świadczy o tym drugi z wykonanych wydruków. W trakcie kontroli nie ujawniono żadnego niedozwolonego elementu. Kierowca oświadczył, że jego zdaniem nastąpiła awaria tachografu, której nie był świadomy".
W toku wszczętego w dniu 21 stycznia 2021 r. przez Naczelnika Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. postępowania skarżący w odpowiedzi na wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów potwierdzających zaistnienie awarii tachografu i wdrożenie w toku kontynuacji jazdy po kontroli ręcznej ewidencji aktywności, zmodyfikował swoje stanowisko twierdząc, iż dodatkowa analiza danych z tachografu doprowadziła go do wniosku, że po uwzględnieniu specyfiki działania tachografu cyfrowego działał on prawidłowo. Skarżący domagał się również przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego zakresu tachografów. Opinia ta miałaby w szczególności pozwolić stwierdzić, czy 12 sierpnia 2019 r. tachograf działał prawidłowo, a jeżeli nie, to z jakich przyczyn.
Wobec powyższego obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie administracyjne, było stwierdzenie stosownie do zasad wynikających z art. 7, 77 i 80 k.p.a., czy ustalenia poczynione przez kontrolujących oraz materiał dowodowy zgromadzony w aktach daje podstawy do stwierdzenia, iż faktycznie w dacie kontroli doszło do naruszenia zasad określonych w u.t.d. oraz prawidłowe zakwalifikowanie stwierdzonego naruszenia i ustalenie stosownej kary, wynikającej z załącznika do ustawy. Od prawidłowego zakwalifikowania naruszenia zasad transportu drogowego zależna jest bowiem wysokość kary określona w załączniku do ustawy.
W realiach badanej sprawy rolą organu administracji było zatem jednoznaczne ustalenie czy zapisy odzwierciedlone na wydrukach tachografu cyfrowego, w świetle wyjaśnień skarżącego składanych w toku kontroli i w toku postępowania administracyjnego, pozwalają na stwierdzenie, iż w dniu 12 sierpnia 2019 r. do tachografu w pojeździe skarżącego zostało podłączone urządzenie, które miało zmienić jego wskazania. Przy czym, wobec braku wykrycia takiego urządzenia i wyjaśnień kierowcy konieczne było wykluczenie, iż działanie tachografu, które wywołało u kontrolujących podejrzenie co do ingerencji w jego układ zapisu, nie wynikało z innych przyczyn takich jak np. specyfika rejestracji aktywności kierowcy przez tachograf cyfrowy, awaria tachografu czy też jego niewłaściwa obsługa.
Niewątpliwie protokół kontroli stanowi dokument urzędowy i , jak przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, korzysta on z uprzywilejowanej i kwalifikowanej mocy prawnej oraz domniemania wiarygodności ustaleń w nim zawartych. W realiach niniejszej sprawy nie można jednak nie dostrzegać, iż z jednej strony z jego treści wynikał brak odnalezienia urządzania ingerującego w pracę tachografu i podejrzenie jego podłączenia a korzystaniu z takiego urządzania wyraźnie przeczył kierowca.
Tymczasem jako podstawę swoich ustaleń co do ingerencji przez kierującego w pracę tachografu organ wskazuje ustalenia wynikające z protokołu z kontroli oraz wykonane w toku kontroli dwa wydruki z jego pamięci a także nieprzedłożenia przez kierowcę dowodów na awarię urządzenia.
Nie sposób nie dostrzegać, iż z protokołu wynika wprawdzie, iż zestaw "zatrzymano do kontroli", nie wynikają jednak z niego żadne szczegóły co do opisanego w decyzji czasu trwania "ruchu" pojazdu przed kontrolą, który nie był rejestrowany. Skarżący trafnie wskazuje w tym zakresie, iż w protokole brak jest informacji w jaki sposób poruszał się pojazd. Nie ma też informacji jak długo pojazd się poruszał i jaką drogę pokonał. Nie sposób zatem na jego podstawie zakwestionować twierdzenia skarżącego, iż pojazd pokonał drogę kilkunastu metrów, co mogło trwać mniej niż 30 sekund. Organ nie odniósł się przy tym w żaden merytoryczny sposób do opisywanych przez skarżącego zasad rejestracji aktywności kierowcy przez tachograf cyfrowy, co według jego twierdzeń, nie zakwestionowanych zresztą przez organ, w przypadku ruchu trwającego krócej niż 30 sekund skutkować mogło brakiem rejestracji ruchu pojazdu. Z protokołu nie wynika też na jakim odcinku i przez jaki czas była wykonywana "jazda kontrolna" a nawet, iż faktycznie miała ona miejsce.
Wreszcie warto zauważyć, iż funkcjonariusze w toku kontroli odnotowali jedynie "możliwość ingerencji w układ zapisu tachografu", co w żaden sposób nie daje podstaw do przyjmowania tych ustaleń za jednoznaczne. Ów brak kategoryczności ustaleń potwierdza zresztą korespondencja pomiędzy poszczególnymi referatami Urzędu Celno-Skarbowego znajdująca się w aktach administracyjnych (k.8 i k.10). Wskazuje się w niej nie na stwierdzenie naruszenia określonego w L.p. 6.1.3. Załącznika Nr 3 do u.t.d., lecz jedynie na "podejrzenie" jego naruszenia oraz potrzebę wyjaśnienia czy brak aktywności odnotowanej na tachografie wynika z awarii czy też celowej ingerencji.
Organ w powyższym zakresie powołuje się wprawdzie w uzasadnieniu decyzji na dokonanie analizy zapisów tachografu, niemniej jednak owa analiza ani w zakresie przedstawionym w decyzji ani w wewnętrznej korespondencji organu (pismo z 15 stycznia 2021 r. na k.10) w żaden sposób nie odnosi się do zasad rejestracji aktywności kierowcy przez tachograf cyfrowy a jedynie ogólnikowo powiela spostrzeżenia kontrolujących, prowadząc na ich podstawie do kategorycznych wniosków.
Wprawdzie organ trafnie stwierdził, iż pierwotnie powoływane przez skarżącego rozporządzenie sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym utraciło moc obowiązującą. Jednakże w świetle stanowiska skarżącego nie zwalniało to jednak organu z obowiązku weryfikacji jak owa kwestia jest uregulowana przez aktualnie obowiązuje rozporządzenie tj. Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2016/799 z dnia 18 marca 2016 r. w sprawie wykonania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 ustanawiającego wymogi dotyczące budowy, sprawdzania, instalacji, użytkowania i naprawy tachografów oraz ich elementów składowych (Dz. U. UE. L. z 2016 r. Nr 139, str. 1 z późn. zm.). Nie sposób przy tym nie zauważać, iż powyższy akt prawny w pkt 3.4 "Monitorowanie czynności kierowcy" stanowi, iż gdy pojazd porusza się następuje automatyczne wybór czynności PROWADZENIE dla kierowcy i GOTOWOŚĆ dla współkierowcy, a gdy pojazd zatrzymuje się, następuje automatyczne wybranie czynności PRACA dla kierowcy przy czym jeżeli w czasie 120 sekund od automatycznej zmiany na PRACĘ, wskutek zatrzymania pojazdu, nastąpi zmiana czynności na PRZERWA/ODPOCZYNEK lub GOTOWOŚĆ, przyjmuje się, że pierwsza taka zmiana zaistniała w czasie postoju pojazdu (w ten sposób można anulować zmianę czynności na PRACA). Jednocześnie z powyższych przepisów wynika wprost, że funkcja ta przekazuje zmiany czynności do funkcji rejestrującej w odstępach co jedną minutę, w danej minucie zegarowej, jeżeli PROWADZENIE jest zarejestrowane jako czynność w minucie bezpośrednio ją poprzedzającej i następującej bezpośrednio po niej, to cała ta minuta liczy się jako PROWADZENIE natomiast w danej minucie zegarowej, nietraktowanej jako PROWADZENIE zgodnie z wymaganiem 051, cała taka minuta liczy się jako jedna czynność, która trwała najdłużej w ciągu tej minuty (lub była najpóźniejsza w przypadku czynności o jednakowym czasie trwania).
Stąd twierdzenia skarżącego co do swoistej dopuszczalnej inercji w rejestracji poszczególnych aktywności przez tachograf znajduje swoje potwierdzenie w obowiązujących przepisach. Bez wiedzy o czasie przemieszczania się pojazdu w przed kontrolą i w czasie "jazdy kontrolnej" względnie bez wiedzy specjalnej dotyczącej zasad działania konkretnego urządzenia rejestrującego, nie sposób zatem podważyć stanowiska skarżącego, iż nie każda aktywność zostaje zarejesrtowana przez tachograf a zatem sam brak jej rejestracji nie świadczy o nieprawidłowości działania tachografu.
