II SA/Sz 1004/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder/spr./ Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant Joanna Białas - Gołąb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2007r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r. Nr [....], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego H. K. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] r. Nr [...] na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 5 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz.515 ze zmianami) skierował H. K., posiadającego uprawnienia do kierowania w zakresie prawa jazdy kategorii [...] na badania lekarskie z powodu otrzymania informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu. Od decyzji tej H. K. odwołał się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zażądania od Przychodni [...] akt z badania przeprowadzonego przez lekarzy psychiatrów. Odwołujący się podniósł, że trwające [...] minut badanie nie może przesądzać o tym, że jest on nałogowym alkoholikiem. Nadto, skierowanie na badania nie miałoby miejsca, gdyby organ I instancji zebrał i wnikliwie rozpoznał cały materiał dowodowy w sprawie. H. K. zarzucił również, że nie zapoznał się z treścią orzeczenia lekarskiego, a nadto nie przebywał nigdy w Izbie Wytrzeźwień, a policja nie odnotowała żadnej interwencji z powodu nadużycia alkoholu. Nie został również nigdy ukarany za jadze w stanie nietrzeźwym Odwołujący się wskazał również, że zaskarżona decyzja narusza postanowienia Kodeksu postępowania administracyjnego oraz nie zawiera właściwego uzasadnienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium przedstawiło stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że z wnioskiem do organu o wszczęcie postępowania administracyjnego w przedmiocie skierowania H. K. na badanie lekarskie wystąpił Asesor Prokuratury. Wystąpienie z wnioskiem wiązało się z zastrzeżeniami co do sprawności psychofizycznej odwołującego się jako uprawnionego do kierowania pojazdami, które pojawiły się podczas prowadzonego przeciwko H. K. postępowania przygotowawczego, podejrzanemu o czyn z art. 207 § 1 k.k. popartymi stwierdzeniami opinii sądowo-psychiatrycznej o uzależnieniu H. K. od alkoholu oraz określeniu jego osobowości jako nieprawidłowej, uwarunkowanej wieloczynnikowo. W ocenie Kolegium przesłankę do wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie mogą stanowić okoliczności, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na istotne zmniejszenie sprawności kierującego pojazdem. Mogą to być m.in. pochodzące z różnych źródeł informacje o pogarszającym się stanie zdrowia, objawy chorobowe świadczące o zaistnieniu przeciwwskazań do wydania prawa jazdy, np. alkoholizm, narkomania, wada wzroku, padaczka. Podczas prowadzonego postępowania przygotowawczego przez Prokuraturę stwierdzono uzależnienie H. K. od alkoholu, co stanowiło wystarczającą przesłankę do wydania decyzji o skierowaniu na badanie lekarskie. Kolegium podało również, że samo skierowanie H. K. na badanie lekarskie nie jest równoznacznie z cofnięciem prawa jazdy, gdyż ma na celu sprawdzenie zdolności zdrowotnych kierowcy do prowadzenia pojazdów i eliminowanie z ruchu kierowców, którzy z uwagi na stan zdrowia nie powinni prowadzić pojazdów. Dopiero stwierdzenie, że badany nie jest zdolny do prowadzenia pojazdów skutkuje cofnięciem prawa jazdy. H. K. wywiódł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem. W uzasadnieniu skargi H. K. przytoczył argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a nadto podniósł, że organ wbrew ogólnej regule dowodowej nie zbadał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. W szczególności opierając swoje wywody na treści orzeczenia lekarskiego, nie przeprowadził dowodu z tego orzeczenia gdyż nie był w jego posiadaniu. Nadto, Kolegium wbrew żądaniu odwołania nie przeprowadziło dowodu z dokumentacji lekarskiej dotyczącej stanu zdrowia skarżącego. Stanowi to w ocenie H. K. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego. O treści decyzji przesądziło pismo prokuratury, gdyż postępowania administracyjnego nie przeprowadzono. Skarżący podał nadto, że została uwzględniona jego apelacja od wyroku Sądu Rejonowego i Sąd Okręgowy w wyroku z dnia [...] r. – sygn. akt [...] uchylając wyrok I instancji stwierdził, iż załączone przez Prokuraturę orzeczenie lekarskie nie może być z racji braku właściwych badań i ustaleń podstawą do wydania wyroku. Skarżący w oparciu o ustalenia Sądu wywiódł, że to samo orzeczenie nie może być podstawą do wydania decyzji administracyjnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie. H. K. w dniu [...] r.( data wspływu do Biura Podawczego) wniósł do Sądu pismo uzupełniające do skargi opatrzone datą [...] r., do którego załączył odpis wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...] r. – sygn. akt [...], odpis zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] r. wystawionego przez lekarza psychiatrę R. K. z Poradni Zdrowia Psychicznego odpis opinii psychologicznej sporządzonej przez mgra psychologii D. P. z Poradni Zdrowia Psychicznego. Obecny na rozprawie Prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji ze względu na naruszenie art. 107 § 3 Kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej według kryterium zgodności z prawem. Oznacza to między innymi, że sąd kontrolując zaskarżoną decyzję bada, czy decyzja ta jest zgodna z przepisami prawa materialnego stanowiącymi podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz, czy w toku postępowania nie zostały naruszone w sposób istotny przepisy procedury administracyjnej. W przypadku ustalenia, że decyzja obarczona jest istotnymi wadami prawnymi sąd - w zależności od ustalonego rodzaju i stopnia naruszenia - decyzję taką uchyla lub stwierdza jej nieważność. Wniesiona skarga jest zasadna. Matarialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. Nr ), który przewiduje przeprowadzenie badań lekarskich kierującego pojazdem, w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem, w razie skierowania decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Redakcja powyższego przepisu wskazuje, że po pierwsze musi istnieć przesłanka materialnoprawna w postaci "nasuwających się zastrzeżeń co do stanu zdrowia", a po drugie wydanie decyzji o skierowaniu na badania winno poprzedzić postępowanie administracyjne potwierdzające zaistnienie pierwszej przesłanki. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania organy obu instancji nie przeprowadziły postępowania w stopniu wystarczającym na potwierdzenie istnienia "nasuwających się zastrzeżeń co do stanu zdrowia" H. K.. Jedynym dowodem na poparcie twierdzeń o podejrzeniu wystąpienia u skarżącego uzależnienia od alkoholu oraz osobowości nieprawidłowej uwarunkowanej wieloczynnikowo jest lakoniczne pismo Asesora Prokuratury dnia [...] r. oraz załączona do pisma kopia aktu oskarżenia. Zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 Kpa organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć materiał dowodowy. Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego oznacza, że organ winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz winien gromadzić w aktach sprawy dowody wskazane lub dostarczone przez stronę, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. Organ otrzymując informację od Prokuratora, że istnieje opinia sądowo-psychiatryczna dotycząca uzależnienia skarżącego od alkoholu oraz stwierdzająca zaburzenia osobowości, zważywszy na przyczynę skierowania skarżącego na badanie lekarskie w postaci nasuwających się zastrzeżeń co do stanu zdrowia, winien był zażądać tego dokumentu, by dokonać oceny jego przydatności w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Niezależnie od tego organ winien był zebrać i ocenić również inne dowody na okoliczność zastrzeżeń co do stanu zdrowia H. K., mających wpływ na jego zdolność do prowadzenia pojazdów. Przesłuchanie skarżącego m.in. na okoliczność zarzutów zawartych we wniosku Prokuratora czy treści opinii sądowo-psychiatrycznej mogłoby przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, tym bardziej, że skarżący w postępowaniu sądowoadministracyjnym przedłożył dokumenty na okoliczność jego stanu zdrowia. Sąd oddalił wniosek dowodowy z przedłożonych dokumentów wraz z pismem z dnia [...] r. ze względu na to, że dokumenty te powstały i zostały złożone po wniesieniu skargi do Sądu i organ nie miał możliwości ustosunkowania się do ich treści. Nadto, Sąd nie może zastępować organów w ich powinnościach dotyczących prowadzenia postępowania dowodowego w sprawie, albowiem to organy administracji publicznej mają obowiązek dokonania oceny przed wydaniem decyzji administracyjnej, czy zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wystarczający. Zebranie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący ma miejsce wówczas, gdy organ jest przeświadczony iż wszelkie możliwości dowodowe zostały już wykorzystane. W rozpoznawanej sprawie, jak wskazano wyżej, możliwości dowodowe nie zostały wyczerpane. Wskazane wyżej uchybienia mogły, zdaniem Sądu, mieć wpływ na wynik sprawy, dlatego też Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), uchylił decyzję organów I i II instancji. Na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200.