II SA/Sz 1004/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 16 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy J. R. wezwany do uiszczenia wpisu od złożonej skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. w przedmiocie utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia Prezydenta Miasta z dnia [...] r. dotyczącego uznania zarzutów wniesionych w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione, wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu wniosku zawartym w formularzu PPF J. R. podał, że źródło jego dochodu stanowi renta w wysokości [...] zł netto, z której ponosi koszty związane z utrzymaniem mieszkania oraz leczeniem. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca oświadczył, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie ma nikogo na utrzymaniu a posiadany majątek stanowi mieszkanie spółdzielcze o pow. [...] m2. Pismem z dnia [...] r. J. R. został wezwany do nadesłania w terminie 7 dni od daty doręczenia : -dowodów potwierdzających wysokość wydatków ponoszonych na utrzymanie mieszkania za okres ostatnich trzech miesięcy, - dowodów potwierdzających wysokość renty skarżącego za okres ostatnich trzech miesięcy, - wyciągów z posiadanego konta bankowego za okres ostatnich trzech miesięcy pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie akt sprawy. Przedmiotowe wezwanie J. R. odebrał w dniu [...] r., a zatem 7-dniowy termin do wykonania zobowiązania upływał w dniu [...] r., jednakże skarżący w zakreślonym terminie ani do dnia dzisiejszego zobowiązania referendarza sądowego nie wykonał i nie przedłożył żadnych dokumentów. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd może przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 cyt. ustawy ). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 cyt. ustawy ). Jak wynika z treści powołanych przepisów, kryterium przesądzającym o przyznaniu lub odmowie przyznania prawa pomocy jest stan majątkowy wnioskodawcy. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest już pogląd, iż strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy na podstawie art. 246 P.p.s.a. obowiązana jest wykazać swoją trudną sytuację materialną. Nie wystarczy jedynie ogólnikowe powołanie się na istniejące trudności, czy prawidłowe wypełnienie formularza. Oceniając złożone oświadczenie za niewystarczające, referendarz sądowy ma prawo żądać od strony dodatkowych wyjaśnień bądź złożenia dokumentów (art. 255 P.p.s.a.). Zauważyć bowiem należy, iż oceniając zasadność wniosku należy rozważyć z jednej strony interes państwa w pobieraniu opłat za rozstrzyganie sprawy, a z drugiej - interes strony w dochodzeniu swych praw przed sądem i zachować odpowiednią proporcję między nimi. Z tych też względów należy dołożyć wszelkiej staranności, aby uzyskać dowody weryfikujące treść oświadczeń strony dotyczących jej stanu majątkowego. W tym przypadku oświadczenie skarżącego zawarte w formularzu o jego sytuacji osobistej i finansowej uznano za niewystarczające i wezwano stronę do jego uzupełnienia o dalsze wyjaśnienia i dokumenty. Żądanie to było w pełni uzasadnione, ponieważ przy wskazanym dochodzie należało ustalić wysokość ponoszonych miesięcznie niezbędnych wydatków. Pomimo właściwego doręczenia wezwania oraz ustalenia rygoru jego niewykonania J. R. nie wykonał wezwania referendarza sądowego. Nie wykonując wezwania referendarza sądowego skarżący nie starał się współpracować w wyjaśnieniu swej sytuacji majątkowej. Umożliwiłoby to dostosowanie zakresu pomocy do możliwości wnioskującego. Obliguje to do odmowy przyznania prawa pomocy w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 oraz 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a.