Organ nie podjął nawet próby ustalenia czy owe okresy niezbędne dla ich odnotowania w pamięci urządzania zaistniały a skoncentrował się na weryfikacji twierdzeń skarżącego z dnia kontroli, iż w jego ocenie doszło prawdopodobnie do awarii urządzenia. Niewątpliwie kontrola jest zdarzeniem stresującym dla kierowcy i nie sposób uznawać, iżby oceny formułowane w jej toku, skrótowo odzwierciedlone w protokole z kontroli, nie dawały stronie postępowania administracyjnego możliwości obrony swoich racji w tym poprzez weryfikację swoich twierdzeń na potwierdzenie oświadczeń o braku podłączenia niedozwolonego urządzenia.
Stąd za uzasadniony należy uznać zarzut skargi dotyczący braku należytej analizy zapisów tachografu cyfrowego a w konsekwencji pominięcia w trakcie prowadzonego postępowania zapisów wymagania określonych przez cytowane wyżej rozporządzenia wykonawcze Komisji UE.
Za uzasadniony należy uznać także zarzut skargi naruszenia przepisów postępowania w postaci art. 7, art. 10§1, art. 78§1, art. 80 i art. 84§1 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu tachografów. Wprawdzie jak dostrzega organ nie ma on obowiązku dopuszczenia każdego dowodu wnioskowanego w sprawie, niemniej jednak odmowa dopuszczania dowodu wymagała ustalenia okoliczności istotnych da sprawy w niebudzący wątpliwości sposób w oparciu o inne dowody. W realiach badanej sprawy, jak wskazano powyżej, owe wątpliwości nie zostały należycie wyjaśnione. Wprawdzie organ wzywał skarżącego do okazania dowodów na potwierdzenie zaistnienia awarii tachografu, niemniej jednak skoro, jak twierdził skarżący w toku postępowania, do takiej awarii nie doszło, nie sposób oczekiwać aby takie dowody okazywał.
Przedstawione przez organ twierdzenie o przeprowadzeniu analizy zapisów tachografu jawi się jako niewystarczające, skoro ogranicza się w istocie do lakonicznych twierdzeń w uzasadnieniu decyzji i nie poddaje się realnej weryfikacji. Stwierdzenie, iż podczas jazdy rejestrowany był odpoczynek a podczas jazdy kontrolnej tachograf nadal nie rejestrował jazdy, lecz wykazał, tzw. "prace ręczne" nie odnosi się bowiem do meritum zarzutu opartego na twierdzeniu, iż tego rodzaju aktywności mogły nie być rejestrowane przez tachograf jeśli nie trwały wystarczająco długo. Nie jest przy tym trafne twierdzenie, iż objęte wnioskiem dowodowym skarżącego okoliczności nie mogły być stwierdzone po zakończeniu kontroli a nawet prawie dwa lata po tym zdarzeniu. Skoro bowiem organ opierał się przy orzekaniu na danych z wydruków tachografu, to w oparciu i ich treść możliwe było zweryfikowanie zasadności twierdzeń strony co do poprawności zapisów tachografu w realiach badanej sprawy.
Nie sposób też zaakceptować stanowiska organu, że potwierdzenie przez biegłego, podnoszonej przez skarżącego awarii tachografu nie uchroniłoby go od kary pieniężnej. Jakkolwiek w załączniku Nr 3 w Lp. 6.3.9. przewidziano karę za naruszenie zasad transportu drogowego w postaci niezaznaczenia przez kierowcę na wykresówce lub wykresówce dołączanej do karty kierowcy wszystkich wymaganych informacji dotyczących okresów, które nie są rejestrowane, gdy tachograf nie działa lub działa wadliwie , to jednak, powyższemu naruszeniu przypisano całkiem inną wagę oraz w związku z tym przewidziano dla niego maksymalną karę w wysokości [...] zł.
Rolą organu nie jest nałożenie na kierowcę jakiekolwiek kary, lecz nałożenie kary za udowodnione naruszenia zasad transportu drogowego. Skoro organ zmierzał do nałożenia na kierowcę kary za podłączenie do tachografu niedozwolonego urządzenia, winien był zgromadzić w sprawie dowody potwierdzające w sposób nie budzący wątpliwości, że po pierwsze: faktycznie działanie tachografu było nieprawidłowe, a po wtóre: z czego owa wynikła nieprawidłowość w jego działaniu.
Mając zatem na względzie fakt, iż wbrew twierdzom organu nie ustalił on w sposób należyty istotnych okoliczności sprawy skargę należy uznać za uzasadnioną a decyzje wydane na ich podstawie za podlejące uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło