II SA/Sz 1006/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2008r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego I. oddala skargę, II. zasądza od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adwokata J. S. kwotę [...] stanowiącą wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną na zasadzie prawa pomocy wraz z należnym podatkiem od towarów i usług. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia (...( działając na podstawie art. 54 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oraz art. 138 §1 pkt 2 Kpa w związku z art. 2-6 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71, poz. 734 z późn. zm.), po rozpatrzeniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. wniesionej przez R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia (...( orzekło następująco: 1. uznało skargę w całości za zasadną, 2. uchyliło w całości swoją decyzję (...(, 3. uchyliło w całości decyzję organu I instancji, 4. przyznało R. S. dodatek mieszkaniowy na okres 6 miesięcy od (...( do (...( w wysokości (...( miesięcznie. Z uzasadnienia wyżej wskazanej decyzji wynika, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia (...( utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, mocą której przyznano R. S. dodatek mieszkaniowy na okres 6 miesięcy od (...( do (...( w wysokości (...( miesięcznie. R. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. domagając się przyznania dodatku mieszkaniowego w wyższej wysokości z pominięciem §2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych. Rozpatrując tę skargę w trybie autokontroli Kolegium stwierdziło, że w 2003 r. dodatek mieszkaniowy przysługiwał osobom, o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, jeżeli średni miesięczny dochód na jednego członka gospodarstwa domowego w okresie trzech miesięcy poprzedzających datę złożenia wniosku o przyznanie dodatku nie przekraczał 160% najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym i 110% w gospodarstwie wieloosobowym, obowiązującej w dniu złożenia wniosku (art. 17 ust. 1). Zgodnie natomiast z art. 17 ust. 2 ustawy, jeżeli średni miesięczny dochód jest równy lub wyższy od 150% najniższej emerytury w gospodarstwie jednoosobowym, lecz nie przekracza odpowiednich wysokości średnich miesięcznych dochodów wymienionych w ust. 1, wówczas dla celów obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmuje się wydatki poniesione przez osobę w wysokości 15% dochodów gospodarstwa domowego – w gospodarstwie czteroosobowym, przy czym jego wysokość łącznie z ryczałtem, nie może przekraczać 70% wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 70% faktycznych wydatków ponoszonych na lokal mieszkalny jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni (art. 6 ust 10. ustawy). W oparciu zaś o §2 ust. 2 przywołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych – do podstawy obliczenia dodatku mieszkaniowego przyjmowało się wydatki w wysokości 90% naliczonych i ponoszonych wydatków. Cytowany przepis stanowił podstawę prawną do obniżenia kwoty wydatków za lokal mieszkalny, przy obliczeniu dodatku mieszkaniowego. Organ odwoławczy powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006 r. sygn. akt P 4/05 stwierdzający, że art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych jest niezgodny z art. 92 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej oraz że § 2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych jest niezgodny z art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, który to wyrok w przekonaniu organu przesądza o uznaniu, że decyzja organu I instancji w niniejszej sprawie wydana została z naruszeniem prawa. W tej sytuacji Kolegium dokonało ponownego przeliczenia należnego R. S. dodatku mieszkaniowego w oparciu o wynikające z materiału dowodowego ustalenia, że wydatki gospodarstwa domowego strony na zajmowany lokal łącznie z ryczałtem wyniosły (...( zaś wydatki jakie powinno ponosić gospodarstwo domowe wyniosły (...(. W konsekwencji Kolegium przyznało R. S. dodatek mieszkaniowy na okres wskazany decyzji w kwocie (...(. Wobec wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzji w trybie art. 54 §3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. postanowieniem z dnia (...( umorzył postępowanie sądowe wywołane skargą R. S. wniesioną na decyzję SKO w S. z (...(. Postanowienie to stało się prawomocne od dnia (...(. R. S. natomiast wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia (...(. Skarżący wniósł o uchylenie w całości powyższej decyzji i przyznanie kwoty pieniężnej równoważącej opłatę za 30 kWh za brak centralnej ciepłej wody. Zdaniem skarżącego, w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych dokonano bezprawnie – z naruszeniem art. 92 ust. 1 Konstytucji – zmniejszenia równoważnika za brak ciepłej wody z 30 na 20 kWh. Ponadto R. S. wniósł o przyznanie ustawowych odsetek od dnia 1 listopada 2003 r. od kwoty (...( do dnia ich zapłaty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji wskazując, że brak jest podstawy prawnej do wyliczenia żądanych przez skarżącego odsetek. W odniesieniu do kwestii ryczałtu za brak ciepłej wody w zajmowanym lokalu organ wyjaśnił, że do wydatków na mieszkanie można doliczyć ryczałt za brak ciepłej wody. Zgodnie bowiem z §3 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 28 grudnia 2001r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817), jeżeli lokal nie jest wyposażony w instalacje ciepłej wody, za wydatek, stanowiący podstawę obliczenia ryczałtu na zakup opału, uznaje się równowartość 20 kilowatogodzin energii elektrycznej w gospodarstwie jednoosobowym według rachunku za ostatni okres rozliczeniowy z wyłączeniem opłaty abonamentowej i stałych opłat miesięcznych oraz równowartość 2 kWh na każdą dodatkową osobę. Lokal zajmowany przez skarżącego nie jest wyposażony w instalację CW. Dlatego też doliczono ryczałt w wysokości (...(. R. S. w licznych pismach procesowych sporządzonych osobiście oraz przez pełnomocnika ustanowionego na zasadzie prawa pomocy domagał się wystąpienia przez sąd z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego czy art. 9 ust. 1 pkt 2 i art. 9 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych jest zgodny z Konstytucją RP. Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu (...( sąd wniosek ten oddalił. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje: W ocenie sądu wniesiona skarga jest niezasadna. Zaskarżona decyzja wydana została w trybie art. 54 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) określanej w dalszej części uzasadnienia skrótem P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że: "Organ, którego działanie lub bezczynność zaskarżono może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy." W tej sytuacji kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji rozstrzygnąć musiała w pierwszej kolejności czy decyzja ta odpowiada przesłankom wyżej cytowanego przepisu, a następnie należało zbadać czy obiektywnie jest ona zgodna z prawem. Bezsporne w niniejszej sprawie jest, że zaskarżona decyzja wydana została przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. na skutek zaskarżenia do sądu administracyjnego przez R. S. decyzji tego organu i wydana została w okresie poprzedzającym rozpoczęcie przez sąd rozprawy. Badając kwestię uwzględnienia przez ten organ skargi w całości sąd na rozprawie dopuścił dowód z akt Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. sygn. akt (...(, w których znajduje się skarga wniesiona (...(. Lektura jej treści wskazuje jednoznacznie, że R. S. domagał się wówczas wydania decyzji z pomięciem §2 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych kwestionując konstytucyjność tego przepisu ograniczającego do 90% wydatki ponoszone na zajmowany lokal przy ustalaniu wysokości podstawy do obliczenia dodatku mieszkaniowego. Tak więc również co do przesłanki uwzględnienia skargi w całości zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Rozważyć zatem należało czy zaskarżona decyzja nie narusza innych przepisów postępowania administracyjnego lub administracyjnego prawa materialnego. W tym zakresie sąd również nie dopatrzył się naruszeń. Wprawdzie R. S. konsekwentnie podnosił, że rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych w zakresie w jakim zmniejsza z 30 na 20 kWh ryczałt za brak ciepłej wody w stosunku do poprzednio obowiązującego stanu prawnego oraz art. 9 ust. 1 pkt 2 i art. 9 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych są niezgodne z Konstytucja RP i wnosił o zwrócenie się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego jednakże w ocenie sądu nie zaistniały ku temu przesłanki, skoro składowi orzekającemu w sprawie wiadomo było z urzędu, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. wystąpił z takim pytaniem prawnym w innej sprawie (sygn. akt (...() rozpatrywanej również ze skargi R. S. Skład orzekający w niniejszej sprawie przyjął, że w dacie wydania zaskarżonej decyzji kwestionowane skargą przepisy § 3 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów w przedmiocie dodatków mieszkaniowych obowiązywały i dawały Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w S. podstawę prawną do takiego rozstrzygnięcia jakie zastosowano w zaskarżonej decyzji, to jest do przyjęcia - wobec ustalenia, że lokal nie jest wyposażony w instalację ciepłej wody - równowartości 20 kilowatogodzin energii elektrycznej jako wydatku stanowiącego podstawę obliczenia ryczałtu na zakup opału. Już po wydaniu wyroku w niniejszej sprawie, skład orzekający miał możliwość zapoznania się z uzasadnieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie sygn. akt I OSK 1192/07 z dnia 9 lipca 2008 r. W uzasadnieniu tym NSA wskazał, że skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2006 r. (sygn. akt P 4/05 ogłoszonego w Dzienniku Ustaw z dnia 18 maja 2006 r., Nr 84 poz. 587) jest derogacja całego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. z dniem ogłoszenia tego wyroku w Dzienniku Ustaw, ponieważ: "Uznanie za sprzeczny z Konstytucją przepisu art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy, zawierającego delegację do wydania rozporządzenia powoduje, iż także wydany na jego podstawie akt wykonawczy dotknięty jest tą samą wadą i jego przepisy nie mogą stanowić podstawy do wydania decyzji." Przyznać trzeba, że takiej ewentualności skład sądu orzekający w niniejszej sprawie nie rozważał ponieważ inaczej zrozumiał wskazany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego, uważając, iż konsekwencją tego wyroku jest wyłącznie derogacja tych przepisów rozporządzenia, które wymienione były w pytaniach prawnych przedstawionych Trybunałowi Konstytucyjnemu i które zostały wymienione w sentencji tegoż wyroku. Z powyższych względów, nie dopatrując się zarzucanego skargą naruszenia prawa ani nie dostrzegając takiego naruszenia z urzędu sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a. Wynagrodzenie na rzecz adwokata ustanowionego z urzędu zasądzone zostało na podstawie art. 250 P.p.s.a.