II SA/Sz 1009/12
WyrokWSA w Szczecinie2013-04-25
Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Barbara Gebel, Marzena Iwankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odwoławczego w przedmiocie stanowiska wierzyciela co do zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, które nie zawiera wyczerpującej i logicznej oceny zarzutów oraz odniesienia się do wniesionego zażalenia, narusza prawo procesowe w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Organ odwoławczy, rozpatrując zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji w przedmiocie stanowiska wierzyciela co do zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, musi dokonać ponownego merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Postanowienie organu odwoławczego musi zawierać wyczerpującą i logiczną ocenę zgłoszonych zarzutów, wyjaśnienie zastosowanej podstawy prawnej oraz odniesienie się do wniesionego zażalenia. Brak tych elementów stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności zasady dwuinstancyjności (art. 15 K.p.a.) i może mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła egzekucji administracyjnej kosztów wykonania zastępczego nałożonego na P. M. w związku z chorobą zakaźną drobiu. P. M. zgłosił szereg zarzutów dotyczących wadliwości postępowania egzekucyjnego i tytułu wykonawczego. Organ egzekucyjny (PLW) wydał postanowienie, które zostało następnie uchylone i przekazane do ponownego rozpoznania przez organ odwoławczy (Wojewódzki Lekarz Weterynarii). Po kolejnych postępowaniach i zażaleniach, Wojewódzki Lekarz Weterynarii utrzymał w mocy postanowienie PLW. P. M. zaskarżył to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżone postanowienie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi P. M. na postanowienie Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. III. zasądza od Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii na rzecz skarżącego P.M. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Ostateczną decyzją z dnia [...] r., Nr [...] Powiatowy Lekarz Weterynarii (PLW) uznał fermę drobiu stanowiącą własność P. M. , położoną w [...] przy ul. [...] , o numerze weterynaryjnym [...] , jako ognisko choroby zakaźnej – Salmonellozy drobiu. W związku z powyższym Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] nakazał P. M.: 1) niezwłoczny ubój lub zabicie wszystkich sztuk drobiu ze stada zakażonego (stado kur rasy [...] w wieku [...]. liczące [...] kur i [...] kogutów), z tym, że sztuki -wykazujące objawy kliniczne choroby zawsze podlegają zabiciu, 2) zniszczenie zwłok wszystkich sztuk drobiu padłego i zabitego, 3) zniszczenie lub zagospodarowanie ściółki, odchodów i innych przedmiotów, które mogły ulec skażeniu, w sposób, który wyklucza zanieczyszczenie pałeczkami [...] , 4) przeprowadzenie, pod nadzorem powiatowego lekarza weterynarii dokładnego oczyszczania i odkażania budynków, w których był przetrzymywany drób ze stada zakażonego, ich otoczenia, pojazdów używanych do jego transportu oraz pozostałych przedmiotów, które mogły ulec zakażeniu, pod wykonaniu czynności, o których mowa w pkt. 1 – 3, 5) podjęcie innych działań mających na celu poprawę warunków zoohigienicznych w gospodarstwie podniesienie bezpieczeństwa epizootycznego gospodarstwa (rewizja planu zabezpieczenia gospodarstwa przed gryzoniami, zakaz wstępu do budynków inwentarskich osób postronnych i prowadzenie dokumentacji w tym zakresie, zabezpieczenie paszy przed dostępem gryzoni i dzikich ptaków, wyłożenie mat dezynfekcyjnych przed wjazdem na teren gospodarstwa oraz przed wejściami do kurników, odkażanie pojazdów wjeżdżających na teren gospodarstwa, zaopatrzenie osób zatrudnionych w gospodarstwie w odzież ochronną oddzielną dla każdego kurnika i posiadanie przez te osoby aktualnego wyniku badania na nosicielstwo pałeczek [...] ). Jednocześnie organ zakazał: 1) przemieszczania drobiu z gospodarstwa i do gospodarstwa za wyjątkiem wywozu bezpośrednio do uboju lub zakładu utylizacyjnego, 2) wywożenia produktów, środków żywienia zwierząt, ściółki i innych przedmiotów, które mogły ulec zakażeniu, z ogniska choroby, 3) wydawania świadectw zdrowia, dokumentów handlowych lub przewozowych, 4) wstępu osobom postronnym na teren fermy. Powyższej decyzji organ nadał rygor natychmiastowej wykonalności.
Wobec braku wykonania ww. obowiązku PLW w [...] wszczął z urzędu postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr[...] .
W dniu [...]r. PLW w [...] wydał postanowienie o zastosowaniu wykonania zastępczego, wzywające P. M. do wykonania w terminie do [...] r. obowiązku wymienionego pod poz. 1 w wystawionym przez ten organ w tytule wykonawczym nr [...]z dnia [...]r. W postanowieniu zawarto informację, że w przypadku niewykonania obowiązku w terminie, zostanie zlecone jego wykonanie innej osobie na koszt i niebezpieczeństwo zobowiązanego.
Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii [...]z dnia [...]r., nr [...].
W dniu [...]r. PLW w [...] wystosował do P. M. "Wezwanie do uregulowania zaległości Nr [...]", w którym wezwał ww. zapłaty kosztów poniesionych w dniach [...] r. w związku z wykonaniem tytułu wykonawczego nr [...]. W wezwaniu organ określił wysokość należnej do zapłacenia kwoty wraz odsetkami na sumę [...]zł. PLW pouczył jednocześnie P. M. o zasadach naliczania dalszych odsetek, należnych do dnia zapłaty należności, jak również, że w przypadku nie uregulowania należności w terminie 30 dni o daty otrzymania wezwania na wskazany w nim rachunek bankowy, zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne w celu przymusowego ściągnięcia należności w trybie egzekucji należności pieniężnych.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, w piśmie z dnia [...] r. P. M. wskazał, że w jego ocenie brak jest podstaw do dochodzenia od niego kosztów poniesionych przez Powiatowy Inspektorat Weterynaryjny w [...] w dniach [...] r. w związku z wykonaniem tytułu wykonawczego nr [...] oraz do prowadzenia w tym zakresie postępowania egzekucyjnego w administracji. Zaznaczył, że kwestionuje samą podstawę prowadzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] i wskazał na wadliwość przedmiotowego tytułu wykonawczego, wadliwość postanowienia z dnia [...] r. o zastosowaniu wykonania zastępczego oraz decyzji z dnia [...] r. PLW w [...] nr [...] w sprawie uznania fermy drobiu o numerze weterynaryjnym [...] , jako ogniska choroby zakaźnej - salmonellozy drobiu i likwidacji stada drobiu, a także utrzymującej ją w mocy decyzji Lekarza Weterynarii.
Pismem z dnia [...] r. P. M. , działając przez pełnomocnika, przesłał do PLW w [...] , za pośrednictwem telefaksu, pismo w zakresie bezprzedmiotowości przedstawionego wezwania do uregulowania zaległości wraz z żądaniem uzasadnienia zasadności i wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego.
W treści pisma wskazano, że w skierowanym do P. M. wezwaniu nie podano szczegółowej podstawy prawnej dochodzenia poszczególnych pozycji zawartych w tabeli kosztów egzekucyjnych, z których większość stanowią wydatki egzekucyjne, co do których w żaden sposób nie uzasadniono ich celowości i potrzeby poniesienia. Dalej wskazano, że niezależnie od przysługującego stronie prawa żądania wydania postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych w terminie określonym w art. 64c § 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w ocenie zobowiązanego posiada on uprawnienie do podważania także na obecnym etapie sprawy ww. kosztów – co do zasady, jak i co do wysokości.
Postanowieniem z dnia [...] r., [...] , PLW w [...] , na podstawie art. 17 § 1, art. 18 i art. 64c § 7 i 8 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954 ze zm., dalej zwanej "u.p.e.a.") oraz art. 124 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej zwanej "K.p.a."), pozostawił bez rozpoznania żądanie uzasadnienia kosztów przeprowadzonej w dniach [...] r. egzekucji administracyjnej obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz odmówił wstrzymania dochodzenia kosztów ww. egzekucji. W uzasadnieniu organ wskazał, że wniesione przez P. M. żądanie wydania postanowienia w przedmiocie kosztów postępowania egzekucyjnego złożone zostało po upływie wyznaczonego ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji terminie, przez co nie podlegało ono rozpatrzeniu.
W dniu [...] r. PLW w [...] wystawił w tytuł wykonawczy nr [...] , zawierający wniosek skierowany do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] o przeprowadzenie w stosunku do P. M. egzekucji należności pieniężnej w wysokości [...] zł powiększonej o należne odsetki naliczane od dnia [...] r.
W dniu [...] r. P. M. skierował do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] pismo zawierające zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r., nr[...] , wystawionego przez PLW w [...] .
Prowadzonemu postępowaniu P. M. , na podstawie 33 pkt 1, 2, 3, 6 i 10 u.p.e.a. zarzucił: 1) nieistnienie obowiązku objętego postępowaniem, 2) brak wymagalności obowiązku objętego postępowaniem 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 u.p.e.a., 4) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej, 5) niespełnienie przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.
W związku z powyższym P. M. wniósł o: 1) umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie w/w tytułu wykonawczego jako oczywiście bezzasadnego, 2) uchylenie dokonanej w sprawie czynności egzekucyjnej zajęcia wierzytelności oraz o 3) zwrot zobowiązanemu uiszczonej przez niego kwoty [...] zł przekazanej na pokrycie dochodzonych należności z zastrzeżeniem zwrotu.
W uzasadnieniu złożonego środka prawnego P. M. wskazał, że badanie dopuszczalności egzekucji powinno obejmować przede wszystkim ustalenie, czy egzekucja administracyjna oznaczonego obowiązku jest dopuszczalna, czy tytuł wykonawczy jest prawidłowo wystawiony i czy doręczone zostało upomnienie. W jego ocenie w przedmiotowej sprawie badanie ww. okoliczności prowadzi bezsprzecznie do ustalenia, że prowadzenie egzekucji jest niedopuszczalne. P. M. zaznaczył, że można się domyślać, iż tytuł wykonawczy wystawiony przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] obejmuje koszty wykonania zastępczego dotyczące obowiązku wynikającego z poprzedniego tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego także przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] w dniu [...] r. Niezależnie od powyższego, kwestionuje - co do zasady - istnienie swojego obowiązku poniesienia tych kosztów, jego wymagalność oraz prawidłowość określenia egzekwowanego obowiązku zgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przywołanego w tytule wykonawczym orzeczenia.
Zobowiązany wyjaśnił, że doręczone zostało mu wezwanie do uregulowania zaległości nr [...] , datowane na dzień [...] r., w którym wskazano kwotę do zapłaty w wysokości [...]zł. Po doręczeniu tego pisma zobowiązany nie otrzymał już dalszej korespondencji w zakresie kosztów postępowania egzekucyjnego w związku z wykonaniem tytułu wykonawczego nr [...] . Przed doręczeniem przedmiotowego wezwania zobowiązanego nie poinformowano o wyborze osoby, której zlecono zastępcze wykonanie obowiązków egzekwowanych tytułem wykonawczym nr [...] . Zobowiązanego nie poinformowano także o zakończeniu czynności egzekucyjnych w drodze wykonania zastępczego, jak również nie przesłano mu kompletnego wykazu kosztów egzekucyjnych. Zdaniem P. M. nie jest zatem uzasadnione wszczęcie egzekucji kosztów wykonania zastępczego. P. M. zwrócił przy tym uwagę, że zgodnie z art. 64c § 5 zd. 2 u.p.e.a., przy egzekucji kosztów egzekucyjnych nie pobiera się opłat za czynności egzekucyjne, stąd też zdaniem skarżącego bezzasadne jest, niezależnie od podniesionych powyżej zarzutów, obciążenie go obecnie dodatkową kwotą kosztów egzekucyjnych w wysokości [...] zł. Podkreślił również, że nie ma przepisu stanowiącego o oprocentowaniu kosztów egzekucyjnych, a zatem brak jest przesłanek uzasadniających obowiązek naliczenia takich odsetek. Nie można bowiem żądać naliczenia odsetek od zwróconych kosztów egzekucyjnych.
W zakresie zarzutu wadliwości tytułu wykonawczego P. M. podniósł, że jako rodzaj należności wskazano w nim "usługę", co samo w sobie dyskwalifikuje przedmiotowy tytuł wykonawczy. Kwota należności głównej nie jest też zgodna z wcześniejszym wezwaniem do uregulowania zaległości nr [...] . Poza tym, jako akt normatywny stanowiący podstawę egzekucji wymieniono ustawę z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2008 r. Nr 213, poz. 1342 ze zm.), a jako podstawę prawną należności "orzeczenie z dnia [...] nr decyzja PIW-Z-431[...] ". Tymczasem w postępowaniu dochodzi się egzekucji należności pieniężnych, o których przedmiotowa decyzja oraz ustawa nie stanowią.
P. M. podniósł ponadto, odwołując się do treści § 13 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. Nr 137, poz. 1541 ze zm., dalej zwanego "rozp"), że w sprawie brak jest uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jak też nie wskazano prawidłowo przepisu, który zwalnia od doręczenia upomnienia.
Odnosząc się do kosztów postępowania egzekucyjnego P. M. wskazał również, że kwestionuje wysokość kwot wskazanych w poszczególnych pozycjach wezwania do uregulowania zaległości, a w konsekwencji objętych zaskarżonym tytułem wykonawczym. Zwrócił uwagę, że wśród kosztów egzekucyjnych objętych wezwaniem do uregulowania zaległości nr [...] główne pozycje stanowią wydatki egzekucyjne. Natomiast poza przedstawieniem wysokości tych wydatków w przywołanym piśmie nie uzasadniono w żaden sposób ich celowości i potrzeby ich poniesienia. W ocenie zobowiązanego, przedmiotowe wydatki uznać należy za znacznie zawyżone.
W kontekście przedstawionych zarzutów P. M. podkreślił, że w przedmiotowej sprawie zachodzi okoliczność nieistnienia obowiązku w rozumieniu art. 33 pkt 1u.p.e.a., a zatem brak jest podstaw do prowadzenia przeciwko niemu postępowania egzekucyjnego w administracji z uwagi na jego oczywistą bezzasadność.
Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] , Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] , po rozpatrzeniu zgłoszonych przez P. M. zarzutów, na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a. wyraził negatywną opinię w sprawie uwzględnienia zarzutów.
W związku z ww. postanowieniem Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] pismem z dnia [...] r., Nr[...] , zwrócił się do PLW w [...] z pytaniem, czy w świetle regulacji art. 34 § 2 i 4 u.p.e.a. postanowienie to jest ostateczne, czy też P. M. złożył na nie zażalenie.
W dniu [...] r. Nr [...] [...] PLW w [...] , na podstawie art. 34 § 1a i § 4 u.p.e.a. wydał postanowienie, w którym: 1) uchylił własne postanowienie z dnia [...] r., Nr[...] , 2) uznał za niedopuszczalny zarzut oznaczony w piśmie zobowiązanego numerem 1, 3) uznać się za niewłaściwego do rozpoznania zarzutu naruszenia przepisu art. 64c § 5 u.p.e.a., o niepobieraniu kosztów egzekucji kosztów egzekucyjnych oraz 4) uznał, że pozostałe zarzuty zobowiązanego nie zasługują na uwzględnienie.
W uzasadnieniu postanowienia PLW w [...] wyjaśnił, że pierwotnie w przedmiocie zgłoszonych przez P. M. zarzutów odpowiedzi udzielił wyłącznie organowi przekazującemu zarzuty zobowiązanego, traktując sprawę jako kwestię wpadkową. Na takiej ocenie stanu sprawy oparto postanowienie z dnia [...] r., pomijając wśród jego adresatów zobowiązanego. Organ dostrzegł jednak błąd w swoim postanowieniu, czego wyrazem jest niniejsze postanowienie. PLW w [...] zaznaczył jednocześnie, że w postanowieniu z dnia [...] r. wyrażono jedynie opinię w zakresie zgłoszonych zarzutów, skierowaną do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] . W tej sytuacji - ze względu na to, że zobowiązany nie nabył żadnych praw w następstwie tego postanowienia, możliwe było jego uchylenie w celu załatwienia sprawy zgodnie z prawem, w szczególności art. 34 u.p.e.a.
Na powyższe postanowienie w dniu [...] r. P. M. wniósł zażalenie do Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w [...] wnosząc o jego uchylenie oraz o umorzenie prowadzonego w stosunku do niego postępowania egzekucyjnego jako oczywiście bezzasadnego, a następnie dokonanie zwrotu uiszczonej przez niego kwoty w wysokości [...] zł.
Postanowieniem z dnia [...] r., Nr[...] , Wojewódzki Lekarz Weterynarii w [...] uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę w całości do ponownego rozpoznania.
Postanowieniem z dnia [...] r. Nr[..] , PLW w [...] : 1) uchylił własne postanowienie z dnia [..] r., 2) uznał za niedopuszczalny zarzut oznaczony w piśmie zobowiązanego numerem 1, 3) uznał się za organ niewłaściwy do rozpoznania zarzutu naruszenia przepisu art. 64 c § 5 u.p.e.a., o niepobieraniu kosztów egzekucji kosztów egzekucyjnych oraz 4) uznał, że pozostałe zarzuty zobowiązanego nie zasługują na uwzględnienie.
Na powyższe postanowienie P. M. również złożył zażalenie, w którym wskazał, iż zaskarża postanowienie PLW w [...] z dnia [...] r. w zakresie pkt 2 i 4 rozstrzygnięcia.
Po rozpoznaniu ww. zażalenia Wojewódzki Lekarz Weterynarii w [...] postanowieniem z dnia [...] r., Nr [...] , uchylił zaskarżone postanowienie w części w zakresie pkt 2 i 4 i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ wskazał, że za zasadny uznać należy zarzut zobowiązanego dotyczący braku skonkretyzowania przez organ I instancji wykonanych przez ten organ czynności związanych z weryfikacją firm działających na rynku, a wybranych do wykonania zadania objętego wykonaniem zastępczym. Zdaniem organu odwoławczego takie uzasadnienie ma dla strony znaczenie z punktu widzenia zasad unormowanych w art. 8, art. 11, art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 124 § 2 K.p.a.
W związku z powyższym, rozstrzygnięciem PLW w [...] postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] , uznał za niedopuszczalny zarzut nieistnienia obowiązku poniesienia kosztów postępowania egzekucyjnego obowiązku o charakterze niepieniężnym, a w odniesieniu do pozostałych zarzutów podniesionych przez zobowiązanego, uznał że nie zasługują na uwzględnienie.
W uzasadnieniu postanowienia, po przedstawienia stanu faktycznego sprawy organ wyjaśnił, że zobowiązany w piśmie z dnia [...] roku, wzywającym go do zapłaty, został poinformowany o kosztach egzekucji, z wyszczególnieniem wszystkich tytułów tych kosztów, a zatem został on poinformowany o rodzaju i wysokości kosztów przeprowadzonej egzekucji w rozumieniu art.64c § 7 i 8 u.p.e.a. Na wezwanie to zobowiązany odpowiedział pismem z dnia [...] r., wywodząc, że przeprowadzona w dniach [...] r. egzekucja była co do zasady bezzasadna, wobec wadliwości decyzji z dnia [...] r. oraz tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] r., a także postanowienia o wykonaniu zastępczym. Zobowiązany poinformował również, że wspomniane akty prawa indywidualnego zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] . Wobec powyższego P. M. w żadnym momencie swego pisma nie interesował się problemem kosztów egzekucji, a w szczególności ich uzasadnieniem, gdyż w jego mniemaniu one po prostu nie istniały co do zasady.
Organ zaznaczył, że pismo P. M. z dnia [...] r. zostało wniesione przed rozpoznaniem przez WSA w [...] ww. skarg. Obecnie wiadomo już, że wszystkie trzy skargi zostały oddalone przez sąd administracyjny, który utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w [...] z dnia [...] r. nr [...] oraz postanowienia Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w [...] z dnia [...] r. Nr [...] o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia PLW w [...] z dnia [...] r. nr [...] o uznaniu za niedopuszczalny zarzut oznaczony w piśmie zobowiązanego numerem 3 oraz oddaleniu pozostałych zarzutów jako bezzasadne, jak również na postanowienie Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w [...] z dnia [...] r. ([...] ) o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia z dnia [...] r. o zastosowaniu wykonania zastępczego. Zdaniem organu w takiej sytuacji nie ulega wątpliwości, że pierwotny obowiązek o charakterze niepieniężnym został zgodnie z prawem nałożony i w dniach [...] r. wyegzekwowany.
Organ zaznaczył również, że zobowiązany w swym piśmie z dnia [...] r. przytoczył treść art. 64c § 3 u.p.e.a., który dotyczy kosztów już wyegzekwowanych, a takich w rozpoznawanej sprawie wówczas nie było. Można domniemywać, że zobowiązany przytaczał ten przepis niejako prewencyjnie, przestrzegając przed dochodzeniem kosztów egzekucyjnych, które następnie trzeba będzie zwrócić. Przyjmując jednak nawet, że pismo z dnia [...] r. miało na celu wyjaśnienie tych kosztów, to ze względów formalnych nie można było takiego żądania uwzględnić, ponieważ żądanie takie zobowiązany zgłosił po upływie ustawowego terminu, określonego w art.64c § 8 u.p.e.a.
W odniesieniu do podniesionego przez P. M. zarzutu, że egzekucja należności pieniężnej została przeprowadzona wobec niewymagalnego roszczenia organ uznał, że opiera się on na przepisach prawa cywilnego. Tymczasem sprawa toczy się na podstawie przepisów u.p.e.a., a zatem kwestie wymagalności w rozumieniu prawa cywilnego nie mają tu zastosowania. Zgodnie z przywołaną ustawą najpierw bowiem egzekwuje się należności Skarbu Państwa, poniesione za pośrednictwem organu egzekucyjnego z budżetu Państwa, a dopiero później wyjaśnia się kwestię wymagalności tego roszczenia. Nie można zatem w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie u.p.e.a. przyjąć konstrukcji właściwej procedurze cywilnej, dotyczącej wymagalności roszczenia. Co więcej, zwlekając z dochodzeniem wydatków poniesionych w celu wykonania zastępczego prawnie nałożonego na P. M. obowiązku PLW w [...] dopuściłby się wykroczenia wobec dyscypliny finansów publicznych, określonego w art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 roku o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (Dz.U. z 2005 roku, Nr 14, poz.114).
W ocenie organu, także zarzut odnoszący się do braku przepisu dotyczącego oprocentowania kosztów egzekucyjnych nie odpowiada rzeczywistości. Powiatowy Lekarz Weterynarii, jako organ instytucji budżetowej jest dysponentem środków budżetowych, z których zostały opłacone koszty wykonania zastępczego w przedmiotowej sprawie. Stosownie do regulacji u.p.e.a. koszty egzekucji obciążają zobowiązanego, a zatem podlegają ściągnięciu. Zgodnie zaś z ustawą o finansach publicznych takie podlegające ściągnięciu środki klasyfikowane są jako niepodatkowe dochody budżetowe. W istocie traktowane są na takich samych zasadach jak podatki - podlegają zatem terminowej zapłacie i oprocentowaniu w wypadku zwłoki. Usiłowanie uniknięcia zapłaty odsetek od takich należności ma zatem taki sam wymiar jak unikanie zapłaty odsetek od nieterminowo zapłaconych podatków. Przede wszystkim należność taka podlega przymusowemu ściągnięciu. Zatem w świetle prawa, przytoczone przez zobowiązanego orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wygląda na przypadkowy cytat, w żadnej mierze nie dotyczący istoty sprawy.
Odnosząc się do zarzutu nieistnienia obowiązku objętego postępowaniem, zdaniem organu należy uznać go za całkowicie błędny i niezasadny. PLW w [...] podkreślił, iż P. M. uważa, że nieistnienie tego obowiązku wynika nie z faktu, iż został on już wykonany, umorzony w całości lub w części lub przedawnił się, lecz dlatego, że przyczyna egzekucji pierwotnej ( powodującej powstanie kosztów, będących przedmiotem niniejszej sprawy) co do zasady w ogóle nie istnieje. Z zarzutem tym nie sposób dyskutować, gdyż zobowiązany podnosi go standardowo w każdym swoim piśmie o charakterze zażalenia, odwołania, zarzutu, skargi bądź skargi sądowej, jednakże bez jakiejkolwiek aprobaty organów uprawnionych do kontroli instancyjnej bądź sądowej przedmiotowego obowiązku, wynikającego z decyzji administracyjnej PLW w [...] . Organ ponownie zaznaczył przy tym, że zgodnie z aktualnie ustalonym stanem prawnym, obowiązek ten został nałożony na P. M. zgodnie z prawem i zgodnie z prawem także został wykonany. Zdaniem organu ważniejszy jest jednak fakt, że problem zasadności istnienia obowiązku, a zatem zasadności podstawy prawnej i faktycznej egzekucji, został skontrolowany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] , do którego P. M. wniósł trzy skargi dotyczące różnych wątków sprawy, której zakończeniem była egzekucja obowiązku o charakterze niepieniężnym. Choć skargi te dotyczyły innych problemów postępowania administracyjnego wynikłych w sprawie, to w każdej z nich P. M. , podnosił zarzut nieistnienia zobowiązania, które następnie zostało wyegzekwowane. Żadna ze złożonych skarg nie została jednak uwzględniona. W ocenie organu powyższe ustalenia korespondują z treścią 34 u.p.e.a., ponieważ zarzut nieistnienia obowiązku objętego zarzutem był już przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym oraz sądowym przed WSA w [...] lub też zawisł - z powodu skargi kasacyjnej do NSA przed sądem administracyjnym II instancji. W tym stanie rzeczy, według organu, nie ulega wątpliwości, że na podstawie przywołanego wyżej przepisu zarzut ten należało uznać za niedopuszczalny.
Odnośnie zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej PLW w [...] stanął na stanowisku, że nie sposób znaleźć w uzasadnieniu pism zobowiązanego argumentów dlaczego egzekucja administracyjna w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna. Zobowiązany odwołuje się bowiem wyłącznie do kwestii nieistnienia obowiązku w rozumieniu art.33 pkt. 1 u.p.e.a. Problem jednak w tym, że nieistnienie tego obowiązku pozostaje tylko i wyłącznie mniemaniem zobowiązanego. Jak wykazano powyżej dotychczasowe postępowanie zarówno instancyjne jak i przed sądem administracyjnym w całości potwierdziło istnienie obowiązku, który został następnie wyegzekwowany.
Odnośnie zarzutu niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. ustawy PLW w [...] zaznaczył, że zobowiązany nie sprecyzował na czym uchybienia tego rodzaju miałyby polegać. Można mieć zasadnicze wątpliwości co istnienia tych uchybień, gdyż zobowiązany powołuje się np. na nieuzasadnione wydatki egzekucyjne Powiatowego Lekarza Weterynarii. Zdaniem organu zarzut ten uznać należy za całkowicie bezzasadny, czego nie zmieni odwoływanie się przez zobowiązanego do przypadków z orzecznictwa sądowego, cytowanych przypadkowo i pozostających co najwyżej w luźnym związku z przedmiotową sprawą.
Za całkowicie bezzasadne organ uznał także podnoszenie w zakresie zgłoszonych zarzutów kwestii braku uzasadnienia wydatków egzekucyjnych. Organ podkreślił, że zobowiązany z wiadomych tylko sobie przyczyn, zaniechał swego prawa do ustalenia wysokości i zasadności tych kosztów, w sposób przewidziany prawem. Obciążanie wierzyciela swoim zaniechaniem nie ma natomiast żadnej podstawy prawnej i jest całkowicie niezasadne.
Za niezasadny organ uznał także zarzut braku przesłania zobowiązanemu upomnienia, przed wszczęciem egzekucji obowiązku pieniężnego. PLW w [...] zaznaczył, że przedmiotowa egzekucja dotyczy kosztów egzekucyjnych oraz kosztów upomnienia, poniesionych przez Inspekcję Weterynaryjną w toku egzekwowania obowiązku o charakterze niepieniężnym w [...] roku. W tej sytuacji, zgodnie z § 13 pkt.4 rozp. uprzednie doręczenie upomnienia nie jest wymagane.
W zażaleniu złożonym na powyższe postanowienie P. M. wskazał, że postanowieniem z dnia [...] r. Nr[...] , Wojewódzki Lekarz Weterynarii w [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie PLW w [...] z dnia [...] r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] w treści postanowienia z dnia [...] r. wyjaśnił stronie dokładnie i wyczerpująco, za jaki rodzaj usług związanych z wykonaniem zastępczym nałożonego obowiązku, należało uiścić należność. PLW w [...] wyjaśnił także dlaczego należność za te usługi była konieczna, a nałożony obowiązek podlegał wykonaniu. Organ odwoławczy zaznaczył, że użyte w kwestionowanym tytule wykonawczym określenie "usługa" było wymagane przez organ egzekwujący świadczenie pieniężne i w świetle okoliczności sprawy jest to określenie zrozumiałe dla skarżącego i zgodne z rzeczywistością, bowiem dotyczyło wykonania zastępczego zabicia wszystkich sztuk drobiu ze stada uznanego za zakażone pałeczkami [...] . Odnosząc się do podniesionych w zażaleniu zarzutów organ II instancji uznał je za niezasadne. Wyjaśnił, iż w przedmiotowej sprawie PLW w [...] musiał uwzględnić i uwzględnił zasady: skuteczności, celowości i gospodarności prowadzonej egzekucji. Zaznaczył, że podstawowym jej celem było usunięcie stada zarażonego salmonellą. W ocenie organu skarżący powinien respektować decyzję wydaną przez PLW w [...] z dnia [...] r. i wykonać zawarty ww. decyzji nakaz niezwłocznego uboju lub zabicia wszystkich sztuk drobiu ze stada uznanego za zakażone pałeczkami [...] Typhimurium. Skarżący natomiast nie tylko, że nie zlikwidował stada kur, ale także wprowadzał do obrotu, jako produkty spożywcze jaja wylęgowe. Jaja te pochodziły z ogniska choroby a poprzez ich sprzedaż ludności, mogły spowodować zagrożenie epidemiologiczne. Za czyn ten Sąd Okręgowy w [...] III Wydział Karny wyrokiem z dnia [...] r., sygn akt III K 217 uznał, ze P. M. spowodował niebezpieczeństwo dla życia i zdrowia ludzi. Wojewódzki Lekarz Weterynarii w [...] podkreślił, że w przedmiotowej sprawie P. M. szuka ochrony prawa, samemu naruszając obowiązujące uregulowania prawne, zasady bezpieczeństwa zbiorowego, zdrowia i życia ludzi, a także czynnie przeciwstawiając się wykonywaniu prawa przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] .
Organ II instancji zaznaczył, iż w jego przekonaniu, wbrew twierdzeniom skarżącego, nałożony na niego obowiązek był wymagalny i istniał. Egzekwowany obowiązek został określony zgodnie z treścią nałożonego obowiązku w sposób zrozumiały, zastosowana egzekucja administracyjna i zastosowany środek egzekucyjny był dopuszczalny i wynikał decyzji wydanej przez PLW w [...]
Na powyższe postanowienie P. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] wnosząc o: 1) stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] z dnia [...] r. - zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako postanowienia wydanego z rażącym naruszeniem prawa stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 126 K.p.a., a w przypadku nieuwzględnienia ww. wniosków o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wraz z poprzedzającym je postanowieniem Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] z dnia [...] r.
Zaskarżonemu postanowieniu skarżący zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj.: art. 33 pkt 1, 2, 3, 6 i 10 u.p.e.a., rażące naruszenie art. 34 § 1a u.p.e.a. poprzez błędne wydanie postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonych zarzutów, a także rażące naruszenie w związku z art. 18 u.p.e.a. - art. 6 K.p.a. tj. zasady praworządności, art. 8 K.p.a., tj. naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów Państwa, art. 7, art. 77, oraz art. 80 K.p.a., tj. naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, art. 11 K.p.a., tj. naruszenie zasady przekonywania w postępowaniu administracyjnym, art. 124 § 2 K.p.a., poprzez wydanie postanowienia nie zawierającego należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego.
W uzasadnieniu skargi P. M. podniósł, że organ I Instancji w punkcie II postanowienia z dnia [...] r. odnosi się do zażalenia zobowiązanego, uznając jego zarzuty za nie zasługujące na uwzględnienie, podczas gdy zażalenie to zostało uwzględnione przez Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w [...] . Powiatowy Lekarz Weterynarii nie może natomiast odnosić się do treści zażalenia zobowiązanego, które zostało już rozpoznane przez organ II Instancji, a powinien odnieść się do zarzutów zobowiązanego w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. nr [...] wystawionego przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] . W związku z powyższym postanowienie PLW w [...] z dnia [...] r., odnoszące się w zakresie pkt II do rozpoznanego zażalenia skarżącego nie znajduje oparcia w treści obowiązujących przepisów prawnych i w sposób oczywisty narusza zasadę praworządności.
Skarżący wyjaśnił, że w dniu [...] r. wbrew twierdzeniom PLW w [...] nie doszło, co wynika wprost z akt postępowania egzekucyjnego, do udaremnienia czynności przez zobowiązanego, ale po zatrzymaniu zobowiązanego i jego rodziny przez Policję organ egzekucyjny odstąpił od dalszego wykonywania czynności egzekucyjnych. W tych okolicznościach sprawy brak jest podstaw do obciążania zobowiązanego kosztami postępowania egzekucyjnego wynikłymi z zaniechania, czy nieudolności w prowadzeniu egzekucji w dniu [...] r., a w szczególności brak jest podstaw do obciążania zobowiązanego wydatkiem za czynności Zakładu Przetwórczego Rolno-Spożywczego Ubojnia Drobiu A. M.l i . s.j. w U..
Skarżący wskazuje, że PLW w [...] nie dopełnił obowiązku gospodarnego prowadzenia egzekucji zwracając się w sprawie zagazowania kur skarżącego do jednego tylko podmiotu, bez złożenia zapytania w tej sprawie do jakiegokolwiek innego. Podnosi również, że Ratownictwo Chemiczne J. I. ze [...] nie jest jedynym w Polsce podmiotem świadczącym tego rodzaju usługi. Co szczególnie istotne kwota jaką PLW w [...] wydał na zagazowanie kur skarżącego z nieznanych względów trzykrotnie przekracza cenę, jaką zwykle pobiera ww. podmiot za tego rodzaju czynności.
Za znacznie zawyżony uznać należy także koszt wywozu i utylizacji zabitych ptaków. Skarżący wskazuje, że ze znanych mu akt postępowania nie wynika, aby organ egzekucyjny podejmował jakiekolwiek czynności w zakresie wyboru dla tych czynności podmiotu składającego najkorzystniejszą cenowo ofertę. Skarżący podnosi, iż organ egzekucyjny nie zwrócił się w tej sprawie do "[...] " sp. z o.o. z siedzibą w K. (gm. P., która to spółka nieodpłatnie odbiera i transportuje odpady zwierzęce, a pobiera jedynie wynagrodzenie za ich zagospodarowanie (utylizację) i to w cenach znacząco niższych niż stało się to w niniejszej sprawie.
W związku z powyższym skarżący kwestionuje wysokość kwot wskazanych w poszczególnych pozycjach wezwania do uregulowania zaległości, a w konsekwencji objętych zaskarżonym tytułem wykonawczym, jak również zasadność poniesienia wydatków egzekucyjnych objętych tytułem wykonawczym oraz ich wysokość, co odnosi się zwłaszcza do wydatku w postaci zagospodarowania odpadów pochodzenia zwierzęcego (kur uśpionych dwutlenkiem węgla) oraz kosztu uśpienia kur. Zobowiązany neguje zatem, co do zasady, istnienie obowiązku poniesienia kosztów objętych ww. tytułem wykonawczym, jego wymagalność oraz prawidłowość określenia egzekwowanego obowiązku zgodnie z treścią obowiązku wynikającego z przywołanego w tytule wykonawczym orzeczenia.
Zobowiązany w skardze ponownie podniósł, że w sprawie brak jest uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, nie wskazano także prawidłowo przepisu, który zwalnia od doręczenia upomnienia, a wydany w sprawie tytuł wykonawczy jest wadliwy.
Skarżący za błędne uznał przy tym stanowisko organu I Instancji, że założenia prawidłowości działania organu egzekucyjnego co do pierwotnego obowiązku o charakterze niepieniężnym skutkuje tym samym obowiązkiem zwrotu przez dłużnika poniesionych przez wierzyciela kosztów tej egzekucji. W tym zakresie należy uznać, że wierzyciel faktycznie nie odniósł się do zarzutu braku wymagalności obowiązku objętego postępowaniem egzekucyjnym, zasadnie podniesionego przez zobowiązanego na gruncie art. 33 pkt 2 u.p.e.a.
Zobowiązany wyjaśnił, że po doręczeniu mu wezwania datowanego na dzień [...] r. nie otrzymał już dalszej korespondencji w zakresie kosztów postępowania egzekucyjnego w związku z wykonaniem tytułu wykonawczego nr [...] . Z kolei przed doręczeniem ww. wezwania nie poinformowano go o wyborze osoby, której zlecono zastępcze wykonanie obowiązków egzekwowanych tytułem wykonawczym nr [...] . Nie poinformowano go także o zakończeniu czynności egzekucyjnych w drodze wykonania zastępczego, ani nie przesłano mu kompletnego wykazu kosztów egzekucyjnych. Nie jest więc uzasadnione wszczęcie egzekucji kosztów wykonania zastępczego.
Skarżący zaznaczył następnie, że w tytule wykonawczym jako rodzaj należności wskazano "usługę", co samo w sobie dyskwalifikuje przedmiotowy tytuł wykonawczy. Poza tym kwota należności głównej nie jest zgodna z wcześniejszym wezwaniem do uregulowania zaległości nr [...] . W zakresie zarzutów dotyczących podstawy prawnej obowiązku oraz podstawy prawnej braku obowiązku uprzedniego doręczenia skarżącemu upomnienia, powtórzył argumentację odnoszących się do zarzutów skierowanych do Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] w piśmie z dnia [...] r.
Skarżący nadmienił nadto, że w niniejszej sprawie nieuzasadnione zastosowanie uciążliwego środka egzekucyjnego w postaci wykonania zastępczego doprowadziło także do powstania nieuzasadnionych wydatków egzekucyjnych. Przyczynił się do tego m.in. fakt uniemożliwienia stronie zgłaszania zastrzeżeń co do wyboru osoby, której zostało zlecone zastępcze wykonanie egzekwowanego obowiązku poprzez brak zawiadomienia strony o tej osobie, a zarazem brak zachowania należytej staranności przy wyborze wykonawcy zastępczego.
W ocenie skarżącego obowiązkiem organu II Instancji było przeprowadzenie analizy interesów społecznego i słusznego interesu strony oraz stwierdzenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, jakie to względy zostały przy podejmowaniu rozstrzygnięcia wzięte pod uwagę, dlaczego pewne argumenty zostały przedłożone nad inne i w jaki sposób interes osoby, dla której rozstrzygnięcie jest negatywne, został wzięty pod uwagę. Obowiązku tego organ II instancji, podobnie jak poprzednio organ I instancji nie dopełnił. W kontekście powyższego uzasadnienie zaskarżonego postanowienia uznać należy za wyraz niedbałego i jednocześnie arbitralnego podejścia organu II instancji do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy, przekraczającego przy tym granice swobodnej oceny dowodów. Poza tym w przekonaniu skarżącego opisane działania organu II instancji stanowią naruszenie art. 8 K.p.a., albowiem uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, a także postanowienia organu I instancji w tak rażącym stopniu odbiegają od wyznaczonych w orzecznictwie i piśmiennictwie standardów prawidłowego uzasadnienia rozstrzygnięć administracyjnych, że burzy to zaufanie do organów Państwa rozstrzygających niniejszą sprawę.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Lekarz Weterynarii podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
W uzasadnieniu pisma organ odnosząc się do zarzutów skargi, dotyczących trybu wyboru firm realizujących na zlecenie PLW w [...] obowiązek w zastępstwie zobowiązanego wyjaśnił, iż w rozpoznawanej sprawie stosownie do treści art. 18 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi i uchylające rozporządzenie (WE) 1774/2002, z uwagi na to, że ptaki zostały zabite na skutek zakażenia salmonellą PLW w [...] nie mógł, nawet w drodze odstępstwa, zezwolić na przekazanie martwych sztuk do "[...] " sp. z o.o. z siedzibą w [...] . Podmiot ten decyzją Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] ([...] ) zarejestrowany jest jako podmiot prowadzący produkcję żywych przynęt wędkarskich z surowca 2 i 3 kategorii. Surowce rybne i drobiowe 2 i 3 kategorii pochodzące z ww. zakładów mogą natomiast być użyte do produkcji robaków na przynętę w połowach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazała, że akt ten narusza prawo procesowe w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, co skutkowało uwzględnieniem skargi.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę administracji publicznej dokonywaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W toku tej kontroli, jak stanowią to przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze. zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", która jest ustawą regulująca procedurę sądowo –administracyjną, sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a) i orzeka na podstawie akt administracyjnych sprawy według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania przez organ ostatecznego rozstrzygnięcia.
Przedmiot rozpoznania niniejszej sprawy stanowi, wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, postanowienie w przedmiocie stanowiska wierzyciela co do zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Zgodnie z art. 34 § 1 powołanej ustawy, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca.
W myśl § 2 powołanego przepisu, na postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela przysługuje zażalenie.
Z akt administracyjnych sprawy przedłożonych Sądowi wraz ze skargą wynika, że pełnomocnik skarżącego w dniu [...] r. wniósł do organu egzekucyjnego- Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. nr [...] wystawionego przez wierzyciela- Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] , który postanowieniem z dnia [...] r. "wyraził negatywną opinię w sprawie uwzględniania zarzutów".
W związku z pismem Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] r. , w którym organ egzekucyjny domagał się informacji, czy ww. postanowienie wierzyciela jest ostateczne, PLW w dniu [...] r. uchylił swoje postanowienie i orzekł o uznaniu zarzutu oznaczonego w piśmie zobowiązanego nr 1 za niedopuszczalny, uznał się za organ niewłaściwy do rozpatrzenia zarzutu odnoszącego się do kosztów egzekucji kosztów egzekucyjnych, natomiast w odniesieniu do pozostałych zarzutów uznał, że nie zasługują na uwzględnienie. W wyniku złożonego przez skarżącego zażalenia Wojewódzki Lekarz Weterynarii w [...] postanowieniem z dnia [...]r. uchylił postanowienie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Postanowieniem z dnia [...] r. organ odwoławczy uchylił w części postanowienie organu I instancji z dnia [...] r. w pkt 2 i 4 a w pozostałym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zaskarżonym postanowieniem z [...]r. organ II instancji utrzymał w mocy postanowienie PLW z dnia [...] r.
Podkreślić należy, że zarzuty zobowiązanego dotyczyły naruszenia art. 33 pkt 1, 2, 3,6 i 10 u.p.e.a., tj. nieistnienia obowiązku objętego postępowaniem, braku wymagalności obowiązku objętego postępowaniem, określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.
Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia Sąd doszedł do przekonania, mając na uwadze treść art. 18 u.p.e.a., że w niniejszej sprawie doszło do naruszenia przez organ II instancji zasady ogólnej postępowania administracyjnego sformułowanej w art. 15 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego ( K.p.a.). Zgodnie z art. 15 K.p.a., postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Oznacza to, że zadaniem organu drugiej instancji również na etapie postępowania egzekucyjnego, nie jest kontrola rozstrzygnięcia wydanego przez organ pierwszej instancji, czy wyłączne przedstawienie dotychczasowego przebiegu postępowania, ale rozpatrzenie wszystkich żądań strony i ustosunkowanie się do nich w uzasadnieniu decyzji ( postanowienia). Istotą postępowania dwuinstancyjnego jest bowiem dwukrotne merytoryczne rozstrzygnięcie tej samej sprawy przez dwa różne organy administracji, co wiąże się z koniecznością dwukrotnego rozważenia zgłoszonych zarzutów w kontekście dotychczasowego przebiegu postępowania.
Tak więc, postanowienie organu odwoławczego zawierające jedno z rozstrzygnięć wskazanych w art. 138 K.p.a. musi zawierać wyczerpującą i logiczną ocenę zgłoszonych zarzutów prowadzącą do przyjęcia określonych ustaleń faktycznych, wyjaśnienie zastosowanej podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz odniesienie się do wniesionego zażalenia.
Zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie wymogów tych nie spełnia, a to dlatego, że w zasadzie oprócz ustaleń faktycznych oraz kilku stwierdzeń o charakterze ocennym co do zasadności prowadzenia postępowania administracyjnego, a następnie postępowania egzekucyjnego, w istocie nie stanowi o ponownym rozstrzygnięciu sprawy. Należy zauważyć, że zażalenie w postępowaniu egzekucyjnym nie ma sformalizowanego charakteru i poza tym, że powinno czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla podania (art. 63 § 1 i 2 K.p.a.) oraz pochodzić od strony i być wniesione w ustawowym terminie, nie wymaga szczegółowego uzasadnienia (art. 128 w zw. z art. 144 K.p.a), wystarczy, że wynika z niego, że strona jest niezadowolona z rozstrzygnięcia organu I instancji. Z kolei organom, które mają przedstawić stanowisko wierzyciela ustawodawca w postępowaniu egzekucyjnym nakazał konkretne wypowiedzenie się w sprawie zgłoszonych zarzutów, tym bardziej, że stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutów, o których mowa w art. 33 pkt 1-5 jest dla organu egzekucyjnego wiążące.
W tej sytuacji, z treści postanowienia organu odwoławczego winno wprost wynikać końcowe stanowisko wierzyciela w odniesieniu do zgłoszonych przez zobowiązanego zarzutów, tym bardziej, że zażalenie konkretyzowało uchybienia, jakie skarżący dostrzegł w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Tak więc, obowiązkiem organu odwoławczego było ponowne rozpatrzenie całej sprawy w kontekście zgłoszonych zarzutów oraz wniesionego zażalenia, a następnie ponowne rozstrzygnięcie sprawy w kwestii stanowiska wierzyciela. Powinno to znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu zażalenia, które nie może, tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, ograniczać się do przedstawienia dotychczasowego przebiegu postępowania oraz treści o charakterze publicystycznym, a nie prawnym. Takie postępowanie organu odwoławczego narusza bowiem art. 15 K.p.a. w związku z art. 107 § 3 K.p.a. i art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a.
W rezultacie takiego postępowania, Sąd został pozbawiony możliwości ustosunkowania się do zarzutów skargi w kontekście stanowiska organu odwoławczego. Z tego powodu, wyżej przedstawione braki postępowania i uzasadnienia rozstrzygnięcia organu odwoławczego zostały ocenione, jako naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Powyższe uchybienia organ powinien wyeliminować ponownie rozpatrując sprawę, kierując się wskazówkami zawartymi w uzasadnieniu orzeczenia Sądu.
Organ winien wziąć pod uwagę, że skarżący wnosząc zażalenie na postanowienie PLW w [...] z dnia [...]r. ograniczył zarzuty do pkt 2 (uznania za niedopuszczalny zarzut oznaczony w piśmie zobowiązanego nr 1) i pkt 4 (uznania, że pozostałe zarzuty skarżącego nie zasługują na uwzględnienie) i w tym zakresie winien rozpatrzyć sprawę. W celu jednoznacznego określenia rozpoznawanych zarzutów, organ odwoławczy winien je wyodrębnić, a następnie zająć w odniesieniu do tych zarzutów stanowisko w sprawie.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a .
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło