II SA/Sz 101/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję. W dniu 20 maja 2014 r. E.S. wystąpiła z wnioskiem do Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. o przyznanie dodatku mieszkaniowego na okres od 1 czerwca 2014 r. do 30 listopada 2014 r. Decyzją z dnia 13 listopada 2015 r. [...] Prezydent Miasta K., działając na podstawie art. 2 ust 1, art. 3 ust. 1-4, art. 4, art. 5, art. 6 ust. 1-10, art. 7 ust. 1, 1a ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz.U. z 2013 r., poz. 966) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz.U. nr 156 poz. 1817 z 2001 r. ze zm.) odmówił E.S. przyznania dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że umowa najmu przedmiotowego lokalu została skutecznie wypowiedziana pismem z dnia 11 sierpnia 2011 r. Natomiast wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia 10 czerwca 2014 roku o sygn. akt [...] zobowiązano E.S. do opróżnienia i opuszczenia zajmowanego lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...]. Jednocześnie wyrokiem tym przyznano E.S. prawo do lokalu socjalnego. Wyrokowi temu nadano klauzulę wykonalności dnia 10 września 2015 r. Dodatek mieszkaniowy przysługuje, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny, albo socjalny. Zdaniem organu, prawo do lokalu socjalnego przysługuje E.S. dopiero od dnia nadania wyrokowi eksmisyjnemu klauzuli wykonalności, tj. od dnia 10 września 2015 r., a zatem w okresie od 1 czerwca 2014 r. do 30 listopada 2014 r. nie spełniała wymogu określonego w art. 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, uprawniającego ją do otrzymania dodatku mieszkaniowego za ten okres. E.S. wniosła odwołanie od ww. decyzji, wyrażając w nim niezadowolenie z rozstrzygnięcia i wnosząc o jej zmianę poprzez przyznanie dodatku mieszkaniowego. Decyzją z dnia 21 grudnia 2015 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.) oraz art. 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że umowa najmu spornego lokalu została wypowiedziana z dniem 30 września 2011 r., a dopiero od 10 września 2015 r. strona nabyła prawo do lokalu socjalnego. Dlatego też zasadnie organ I instancji uznał, że w okresie od dnia 1 czerwca 2014 r. do dnia 30 listopada 2014 r. odwołująca się nie spełniała przesłanek z art. 2 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. E.S., pismem z dnia 4 stycznia 2016 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na ww. decyzję, zarzucając w niej naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i wniosła o uchylenie decyzji Kolegium w całości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Sądowa kontrola zgodności zaskarżonej decyzji wykazała, iż narusza ona prawo w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Przedmiotem sprawy jest decyzja o odmowie przyznania skarżącej dodatku mieszkaniowego za okres od 1 czerwca 2014 r. do dnia 30 listopada 2014 r. Zasady i tryb przyznawania, ustalana wysokości i wypłacania dodatków mieszkaniowych reguluje ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2013 r., poz. 966). W myśl art. 2 ust. 1 tej ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługuje: 1) najemcom oraz podnajemcom lokali mieszkalnych; 2) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych, do których przysługuje im spółdzielcze prawo do lokalu mieszkalnego; 3) osobom mieszkającym w lokalach mieszkalnych znajdujących się w budynkach stanowiących ich własność i właścicielom samodzielnych lokali mieszkalnych; 4) innym osobom mającym tytuł prawny do zajmowanego lokalu mieszkalnego i ponoszącym wydatki związane z jego zajmowaniem; 5) osobom zajmującym lokal mieszkalny bez tytułu prawnego, oczekującym na przysługujący im lokal zamienny albo socjalny. Jak stanowi art. 2 ust. 2 ustawy, dodatek mieszkaniowy przysługuje na podstawie tylko jednego z tytułów wymienionych w ust. 1. Poza sporem pozostaje w tej sprawie okoliczność, że umowa najmu lokalu przy ul. [...] została skutecznie wypowiedziana ze skutkiem prawnym na dzień 30 września 2011 r. Podstawą odmowy skarżącej prawa do dodatku mieszkaniowego na ww. lokal stało się ustalenie organów, że w okresie od 1 czerwca 2014 r. do dnia 30 listopada 2014 r. nie spełniała przesłanki z art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych a wyrok Sądu Rejonowego z dnia 10 czerwca 2014 r. sygn. akt [...] nakazujący eksmisję E.S. z przedmiotowego lokalu z prawem do lokalu socjalnego uprawomocnił się z dniem 10 września 2015 r. Sąd stwierdził, że organy obu instancji nieprawidłowo przyjęły dzień 10 września 2015 r. za datę uprawomocnienia się ww. wyroku, a w konsekwencji za moment nabycia przez skarżącą prawa do lokalu socjalnego. Z dokumentów akt wynika, że w dniu 10 września 2015 r. Sąd Rejonowy stwierdził, że orzeczenie podlega wykonaniu (uprawnia do egzekucji) jako prawomocne. Jest to tzw. klauzula wykonalności nadawana na wniosek strony prawomocnemu orzeczeniu danego sądu. Data nadania takiej klauzuli nie oznacza, że z tym dniem nastąpiło uprawomocnienie się orzeczenia. Niesłusznie więc organy administracji przyjęły datę nadania klauzuli wykonalności wyrokowi Sądu Rejonowego o sygn. akt [...] jako datę prawomocności. Ponadto, E.S. jako pozwana przez Gminę Miasto K. wywiodła od przedmiotowego wyroku apelację, a zatem orzeczenie to uprawomocniłoby się dopiero po jej rozpoznaniu, tj. w dniu wydania wyroku przez sąd odwoławczy. Zgodnie z art. 363 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2014 r. poz. 101 ze zm.), orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje od niego środek odwoławczy lub inny środek zaskarżenia. W przypadku gdy od orzeczenia sądu I instancji wniesiony został środek odwoławczy, uprawomocnia się ono z chwilą wydania przez sąd II instancji orzeczenia rozpoznającego zaskarżone orzeczenie (Małgorzata Manowska, Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Tom I. Art. 1-505(38), wyd. III., system informacji prawnej LEX). Zarówno prezydent Miasta K., jak i Kolegium nie ustaliły daty wydania wyroku sądu powszechnego II instancji podjętego na skutek apelacji, bądź też innego rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w tej instancji. Zdaniem Sądu, powyższe nieprawidłowości w postępowaniu organów orzekających w tej sprawie doprowadziły do nieustalenia faktycznej daty prawomocności wyroku eksmisyjnego i przyznającego skarżącej prawo do lokalu socjalnego, od której to daty zależy prawidłowe ustalenie istnienia prawa skarżącej do dodatku mieszkaniowego. W ocenie Sądu, organ odwoławczy rozpoznając sprawę ponownie, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania wynikającą z art. 15 k.p.a., powinien był w ramach tego postępowania ustalić losy apelacji skarżącej, w szczególności uzyskać odpis wyroku sądu odwoławczego (jeśli taki został wydany), względnie informację o dacie prawomocności wyroku Sądu Rejonowego w K. Błędne założenie o ostateczności wyroku sądowego wiązane z nadaniem mu klauzuli wykonalności i w konsekwencji zaniechanie przez organ II instancji poczynienia w sposób należyty ustaleń w przedstawionym zakresie stanowiło naruszenie zasady dwuinstancyjności jak i zasad wynikających z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Poczynienie prawidłowych ustaleń faktycznych pozwoli odpowiedzieć na pytanie, czy w okresie objętym wnioskiem skarżącej, przysługiwało jej prawo do lokalu socjalnego, a w konsekwencji i prawo do dodatku mieszkaniowego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji.