II SA/Sz 1008/09
WyrokWSA w Szczecinie2009-11-10
Skład orzekający: Arkadiusz Windak, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Elżbieta Makowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy praca w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika, wykonywana w okresie nauki szkolnej (dziennej) i wakacyjnej, może zostać zaliczona do pracowniczego stażu pracy, jeśli nie została udokumentowana zaświadczeniem urzędu gminy, a jedynie oświadczeniami świadków?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy policji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, nie przeprowadzając wszystkich wnioskowanych dowodów, w tym przesłuchania świadka D.N., który mógłby potwierdzić pracę skarżącego w gospodarstwie rolnym rodziców. Zaniechanie to doprowadziło do wydania decyzji na podstawie niepełnego materiału dowodowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na konieczność ponownego rozpoznania sprawy z uwzględnieniem wszystkich dostępnych dowodów.Stan faktyczny
Skarżący M.B. domagał się zaliczenia pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców do pracowniczego stażu pracy. Organy policji odmówiły, uznając, że praca ta nie miała charakteru stałego i nie została odpowiednio udokumentowana. Skarżący podnosił, że praca była wykonywana w charakterze domownika, a dowodem mogą być zeznania świadków, mimo braku zaświadczenia z urzędu gminy. Organy nie przesłuchały jednego z wnioskowanych świadków, co stało się podstawą skargi do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Policji i stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak /spr./, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 listopada 2009 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Komendanta Policji z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Policji z dnia [...] r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia wyroku.
Komendant Miejski Policji w [...] decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 101 ust. 2, art. 102 i art. 104 ust. 6 ustawy z dnia
6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43 poz. 277 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U.
z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) odmówił policjantowi M.B. zaliczenia pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców w okresie od dnia [...] r. do dnia [...] r. do pracowniczego stażu pracy.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że materialnoprawną podstawą decyzji są art. 101 ust. 2, art. 102 i art. 104 ust. 6 ustawy o Policji.
Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w tych przepisach Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał rozporządzenie z dnia 6 grudnia 2001 r.
w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat,
od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152 poz. 1732 ze zm.). Zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 5 w/w rozporządzenia, do wysługi lat uwzględnianej
przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego zalicza się inne okresy
niż wymienione w ust. 1 pkt. 1-4 jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze
lub wynikające ze stosunku służbowego.
Zgodnie z ustawą z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy
w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54 poz. 310), ilekroć przepisy prawa lub postanowienia układu zbiorowego pracy albo porozumienia w sprawie zakładowego systemu wynagradzania przewidują wliczanie do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownika wynikające ze stosunku pracy, okresów zatrudnienia w innych zakładach pracy, do stażu tego wlicza
się pracownikowi także przypadające po dniu 31 grudnia 1982 r. okresy pracy
w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków
ich rodzin (art. 1 ust. 1 pkt 3 tej ustawy). Ustalenie okresu wysługi lat jest przesłanką, od której zależy wysokość należnego uposażenia zasadniczego w określonym czasie, zatem to przełożony właściwy w sprawach osobowych ustala podległym sobie funkcjonariuszom w drodze decyzji administracyjnej wysługę lat, od której jest uzależniony wzrost wynagrodzenia zasadniczego. Zgodnie z dyspozycją art. 6f ustawy o Policji, komendant wojewódzki Policji oraz komendant powiatowy (miejski) Policji są przełożonymi policjantów na terenie swojego działania.
Organ I instancji zauważył, że dla przyjęcia okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika niezbędne jest posiadanie statusu domownika. Pojęcie domownika definiuje ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r.
o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. Nr 50 poz. 291 ze zm.), która w art. 6 pkt 2 stanowi, że jest to osoba bliska rolnikowi, która łącznie spełnia następujące warunki:
1) ukończyła 16 lat,
2) pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie,
3) stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.
Jednakże praca w gospodarstwie rolnym musi być udokumentowana. Zgodnie z art. 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym
do pracowniczego stażu pracy, przewidziane w tej ustawie okresy pracy stwierdza właściwy urząd gminy wydając zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy. W rozpoznawanej sprawie Wójt Gminy [...] nie wydał zaświadczenia,
i pismem z dnia [...] r. poinformował zainteresowanego, że nie dysponuje dokumentami potwierdzającymi jego pracę w gospodarstwie rolnym rodziców. Potwierdził jedynie, na podstawie prowadzonej ewidencji gospodarstw rolnych, fakt istnienia w miejscowości [...] gospodarstwa prowadzonego od dnia [...]r. do chwili obecnej przez M. i Z.B.. Z pisma wynika, że w [...] r. gospodarstwo to miało powierzchnię [...] ha.
Jeżeli właściwy urząd gminy nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia, ustawa pozwala na udowodnienie okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie na którym położone jest gospodarstwo (art. 3 ust. 3 ustawy).
M.B. złożył swoje oświadczenie w tym zakresie oraz dołączył oświadczenia dwóch świadków, tj. J.G. i D.N. złożone na formularzu ZUS, potwierdzające fakt wykonywania przezeń pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie od [...]. do [...] r. Komendant uznał jednak twierdzenia zawarte w tych oświadczeniach za niewystarczające i odmówił im mocy dowodowej, ponieważ osoby te podały jedynie, że M.B. mieszkał i pracował w gospodarstwie rolnym rodziców w miejscowości [...] w charakterze domownika. Z oświadczeń nie wynika natomiast jakiego rodzaju gospodarstwo prowadzili jego rodzice ani jakiego rodzaju prace i w jakim wymiarze wykonywał M.B.. Ponadto, oświadczenia świadków złożone zostały przed wszczęciem postępowania w sprawie, dlatego nie można było uznać ich za protokoły przesłuchania świadków, o których mowa w art. 67 § 1 i 2 kpa.
Z tych względów, jak wyjaśnił Komendant Miejski Policji w [...], w ramach postępowania wyjaśniającego przesłuchany został wnioskodawca w charakterze strony i J.G. w charakterze świadka, natomiast drugi świadek wskazany przez stronę nie stawił się, mimo skutecznego doręczenia wezwania.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Komendant uznał, że nie może zaliczyć stronie wskazanego w raporcie okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców do pracowniczego stażu pracy na podstawie oświadczenia samego zainteresowanego i zeznań jednego świadka. Argumentując swoje stanowisko wskazał, że w okresie od [...] r. do [...] r. M.B. pobierał w systemie dziennym naukę w szkole średniej, a następnie do [...] r. w szkole wyższej, co wymagało codziennych dojazdów z [...] do [...]. Sama jednak nauka w systemie dziennym, zdaniem organu, raczej wykluczała możliwość świadczenia pracy w gospodarstwie o charakterze stałym i w pełnym wymiarze czasu pracy. Raczej należałoby uznać, że M.B. wykonywał niektóre tylko czynności w gospodarstwie rolnym rodziców po powrocie ze szkoły, które należy zakwalifikować jako zwyczajową pomoc, a nie stałą pracę w gospodarstwie rolnym rodziców w rozmiarze który miałby wpływ na zwiększenie jego stażu pracy. Potwierdził to sam zainteresowany, który oświadczył, że od najmłodszych lat pomagał rodzicom we wszelkich pracach związanych z prowadzeniem gospodarstwa a do jego zadań należały, m.in., pomoc przy żniwach, zbiorze [...] i jego składowaniu oraz suszeniu, magazynowaniu zbóż oraz suszeniu w sposób zabezpieczający przed stęchlizną. Przesłuchany w charakterze świadka J.G. zeznał, że M.B. będąc dzieckiem pomagał rodzicom przy żniwach, sianokosach, wykonywał wszelkie inne prace związane z prowadzeniem gospodarstwa, np. pomagał w zajmowaniu się zwierzętami domowymi tj. przy [...]. Świadek wskazał, że najczęściej widywał stronę przy pracach gospodarskich w wakacje, w weekendy i w godzinach popołudniowych w ciągu tygodnia.
Z powyższych względów organ uznał, że w podanym okresie głównym zajęciem M.B. była nauka w systemie dziennym która nie pozwalała na stałe wykonywanie prac w gospodarstwie rolnym rodziców, a dorywcza praca w weekendy i wakacje nie spełnia warunku pracy w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika.
W odwołaniu od tej decyzji M.B. oświadczył, że nie zgadza się
ze stanowiskiem organu, iż jego praca w gospodarstwie rolnym rodziców nie miała charakteru pracy domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin. Odwołujący się podniósł, że z decyzji można wysnuć wniosek, iż w ocenie organu stałą pracą w gospodarstwie jest codzienna praca od rana do wieczora i tylko osobę pracującą w ten sposób można byłoby uznać za domownika. Tymczasem Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 października 2006 r., sygn. akt II UK 42/06 wskazał, że przy ocenie charakteru pracy osób bliskich rolnikom i wspólnie z nimi zamieszkujących literalne rozumienie "stałości" pracy wypacza sens regulacji ubezpieczenia społecznego rolników przy określaniu kręgu podmiotów uprawnionych do świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Tak ścisłe rozumienie "stałości" pracy w istocie niemal zrównuje w zakresie "intensywności" pracy w gospodarstwie osobę rolnika z domownikiem, co skutkować musiałoby uznaniem za zbędne rozróżnienie w "słowniczku" ustawy tych dwóch kategorii podmiotów. Sąd Najwyższy odstąpił od rozumienia "stałości pracy w gospodarstwie rolnym" jako nieustannego, przez cały czas, ciągłego wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym. Podkreślił, że nieodzowne jest sięgnięcie do specjalnego znaczenia roli społeczno-gospodarczej domownika w stosunkach wiejskich, której specyfikę uwypukla porównanie określenia domownika z definicją rolnika (art. 6 pkt. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników). Z zestawienia tych przepisów wynika, że istota działań domownika, który nie prowadzi działalności rolniczej na własny rachunek, sprowadza się do pomocy rolnikowi w prowadzeniu gospodarstwa, czyli do wykonywania prac wskazanych mu przez prowadzącego gospodarstwo, leżących w zakresie jego decyzji gospodarczych. Zdaniem Sądu Najwyższego, dla uznania pracy domownika w gospodarstwie rolnym za stałą wystarczające jest wykonywanie w jej przebiegu wszystkich zabiegów agrotechnicznych związanych z prowadzoną produkcją w rozmiarze dyktowanym potrzebami i terminami tych prac oraz używaniem ułatwiającego pracę sprzętu. W wyroku z dnia 21 kwietnia 1998 r., sygn. akt II UKN 3/98 Sąd Najwyższy przyjął, że praca domownika w gospodarstwie rolnym wykonywana w wymiarze czasu stosownym do prawidłowego funkcjonowania gospodarstwa, zgodnie z jego strukturą i przy uwzględnieniu jego obszaru i ilości pracujących w nim osób, jest pracą stałą. W orzecznictwie Sądu Najwyższego dotyczącym interpretacji art. 6 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników przyjmuje się, że praca w gospodarstwie rolnym nie może być uznana za dorywczą, okazjonalną (a więc niestałą), jeżeli jest wykonywana w wymiarze przekraczającym połowę pełnego wymiaru czasu pracy.
M.B. oświadczył, że pracował w gospodarstwie rolnym rodziców przynajmniej [...] godzin tygodniowo, przy czym w dniach nauki szkolnej przynajmniej [...] godziny dziennie. Była to więc praca o charakterze stałym. Także dojazdy do szkoły nie wykluczały stałej pracy w charakterze domownika, bowiem zajmowały zaledwie [...] minut, a odwołujący się podał, że co najmniej [...] dziennie pracował przed szkołą i [...] po powrocie ze szkoły. M.B. zauważył, że organ I instancji bezpodstawnie odmówił mocy dowodowej zeznaniom świadków złożonym na piśmie przed Wójtem Gminy [...], tymczasem zgodnie z art. 75 kpa, jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Takim postępowaniem organ naruszył art. 7 i 77 kpa zgodnie, z którymi jest zobowiązany zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ustawa o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy nie formułuje w żadnym miejscu obowiązku przesłuchania świadków przez organ orzekający. Mówi jedynie w art. 3 ust. 3 o zeznaniach świadków, a taki charakter mają dokumenty dołączone do akt sprawy, a więc zeznania świadków wskazanych przez stronę. Dodatkowe przesłuchanie świadków nie było więc konieczne. Niestawiennictwo jednego świadka nie może skutkować wydaniem negatywnej decyzji, tym bardziej, że świadek ten nie był ponownie wezwany pod groźbą wymierzenia grzywny. Skoro w ocenie organu zeznania tego świadka były kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy, świadek powinien być wezwany ponownie.
Ponadto, odwołujący się wskazał, że informacje dotyczące charakteru gospodarstwa rolnego jego rodziców, ani charakteru i wymiaru prac wykonywanych przez niego w tym gospodarstwie, nie mają żadnego znaczenia dla sprawy, bowiem przepisy nie wymagają aby pracownik dokumentował takie okoliczności. Zatem oczekiwanie, że osoby wskazane w charakterze świadków informacji takich dostarczą nie ma żadnego uzasadnienia. W tej sytuacji skarżący wniósł o przesłuchanie drugiego ze świadków przed organem odwoławczym.
W wyniku rozpatrzenia sprawy na skutek wniesionego odwołania Komendant Wojewódzki Policji decyzją nr [...] r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu dokonanego rozstrzygnięcia podał, że w pełni podziela argumentację zawartą w decyzji organu I instancji i również uważa, że pobieranie nauki w systemie dziennym uniemożliwiało wykonywanie pracy w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika, a prace wykonywane przez stronę należy zakwalifikować jako zwyczajową pomoc. Podniósł, że sam fakt zamieszkiwania z rodzicami w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia nie daje jeszcze podstaw do przypisania takiej osobie statusu domownika. Ustalenie, że osoba taka pomaga dorywczo w gospodarstwie rolnym również byłoby niewystarczające. Stała praca w gospodarstwie rolnym wymaga pewnego psychicznego nastawienia polegającego na wiązaniu się w pewnym okresie czasu i nie szukaniu zatrudnienia poza nim. Komendant zauważył, że według "Słownika języka polskiego" wyd. PWN Warszawa 1981 r. słowo "stale" oznacza niezmiennie, jednakowo, nieustannie, zawsze, ciągle, przez cały czas, zaś "pracuje" oznacza, że spełnia jakieś czynności dla swojej lub cudzej korzyści. Ponieważ odwołujący się nie przedstawił dokumentów potwierdzających wykonywanie pracy w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika, czyli zaświadczenia wójta potwierdzającego pracę w gospodarstwie rolnym jako domownik, brak było podstaw do zadośćuczynienia prośbie policjanta.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie
na ww. decyzję M.B. powtórzył argumenty podniesione w odwołaniu od decyzji I instancyjnej. Wskazał ponadto, że organ odwoławczy nie rozpoznał istoty sprawy, powtórzył jedynie argumentację organu I instancji uzupełniając ją o słownikową definicję słowa "stale", zupełnie pomijając inne metody wykładni prawa. Zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy w zw. z art. 6 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, a także naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 136, art. 138 § 1 pkt 1, art. 7 i 77 kpa przez nie zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego i zaniechanie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka D.N..
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Przeprowadzona ocena zaskarżonej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] pod kątem jej zgodności z prawem doprowadziła sąd do uznania, że decyzja ta narusza prawo, bowiem przy jej podejmowaniu doszło do uchybienia przepisom prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Nie wywołuje sporu pomiędzy stronami kwestia, które przepisy prawa winny mieć zastosowanie przy rozpoznawaniu wniosku M.B. z dnia [...] r. Zasadniczym zagadnieniem wymagającym przesądzenia stało się skontrolowanie trafności stanowiska organów co do dokonanej oceny charakteru prac jakie wykonywał M.B. w gospodarstwie rolnym rodziców w okresie od [...] r. do [...] r. i możliwości uznania go za domownika, w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.
Do przyjęcia okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika wymagane jest spełnienie przez daną osobę kilku warunków. Zostały one wymienione w art. 6 pkt 2 w/w ustawy. Domownikiem jest osoba bliska rolnikowi, która:
1) ukończyła 16 lat,
2) pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie,
3) stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.
Warunki te muszą być spełnione łącznie.
Zasady dowodzenia okoliczności wymienionych w art. 6 pkt 3 określa art. 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnych gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310). Art. 6 ust. 1 tej ustawy stanowi, że na wniosek zainteresowanej osoby właściwy urząd gminy jest obowiązany stwierdzić, zgodnie z art. 1, okresy jej pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym, wydając stosowne zaświadczenie w celu przedłożenia w zakładzie pracy. Jeżeli organ nie dysponuje dokumentami uzasadniającymi wydanie zaświadczenia o pracy zainteresowanej osoby w indywidualnym gospodarstwie rolnym, zawiadamia ją o tej okoliczności na piśmie (art. 3 ust. 2). W myśl art. 3 ust. 3 tej ustawy, w wypadku, o którym mowa w ust. 2, okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym mogą być udowodnione zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne.
Niewątpliwie M.B. nie uzyskał odpowiedniego zaświadczenia
z urzędu gminy o którym mowa w art. 3 ust. 1 w/w ustawy. W związku z tym podjął próbę udowodnienia swojej pracy w gospodarstwie u rodziców, w charakterze domownika, poprzez dowody z zeznań 2 świadków. W trakcie postępowania organ I instancji przesłuchał jednego z nich – J.G.. Próba przesłuchania
drugiego świadka – D.N. - nie powiodła się z uwagi na jego niestawiennictwo.
W oparciu o takie ustalenia Komendant Wojewódzki Policji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdził, że nie przedstawienie przez skarżącego zaświadczania z urzędu gminy potwierdzającego pracę w gospodarstwie rolnym rodziców jako domownika stanowi brak formalny, stojący na przeszkodzie zadośćuczynieniu prośbie policjanta. Zdaniem Sądu, powoływanie się przez organ na powyższą okoliczność jest niezasadne w sytuacji, w której skarżący, będąc świadom tego stanu rzeczy, wnosił do organu o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka dwóch konkretnych osób, które miałyby potwierdzić jego pracę w gospodarstwie rolnym rodziców jako domownika, w rozumieniu ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Organ z niewiadomych przyczyn, pomimo podjęcia przez Komendanta Miejskiego Policji próby przesłuchania obu wskazanych przez stronę świadków, poprzestał jedynie na ocenie zeznań jednego z nich uznając, że przeczą one wyjaśnieniom M.B. co do charakteru czynności wykonywanych przez niego w gospodarstwie rolnym rodziców. Jednocześnie Komendant Wojewódzki Policji nie wskazał w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia dlaczego odmówił przeprowadzenia wniosku dowodowego z przesłuchania D.N., naruszając tym samym w sposób oczywisty postanowienia art. 78 § 1 i 2 kpa.
Skoro skarżący zamierzał wykazać określoną, istotną dla wyniku sprawy okoliczność poprzez przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków, których to zeznania, wobec nieuzyskania zaświadczenia z urzędu gminy były jedyną przewidzianą prawem formą udowodnienia pracy w gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika (art. 3 ust. 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy), to niezrozumiałe jest zaniechanie przez organ przeprowadzenia wnioskowanych dowodów. Należy zauważyć, że były to jedyne wnioski dowodowe strony obejmujące żądanie przesłuchania w charakterze świadków jedynie dwóch osób.
Takie działanie nie tylko podważać może zaufanie do organu prowadzącego postępowanie (art. 8 kpa) ale przede wszystkim stanowi naruszenie zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 kpa). Skoro przepisy dają stronie prawo wykazania wykonywanej pracy w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika poprzez zeznania co najmniej dwóch świadków, to organ nie może uprawnienia tego strony pozbawić, nie dopuszczając do przeprowadzenia tychże dowodów. W takim stanie rzeczy niedoprowadziwszy do zebrania możliwych dowodów organ dokonał ustaleń w oparciu o niepełny materiał dowodowy, co czyni ustalenia te co najmniej przedwczesnymi.
Ponownie rozpoznając sprawę organy Policji winny wyeliminować dostrzeżone wady postępowania. Poza przegotowaniem i przeprowadzeniem przesłuchania świadka, które powinno być precyzyjnie ukierunkowane na poznanie najistotniejszych dla sprawy faktów (charakteru czynności wykonywanych przez skarżącego w gospodarstwie rolnym rodziców), celowym rozważenia może stać się również ustalenie kto i w jaki sposób prowadził gospodarstwo w okresach kilkumiesięcznej nieobecności ojca skarżącego wyjeżdżającego za [...], a w kraju pracującego jako [...], a także w trakcie kilkumiesięcznego wyjazdu matki skarżącego – zatrudnionej poza tym jako pracownik etatowy w [...]. Organy nie wyjaśniły również jakiego rodzaju produkcja była prowadzona w gospodarstwie i czy np. nie było ono wydzierżawiane.
Reasumując, wobec naruszenia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji przepisów postępowania (art. 8, art. 77 § 1 i art. 78 kpa) w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz mając na względzie to, iż wyjaśnienie sprawy może wymagać przeprowadzenia postępowania w znacznym zakresie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło