II SA/Sz 1009/13

WyrokWSA w Szczecinie2014-02-06

Skład orzekający: Elżbieta Makowska, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Marzena Iwankiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zwolnienie policjanta ze służby w przypadku wymierzenia mu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby jest obligatoryjne, a jeśli tak, to czy organ administracyjny ma obowiązek wydać odrębne postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie zwolnienia, gdy wniosek o zawieszenie został zawarty w odwołaniu od decyzji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie policjanta ze służby w przypadku wymierzenia mu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby jest obligatoryjne na mocy art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji. Organ administracyjny nie ma swobody w tej kwestii, a jedynie obowiązek wykonania prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego. Sąd stwierdził również, że zgodnie ze znowelizowanym art. 101 § 3 K.p.a., zażalenie przysługuje jedynie na postanowienie o zawieszeniu postępowania lub odmowie jego podjęcia, a nie na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania, które może być zawarte w decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty.
Stan faktyczny
Policjant A. R. został zwolniony ze służby decyzją Komendanta Powiatowego Policji z powodu wymierzenia mu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Komendanta Wojewódzkiego Policji. Policjant zaskarżył rozkaz personalny o zwolnieniu, podnosząc szereg zarzutów proceduralnych, w tym dotyczących niewłaściwego rozpoznania wniosków o wyłączenie organu i zawieszenie postępowania, a także kwestionując zasadność nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 lutego 2014 r. sprawy ze skargi A. R. na rozkaz personalny Komendanta Policji z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę. Komendant Powiatowy Policji rozkazem personalnym z dnia [...] Nr [...] wydanym na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 z późn. zm.) zwolnił policjanta A. R. ze służby z dniem [...] ze względu na wymierzenie kary nadał tej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, a nadto stwierdził uprawnienie A. R. a do świadczeń pieniężnych określonych w art. 114 ust. 3 i art. 115 ust. 1 ustawy o Policji. Z uzasadnienia decyzji wynika, że Komendant Wojewódzki Policji, po rozpatrzeniu odwołania A. R. od orzeczenia dyscyplinarnego Komendanta Powiatowego z dnia [...] nr [...] o uznaniu A. R. za winnego naruszenia dyscypliny służbowej w sposób określony w art.132 ust. 3 pkt 6 ustawy o Policji i wymierzeniu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby w Policji, orzeczeniem z dnia [...] Nr [...] utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. W związku z tym, w dniu [...] wszczęto postępowanie administracyjne na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji. Organ opisał następnie przebieg tego postępowania wskazując na przyczyny nieuwzględnienia składanych przez A.R. w jego toku wniosków dowodowych i procesowych. Zdaniem Komendanta Powiatowego Policji zebrany i przeanalizowany materiał dowodowy w sprawie dał pełną podstawę do wydania decyzji. Zgodnie bowiem z art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, policjanta zwalnia się ze służby w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Organ wskazał na obligatoryjny charakter zwolnienia policjanta ze służby w przypadku, o którym mowa w powyższym przepisie. Nadto wyjaśnił kwestie związane ze świadczeniami przysługującymi na podstawie art. 114 ust 3 i 115 ust. 1 ustawy policjantowi zwolnionemu ze służby oraz uzasadnił istnieniem ważnego interesu społecznego nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. A. R. nie zgadzając się z powyższym rozkazem personalnym wniósł odwołanie podnosząc, że w toku postępowania dyscyplinarnego Komendant Powiatowy Policji dopuścił się "rażącego łamania prawa, a tym samym przestępstw kryminalnych", co wykazał w dwóch skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Komendant Wojewódzki Policji rozkazem personalnym nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U 2013, poz. 267), po rozpatrzeniu odwołania – zaskarżony rozkaz utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ drugiej instancji ustalił, że rozkazem personalnym nr [...] z [...]. Komendant Powiatowy Policji zwolnił A. R. ze służby w Policji z dniem [...] z uwagi na wymierzenie mu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności i doręczono ją policjantowi [...]. Pismem z [...] A. R. złożył zażalenie na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego, a następnie [...] - odwołanie od powyższego rozkazu personalnego. W zażaleniu zarzucił organowi brak rozpoznania wniosku o zawieszenie postępowania administracyjnego w przedmiocie wydalenia ze służby i wniósł o uchylenie postanowienia jako niespełniającego warunków formalnych określonych w art. 124 § 1 k.p.a. Natomiast w odwołaniu stwierdził, że Komendant Powiatowy Policji w toku postępowania dyscyplinarnego dopuścił się rażącego łamania prawa, a tym samym przestępstw kryminalnych. Komendant Wojewódzki Policji rozpatrując przedmiotową sprawę w postępowaniu odwoławczym stwierdził, że należy zgodzić się ze stanowiskiem Komendanta Powiatowego Policji. Orzeczeniem nr [...] z [...]. Komendant Powiatowy Policji uznał A. R. winnym naruszenia dyscypliny podczas wykonywania czynności służbowych, za co wymierzono mu karę dyscyplinarną wydalenia ze służby. Kara ta została utrzymana w mocy przez Komendanta Wojewódzkiego Policji orzeczeniem nr [...] z [...] w związku z czym jako prawomocna podlega wykonaniu w trybie art. 135o ust. 2 ustawy o Policji. W myśl art. 134f ustawy o Policji, kara wydalenia ze służby oznacza rozwiązanie stosunku służbowego. Zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt 3 cytowanej ustawy, policjanta zwalnia się w przypadku wymierzenia mu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Na podstawie art. 135o ust. 4 tej ustawy, przełożony właściwy w sprawach osobowych, po uprawomocnieniu się orzeczenia niezwłocznie wykonuje orzeczoną karę przez wydanie stosownego rozkazu personalnego. Z cytowanych przepisów jednoznacznie wynika, że zwolnienie policjanta ma charakter obligatoryjny i nie zależy od uznania przełożonego, a organ jest związany prawomocnym orzeczeniem dyscyplinarnym, w związku z czym powinien niezwłocznie wykonać wymierzoną karę. Wbrew sformułowanym przez skarżącego zarzutom Komendant Powiatowy Policji działał zatem w granicach i na podstawie przepisów obowiązującego prawa, ponieważ w scharakteryzowanym powyżej stanie faktycznym nie mógł podjąć innej decyzji. Zawarta natomiast w odwołaniu argumentacja częściowo dotycząca sygnalizowanych przez skarżącego przypadków "rażącego łamania prawa, a tym samym przestępstw kryminalnych", jakich jego zdaniem miał dopuścić się przełożony "w toku postępowania dyscyplinarnego", nie może być przedmiotem rozważań w odniesieniu do niniejszego postępowania administracyjnego, gdyż dotyczy ono wydalenia ze służby w Policji, nie zaś kwestii winy i kary dyscyplinarnej. Organ odwoławczy stanął na stanowisku, że organ I instancji respektował uprawnienia przysługujące policjantowi jako stronie uprawnienia, a w szczególności poinformował go o wszczęciu postępowania oraz zapewnił możliwość wypowiedzenia się na temat zgromadzonych dowodów. Odnosząc się do zarzutu nierozpoznania wniosku z [...] o zawieszenie postępowania w sprawie wydalenia ze służby i niewydania stosownego postanowienia Komendant przytoczył treść art. 97 § 1 k.pa. i art. 98 § 1 k.p.a. i stwierdził, że Komendant Powiatowy Policji nie wydał wprawdzie postanowienia w tej sprawie, jednak odniósł się do wniosku skarżącego w uzasadnieniu rozkazu, wskazując na brak przesłanek rozstrzygnięcia zgodnego z żądaniem wnioskodawcy. Zdaniem organu drugiej instancji, A. R. nie wskazał przesłanek uzasadniających obligatoryjne zawieszenie postępowania jak tez nie wystąpiły w sprawie przesłanki fakultatywnego zawieszenia tego postepowania. Organ ten nie miał też wątpliwości co do tego, że wniesienie skargi na prawomocne orzeczenie dyscyplinarne do sądu administracyjnego nie wstrzymuje jego wykonania, ani też nie stanowi zagadnienia wstępnego. Uznał zatem, że brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonego rozkazu. Odnosząc się do złożonego przez A.R. w dniu [...] w terminie zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego, mimo że nie zostało ono wydane, który to dokument został sporządzony i przesłany organowi odwoławczemu po dacie doręczenia policjantowi rozkazu personalnego, Komendant Wojewódzki Policji wyjaśnił, że pismo to potraktował jako odwołanie od tej decyzji. A. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wyżej opisany ostateczny rozkaz personalny. W petitum skargi wskazał, że wnosi ja również od postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji o utrzymaniu w mocy postanowienia Komendanta Powiatowego Policji o odmowie zawieszenia postępowania oraz poprzedzającego je postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania, a także wniósł o przywrócenie terminu na złożenie skargi od postanowienia Komendanta Wojewódzkiego Policji o utrzymaniu w mocy postanowienia Komendanta Powiatowego Policji o odmowie zawieszenia postępowania oraz poprzedzającego je postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności postępowania względnie odrzucenie niniejszej skargi jako przedwczesnej lub uchylenie obu wskazanych decyzji w całości jako oczywiście przedwczesnych i niezgodnych ze stanowionym prawem. Nadto skarżący skarżąc nadany decyzji pierwszoinstancyjnej rygor natychmiastowej wykonalności domagał się jego zniesienia przed rozpoznaniem skargi jako bezprawnego i nieuzasadnionego. Wniósł także o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Z uzasadnienia skargi wynika, że zdaniem skarżącego, zaskarżony rozkaz personalny i akty go poprzedzające powinny zostać uchylone. Po pierwsze, zdaniem skarżącego decyzję pierwszoinstancyjną wydał organ nie posiadający legitymacji procesowej do jej wydania wobec złożenia przez skarżącego w toku postępowania przed organem I instancji wniosku o wyłączenie Komendanta Powiatowego Policji. Wskazując na treść i znaczenie art. 24 K.p.a. oraz interpretację tego przepisu odnoszącą się również do organu orzekającego skarżący wywiódł, że złożenie przezeń wspomnianego wniosku o wyłączenie organu odebrało organowi legitymację procesową do dalszego działania, spowodować powinno przesłanie przez Komendanta Powiatowego Policji tegoż wniosku do Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz jego powstrzymanie się od prowadzenia postępowania (wykonywania w jego toku jakichkolwiek czynności i tym bardziej wydawania wieńczącej je decyzji) do czasu rozpatrzenia wniosku przez organ uprawniony. Innymi słowy zawieszenie faktyczne i formalne postępowania. Tymczasem wniosek o wyłączenie rozpoznał odmownie organ, którego wniosek dotyczył, nie dopełnił obowiązku przekazania wniosku organowi wyższej rangi. Bezprawnie "mianował się" "sędzią we własnej sprawie" i tym samym dopuścił się rażącego naruszenia prawa. Zgodnie bowiem z art. 26 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego w związku z koniecznością wyłączenia organu "Organ wyższego stopnia może do załatwienia sprawy wyznaczyć inny podległy sobie organ." Komendant Wojewódzki Policji jako organ odwoławczy, zobligowany do wszechstronnej, wnikliwej i rzetelnej kontroli prawidłowości prowadzonego postępowania i nie związany granicami odwołania winien dostrzec tego rodzaju wadliwość skutkującą stwierdzeniem nieważności postępowania. Po drugie, skarżący podniósł, że w toku postępowania administracyjnego wszczętego i prowadzonego w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji skierował do Komendanta Powiatowego Policji w dniach [...] wnioski o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego rozpoznania swoich skarg na orzeczenia dotyczące prowadzonego wobec niego postępowania dyscyplinarnego. Na organie, do którego skierował wskazane wnioski spoczywał wynikający z art. 101 §1 i 3 K.p.a. obowiązek rozpoznania wniosków w drodze postanowienia oraz pouczenia strony postępowania, że na jego postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania służy mu zażalenie. Organ ów zaniechał jednak wydania w tej sprawie czterech odpowiadających wskazanym wyżej czterem wnioskom postanowień. O jego działaniu polegającym na tym, że de facto odmówił zawieszenia prowadzonego postępowania skarżący dowiedział się dnia [...] z chwilą doręczenia wskazanej na wstępie decyzji - rozkazu personalnego nr [...] z dnia [...] roku. Zdaniem skarżącego, okoliczność tego rodzaju uprawniała go do wywiedzenia zażalenia, na co prawda nie wydane formalnie, ale zawarte w treści decyzji postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania, co uczynił dnia [...] roku, wskazując organowi drugoinstancyjnemu, że cyt.: "W treści wskazanej decyzji brak jednak elementów określonych w art. 124 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, co powoduje, że wskazane postanowienie lub postanowienia nie spełniają warunków formalnych określonych przepisami stanowionego i powszechnie obowiązującego prawa." Komendant Wojewódzki Policji rozpatrując przedmiotową sprawę miał obowiązek dostrzec, że organ mu podległy i kontrolowany w toku postępowania drugoinstancyjnego naruszył stanowione prawo w stopniu rażącym i mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Tego jednak nie uczynił i to jest skarżone. Wadliwość bowiem działania organu KPP wynikała z naruszenia przepisów postępowania zawartych w art. 97 § 1 pkt 4 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez niezastosowanie jego dyspozycji w sytuacji, gdy w ramach prowadzonego postępowania wynikła sprawa wpadkowa stanowiąca incydentalne zagadnienie wstępne. W toku prowadzenia przedmiotowego postępowania jednoczesne wydanie decyzji wieńczącej to postępowanie i postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania (zawartego w treści decyzji, ale nie zawierającego pouczenia o przysługujących od niego środkach odwoławczych) wywołało sytuację w której niniejszą skargą skarży wydane w jego toku decyzje administracyjne obu organów Policji oraz rzeczone (dorozumiane na zasadzie art. 222 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego) postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji o utrzymaniu w mocy postanowienia Komendanta Powiatowego Policji o odmowie zawieszenia postępowania oraz poprzedzające je postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania. Z ostrożności procesowej, kierując się dyspozycją art. 58 w związku z treścią art. 112 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, skarżący wniósł o przywrócenie mu terminu na złożenie skargi od wskazanych postanowień obu organów Policji. W przekonaniu skarżącego, okoliczności tego rodzaju w pełni wyczerpują znamiona tezy sformułowanej przez WSA za sygn. akt VI SA/Wa 2477/05, i wskazują, że wydanie obu skarżonych decyzji w datach [...] było bezprawne i przedwczesne zarazem. Wskazują także, że działanie organu odwoławczego nie odbywało się "na zasadach i granicach prawa" (art. 7 ustawy zasadniczej R. P.). Po trzecie, skarżący podniósł, że analiza treści skarżonej decyzji drugoinstancyjnej wskazuje, że de facto prawdopodobnie nie jest ona decyzją wieńczącą postępowanie, lecz postanowieniem o utrzymaniu w mocy postanowienia, do którego autor jakoby przy okazji dodał rozstrzygniecie sprawy głównej. Za poglądem tego rodzaju przemawia fakt poświęcenia treści uzasadnienia decyzji sprawie odmowy zawieszenia. Po czwarte, treść skarżonej decyzji "sama w sobie" wskazuje, że Komendant Wojewódzki Policji nie rozpoznał odwołania z dnia [...] od decyzji Komendanta Powiatowego Policji. Zdaniem skarżącego porównanie cytowanych w skardze fragmentów ze str. 1 i 3 uzasadnienia decyzji oraz analiza treści uzasadnienia decyzji wprost prowadzi do wniosku, że w toku prowadzenia kontroli prawidłowości działania organu pierwszoinstancyjnego przez organ drugoinstancyjny nie rozpoznawał odwołania, lecz zażalenie, traktując jej jako odwołanie. Okoliczność tego rodzaju wskazuje że nie odniósł się, mimo iż ciążył na nim taki obowiązek, do zarzutów krytycznych zawartych w treści odwołania z dnia [...]. Okoliczność tego typu wskazuje, że skarga prawdopodobnie jest przedwczesna albowiem odwołanie (na co wskazuje treść decyzji) nie zostało do dnia sporządzania skargi rozpoznane. W tym wymiarze ocena Komendanta Wojewódzkiego Policji w zakresie naruszenia przez organ KPP art. 7 i 77 oraz art. 80 i 86 jawi się jako stronnicza i nie odpowiadająca stanowi faktycznemu. Po piąte, w ocenie skarżącego uzasadnienie skarżonej decyzji zawiera stwierdzenia nie polegające na prawdzie, co dotyczy ustalenia prawomocności decyzji o wydaleniu go ze służby. Po szóste, Komendant Wojewódzki Policji zaniechał rozpoznania odwołania zawierającego wskazane poważne zarzuty krytyczne co do postępowania Komendanta Powiatowego Policji. Nie poinformował go również o wyłączeniu materiałów i przekazaniu ich właściwemu miejscowo lub rzeczowo prokuratorowi zgodnie z dyspozycją w związku z art. 304 § 2 i 3 w zbiegu z art. 309 pkt 2 ustawy Kodeks postępowania karnego. Działanie organu w tym wymiarze, może posiadać znaczenie popleczniczego, a co za tym idzie posiadać znamiona nieobiektywnego i stronniczego. Po siódme, skarżący zasygnalizował zarzut naruszenia przez Komendanta Powiatowego Policji oraz brak reakcji na powyższe naruszenie prawa ze strony Komendanta Wojewódzkiego Policji przepisów postępowania zawartych w art. 108 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego poprzez bezpodstawne i bezprawne zastosowanie rygoru natychmiastowej wykonalności w stosunku do wydanej decyzji. Uzasadnienie nadania rygoru jakim posłużył się organ pierwszoinstancyjny, nie wytrzymuje konfrontacji z przedmiotem postępowania, okolicznościami faktycznymi i prawnymi oraz zasadami prawa obowiązującego w R.P. Niezrozumiała była i nadal jest konieczność niezwłocznego pozbawienia skarżącego zajęcia zarobkowego, gdy pełnił zasadniczo służbę w sposób sumienny i zadowalający zwierzchników oraz zgodny z interesem służby i społecznym, co potwierdzają dokumenty zgromadzone w jego aktach osobowych oraz grafiki służb z których wynika, że w latach [...] obarczany był ponad siły obowiązkami służbowymi w sposób sprzeczny z konstytucyjnymi i ustawowymi regulacjami dotyczącymi wymiaru czasu pracy i służby dotyczących obywateli R.P. Ponadto zupełnie alogicznym jest nadawanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji wykonalnej dopiero po upływie czterech dni od jej wydania i doręczenia stronie. Komendant Wojewódzkiego Policji do przedstawionej problematyki, mimo iż miał taki obowiązek jako nie związany granicami odwołania w ogóle się nie odniósł. Dlatego też niezależnie od powyższego skarży nadany decyzji pierwszoinstancyjnej rygor natychmiastowej wykonalności oraz wnosi o jego zniesienie jako bezprawnego i nieuzasadnionego. Na poparcie zarzutu i wniosku w tym przedmiocie skarżący powołał się cytowane na piśmiennictwo i orzecznictwo wywodząc dalej, że uzasadnienie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności w kontekście powyższego jawi się jako zwykłe pustosłowie oraz nic nie warte i nie posiadające jakiegokolwiek znaczenia dla przedmiotu sprawy wyświechtane frazesy. W żadnym razie nie przekonują one o zasadności zastosowania w mających miejsce okolicznościach faktycznych dyspozycji przytoczonego przepisu. Komendant Wojewódzki Policji odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i nie zgadzając się z zarzutami skargi podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. W pierwszej kolejności wskazał, że zasadne i konieczne było zwolnienie skarżącego ze służby w oparciu o przepis art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, z uwagi na wymierzenie mu kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. W przypadku ziszczenia się przesłanki zawartej w ww. przepisie po stronie organu powstaje obowiązek wykonania kary, zaś organ nie ma żadnej swobody podjęciu innych działań. Powyższe wynika ze specyfiki służby w Policji, a także jej szczególnej roli w społeczeństwie. W ocenie organu, nie zasługuje na aprobatę zarzut wydania decyzji pierwszoinstancyjnej przez organ nie mający legitymacji procesowej. Pismem z dnia [...] A. R. złożył wniosek o wyłączenie Komendanta Powiatowego Policji z postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji, wskazując na brak obiektywizmu z jego strony w postępowaniu dyscyplinarnym, mogący mieć wpływ na wynik przedmiotowego postępowania administracyjnego. Postanowieniem z dnia [...] doręczonym stronie w dniu [...], Komendant Wojewódzki Policji wydał postanowienie Nr [...] r., w którym odmówił wyłączenia Komendanta Powiatowego Policji od udziału w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie zwolnienia ze służby. W uzasadnieniu ww. postanowienia organ wskazał, iż nie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 24 § 1 kpa. Ponadto,. A. R. w żaden sposób nie udowodnił ani nie uprawdopodobnił, aby istniały okoliczności wskazujące na konieczność wyłączenia organu; organowi nie były zaś z urzędu, znane okoliczności, które stwarzałyby zagrożenie dla bezstronnego i obiektywnego rozpatrzenia sprawy. Wskazane postanowienie nie podlegało zaskarżeniu. W tej sytuacji, trudno przyznać rację twierdzeniu, że wniosek o wyłączenie organu został rozpatrzony przez organ, którego wniosek dotyczył. Organ I instancji dopełnił bowiem wszelkich niezbędnych czynności, w celu prawidłowego rozpoznania wniosku o wyłączenie Komendanta Powiatowego Policji od udziału w postępowaniu administracyjnym. Fakt zaś składania przez skarżącego po dniu wydania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji postanowienia w przedmiocie odmowy wyłączenia Komendanta Powiatowego Policji od udziału w postępowaniu, kolejnych wniosków o wyłączenie tego organu, opartych na tych samych okolicznościach i dotyczących tego samego postępowania, według udzielającego odpowiedź na skargę stanowi próbę przedłużenia postępowania administracyjnego. Co do twierdzenia skarżącego o konieczności wydania odrębnego postanowienia w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania administracyjnego, organ podniósł, powołując się na wyrok WSA z dnia 28 lutego 2013 r., sygn. akt: II SA/Ol 1304/12, że ustawa dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 6, poz. 18), która weszła w życie 11 kwietnia 2011 r. zmieniła treść art. 101 § 3 k.p.a. Przepis ten obecnie stanowi, że na postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania albo odmowy podjęcia zawieszonego postępowania służy stronie zażalenie. Wolą ustawodawcy dokonującego m.in. nowelizacji art. 101 § 3 k.p.a., było wykluczenie możliwości zaskarżania postanowień o odmowie zawieszenia postępowania i poddanie kontroli instancyjnej jedynie tych postanowień, które skutkują wstrzymaniem toku postępowania, a więc postanowień o zawieszeniu postępowania lub o odmowie jego podjęcia. Analizując stan prawny po dniu 11 kwietnia 2011 r. oraz orzecznictwo sądów administracyjnych w powyższym zakresie – zdaniem organu - uznać należy, iż wyrażenie "postanowienie w sprawie zawieszenia postępowania" zawarte w treści art. 101 § 1 i § 3 k.p.a. interpretować należy ściśle. Oznacza to, że istnieje konieczność wydania odrębnego postanowienia o zawieszeniu postępowania, nie zaś - jak twierdzi skarżący, w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania. Podobnie zatem, zażalenie służy nie na wszystkie rodzaje rozstrzygnięć dotyczących zawieszenia postępowania, ale tylko na te które zostały wskazane w treści art. 101 § 3 kpa. Komendant Wojewódzki Policji uznał, że zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji nie miały obowiązku wydawania postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego, wobec braku wymienienia tego rodzaju postanowienia w treści art. 101 kpa. Organy orzekające w sposób szczegółowy i wyczerpujący odniosły się natomiast do odmowy zawieszenia postępowania w decyzjach rozstrzygających sprawę co do istoty, wyjaśniając skarżącemu przesłanki instytucji zawieszenia. W tej sytuacji, z uwagi na brak zaskarżenia ww. rozstrzygnięcia w formie zażalenia, uznać należy, iż skarżący mógł w sposób skuteczny kwestionować zasadność odmowy zawieszenia postępowania dopiero na etapie odwołania od decyzji lub na etapie skargi do sądu administracyjnego. Nie jest zatem dopuszczalne wniesienie skargi na postanowienie Komendanta Wojewódzkiego Policji o utrzymaniu w mocy postanowienia Komendanta Powiatowego Policji o odmowie zawieszenia postępowania. Za niezasadny uznano w odpowiedzi na skargę zarzut naruszenia art. 108 § 1 K.p.a. wyjaśniając, że ocena, czy istnieją, przesłanki nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, należy do organu, który wydał decyzję. Jednakże gdy organ, stwierdzi, że istnieją przesłanki określone w art. 108 § 1, wówczas obowiązany jest nadać decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Przepisy kpa nie określają także momentu, od którego obowiązuje rygor natychmiastowej wykonalności. Sporne jest czy decyzja staje się natychmiast wykonalna z dniem wydania decyzji zaopatrzonej taką klauzulą czy od dnia doręczenia decyzji stronie lub w innym wskazanym w decyzji momencie. Organ I instancji dokonując analizy okoliczności sprawy doszedł do przekonania, iż spełnione zostały przesłanki zawarte w treści art. 108 § 1 zd. 1 kpa, albowiem istnieje potrzeba niezwłocznego zwolnienia ze służby funkcjonariusza Policji, który dopuścił się przewinienia polegającego na stawieniu się do służby po użyciu alkoholu. Takie zachowanie nie tylko bowiem naraża Policję na utratę zaufania społecznego, ale stanowić może zagrożenie dla życia i zdrowia innych ludzi. Objęcie policjantów odpowiedzialnością dyscyplinarną uzasadnia społeczna rola tej formacji, charakter powierzonych zadań i kompetencji oraz związanie z działalnością Policji zaufanie publiczne. W tej sytuacji organ miał obowiązek nadać decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje. Skarga jest niezasadna. Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie dostarczyła podstaw do przyjęcia, że zaskarżony akt narusza prawo w sposób i w stopniu uzasadniającym jego wyeliminowanie z obrotu prawnego na którejkolwiek z podstaw prawnych wymienionych w art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm., dalej P.p.s.a.). Postępowanie administracyjne zakończone zaskarżonym rozkazem personalnym zostało wszczęte i zakończone w przedmiocie określonym w art. 41 ust 1 pkt 3 ustawy o Policji. Przepis ten stanowi, że policjanta zwalnia się ze służby w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Zawarty w tym przepisie zwrot ustawowy: "wydala się" ma charakter kategoryczny, co oznacza, że trafnie przyjęły organy obu instancji orzekające w sprawie, że wydalenie to jest obligatoryjne, jeśli spełniona jest materialnoprawna przesłanka zawarta w sformułowaniu "w przypadku wymierzenia kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby". Jak trafnie wskazał to organ I instancji w art. 134f ustawodawca kwestie tę jednoznacznie przesądził stwierdzając, że kara dyscyplinarna wydalenia ze służby w Policji oznacza zwolnienie z tej służby. Realizacja tego zwolnienia następuje natomiast już poza samym postępowaniem dyscyplinarnym, po przeprowadzeniu odrębnego postępowania administracyjnego na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji. Za niewątpliwe w niniejszej sprawie uznać trzeba, zaistnienie przesłanki zwolnienia policjanta ze służby w Policji określonej w art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy, skoro w toku postępowania ustalono, że w obrocie prawnym funkcjonuje prawomocne orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...]. Wyjaśnić przy tym trzeba, że z treści skargi wynika, iż skarżący błędnie pojmuje zagadnienie prawomocności orzeczenia dyscyplinarnego, przydając mu takie znaczenie, jakie wiąże się z prawomocnością orzeczeń sądowych w sądownictwie powszechnym. Tymczasem pojęcie prawomocności orzeczenia dyscyplinarnego zostało zdefiniowane w art. 135o ustawy o Policji zamieszczonym w Rozdziale regulującym "Odpowiedzialność dyscyplinarną i karną policjantów". Zgodnie z tym przepisem orzeczenie lub postanowienie staje się prawomocne: 1) z upływem terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia, jeżeli go nie wniesiono; 2) w dniu wydania orzeczenia lub postanowienia przez organ odwoławczy. Dodatkowo wskazać trzeba, że wynikającą z art. 135o ust. 4 konsekwencją prawomocności orzeczenia dyscyplinarnego jest obowiązek jego niezwłocznego wykonania. W tym stanie prawnym, okoliczność, że skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na prawomocne orzeczenie dyscyplinarne nie stanowiła żadnej przeszkody prawnej w toczeniu się postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia tego policjanta ze służby w Policji, jak również nie była przeszkodą prawną do rozpoznania przez sąd administracyjny jego skargi na ostateczny rozkaz w tymże przedmiocie. Ustawa o Policji przewiduje bowiem mechanizm przywrócenia policjanta do służby w wypadku uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości. W tym kontekście odnieść się trzeba do zarzutów skargi związanych ze sposobem rozpatrzenia przez organ I instancji wniosków skarżącego o zawieszenie postępowania. Stanowisko organów obu instancji, co do tego, że w sprawie nie wystąpiły żadne z okoliczności wskazanych w art. 97 § 1 Kpa uzasadniających zawieszenie postępowania jest zgodne z prawem. Jak już była o tym mowa wyżej, sposób rozpatrzenia przez sąd administracyjny skargi na orzeczenie dyscyplinarne o ukaraniu karą dyscyplinarną wydalenia ze służby w Policji wobec prawomocności tego orzeczenia nie stanowi zagadnienia wstępnego dla toczącego się w jego następstwie postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia tego policjanta ze służby w Policji. Jeśli zaś chodzi o kwestię procesowego sposobu rozpatrzenia wniosku o zawieszenie postępowania administracyjnego, to niezależnie od rozbieżności poglądów występującej w orzecznictwie sądowo-administracyjnym co do interpretacji art. 101 § 1 i 3 Kodeksu postępowania administracyjnego w jego brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą z dnia 3 grudnia 2010 r. (Dz. U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18) obowiązującym od 11 kwietnia 2011 r. należy zauważyć, że domaganie się przez skarżącego w skardze przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie organu o odmowie zawieszenia postępowania od postanowienia, które de facto nie zostało wydane jest bezprzedmiotowe przede wszystkim ze względu na brak przedmiotu wniosku o przywrócenie terminu. Nawet gdyby dokonać takiej wykładni wskazanego art. 101 Kpa, z której wynikałaby powinność organów administracji wydania i doręczenia stronie postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego oraz dopuszczalność wniesienia skargi do sądu administracyjnego na ostateczne postanowienie w tym przedmiocie, to ocena skutków procesowych niewydania takiego postanowienia musiałaby ograniczyć się do rozważenia, czy tego rodzaju uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie bowiem z art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. sąd administracyjny uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję albo postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi inne ( od naruszenia dającego podstawę do wznowienia postępowania) naruszenie przepisów postępowania , jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sytuacji, gdy- jak to już zostało wyżej wskazane- nie zachodziła podstawa prawna do zawieszenia postępowania administracyjnego ani z urzędu, ani na wniosek strony, to nie wydanie przez organ odpowiedniego postanowienia co do wniosku strony w tym przedmiocie nie miałoby żadnego ujemnego wpływu na wynik sprawy. Niezależnie jednak od powyższej konkluzji wskazać należy, iż skład sądu orzekający w niniejszej sprawie prezentuje w kwestii zaskarżalności postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania w rozumieniu znowelizowanego art. 101 § 3 K.p.a. stanowisko takie, jakie sprecyzował organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, to znaczy, że zażalenie na odmowę zawieszenia postępowania nie przysługuje. Nieskuteczny okazał się również zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez nierozpoznanie kolejnego wniosku strony o wyłączenie od orzekania Komendanta Powiatowego Policji. Wprawdzie rację ma skarżący co do zasady, że każdy kolejny wniosek o wyłączenie organu od rozpatrzenia sprawy powinien zostać rozpoznany przez właściwy organ, ponieważ oddalenie pierwszego wniosku w tym przedmiocie nie zwalnia z obowiązku rozpatrzenia kolejnego wniosku, jednakże taka sytuacja nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Z akt administracyjnych wynika, że skarżący w dniu [...] wniósł o wyłączenie organu tj. Komendanta Powiatowego Policji () na podstawie zarzutu braku obiektywizmu w prowadzonym przez ten organ postępowaniu dyscyplinarnym. Wniosek ten został rozpoznany i oddalony postanowieniem Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] (doręczonym stronie [...] akt adm.). W dniu [...] A. R. w dwóch odrębnych pismach (k. akt adm.) złożył kolejne wnioski o wyłączenie organu – Komendanta Powiatowego Policji. Zauważyć jednak trzeba, że wniosek stanowiący akt sprawy zawiera żądanie wyłączenia organu "od udziału w postępowaniu administracyjnym dot. cofnięcia dodatku służbowego (...)" i takiej samej sprawy dotyczy wniosek o wyłączenie KPP stanowiący akt administracyjnych. W tej sytuacji nierozpatrzenie przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w toku postępowania administracyjnego w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji, wniosku o wyłączenie organu w przedmiotowo innej sprawie nie stanowi żadnego naruszenia prawa. Podkreślenia wymaga, że zarówno postępowanie administracyjne w przedmiocie zwolnienia policjanta ze służby w Policji, jak i postępowanie sądowo-administracyjne mające za przedmiot kontroli rozkaz personalny o zwolnieniu ze służby w Policji nie może w żadnym razie prowadzić do weryfikacji prawomocnego orzeczenia dyscyplinarnego o ukaraniu karą dyscyplinarna wydalenia ze służby. Dlatego brak jest podstaw prawnych do uwzględnienia zarzutów procesowych skargi dotyczących zakresu postępowania dowodowego prowadzonego przez Komendanta Powiatowego Policji. Zgodzić się bowiem trzeba ze stanowiskiem tego organu wyrażonym w uzasadnieniu jego rozkazu personalnego i odwołującym się do treści art. 75 § 1 K.p.a., że oferowane przez skarżącego dowody nie miały żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w przedmiocie zwolnienia ze służby na podstawie przesłanki określonej w art. 41 ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, a zatem nie zachodziła potrzeba ani podstawa prawna do ich przeprowadzenia. Zamieszczone w skardze jako " po szóste" zarzuty zaniechania przez organ odwoławczy odniesienia się do tej części odwołania, która sygnalizuje nieprawidłowości w postępowaniu Komendanta Powiatowego Policji, są dla sądowej oceny zaskarżonej decyzji bezprzedmiotowe, gdyż dotyczą kwestii wykraczających poza przedmiot rozpatrywanej sprawy. Chybione są wywody skargi kwestionujące dopuszczalność i zasadność nadania zaskarżonemu rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności. Niezależnie od oceny dokonywanej przez samego skarżącego jego choroby, która legła u podstaw okoliczności prowadzących do orzeczenia kary dyscyplinarnej wydalenia go ze służby, którą to chorobę skarżący określa jako "demokratyczną", nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności znajduje racjonalne uzasadnienie we względach interesu społecznego. Wszak w interesie społecznym w demokratycznym państwie prawa jest aby w jego organach i służbach byli zatrudnieni ludzie nieskazitelnego charakteru i nieuzależnieni od nałogów, które mogą wywierać negatywny wpływ na obraz i wyniki ich pracy, co w odniesieniu do funkcjonariusza Policji nabiera szczególnie istotnego znaczenia. W tym kontekście nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności uznać trzeba za w pełni racjonalne. Zarzut nierozpoznania przez organ odwoławczy odwołania także nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim okoliczność, że organ odwoławczy rozpoznał w postępowaniu odwoławczym sprawę również w kontekście zarzutów podniesionych w pismach procesowych strony złożonych w terminie otwartym dla wniesienia odwołania, w tym w zażaleniu wniesionym na nieistniejące postanowienie nie jest wadą postępowania odwoławczego. Mieć trzeba na względzie, że istota sprawy stanowiącej przedmiot postępowania administracyjnego na etapie postępowania odwoławczego została zachowana. Przedmiotem sprawy, co już w niniejszych motywach było podkreślane, było zwolnienie policjanta ze służby w Policji jako następstwo orzeczenia dyscyplinarnego o jego wydaleniu z tej służby. Merytorycznie i dowodowo jest to sprawa nie wymagająca większego postępowania dowodowego. Organ odwoławczy w poczynionych przez siebie ustaleniach, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego wykazał, że zapadło orzeczenie dyscyplinarne w stosunku do skarżącego, że orzeczenie to jest prawomocne, a jego treścią wiążącą w niniejszej sprawie jest wydalenie policjanta ze służby w Policji. Organ miał natomiast obowiązek odnieść się do zarzutów procesowych podnoszonych przez stronę, a zatem poświecenie im większej uwagi, niż meritum sprawy, w realiach tej sprawy nie może być wykładane, wbrew twierdzeniom skargi, jako przejaw nierozpoznania odwołania. Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi należało orzec jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło