II SA/Sz 101/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. S. o sprostowanie i uzupełnienie protokołu rozprawy z dnia 14 grudnia 2017 r. w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku energetycznego zarządza: sprostować i uzupełnić protokół rozprawy z dnia 14 grudnia 2017 r. w ten sposób, że po słowach "oraz wniosek dotyczący adw. A. S." dodać słowa: " i jej zachowań, które jako pełnomocnik skarżącego ma powziąć w sprawie II SA/Sz 101/17 jeżeli zdecyduje się reprezentować skarżącego. Jeżeli nie będzie chciała popierać stanowiska skarżącego powinna złożyć do ORA w S. wniosek o zwolnienie jej z obowiązków pełnomocnika. Skarżący podał również, że nie akceptuje substytutów, tj. aplikantów adwokackich i radcowskich oraz radców prawnych. Przewodniczący poinformował skarżącego, że jego pełnomocnik złożył w Sądzie pismo z dnia 12 grudnia 2016 r., popierające skargę, oraz że treść pisma zostanie przedstawiona w sprawozdaniu. W celu rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego Przewodniczący zarządził przerwę. Po przerwie Przewodniczący odczytał postanowienie WSA w Szczecinie z dnia 14 grudnia 2017 r. sygn. II SA/Sz 101/17 o odrzuceniu wniosku o wyłączenie sędziego". W dniu 17 stycznia 2018 r. do Sądu wpłynął wniosek skarżącego R. S., nadany listem poleconym w dniu 15 stycznia 2018 r., o sprostowanie i uzupełnienie protokołu rozprawy z dnia 14 grudnia 2017 r. w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. w przedmiocie dodatku energetycznego. W piśmie skarżący zaprezentował własną wersję przebiegu rozprawy w dniu 14 grudnia 2017 r. oraz wniósł o dokonanie sprostowania i uzupełnienia protokołu rozprawy, którego brzmienie zaprezentował we wniosku. Wniosek zawierał również krytyczne stanowisko skarżącego odnoszące się do sędziego, który przewodniczył rozprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 103 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", strony mogą żądać sprostowania lub uzupełnienia protokołu na następnym posiedzeniu, nie później jednak niż w terminie trzydziestu dni od dnia posiedzenia, z którego sporządzono protokół. Od zarządzenia przewodniczącego strony mogą odwołać się do sądu w terminie siedmiu dni od doręczenia im zarządzenia. Sprostowanie oznacza poprawienie, skorygowanie tego, co zostało w protokole zapisane. Może nastąpić przez zamianę określonej treści na inną lub wykreślenie konkretnego fragmentu. Uzupełnienie natomiast oznacza dodanie jakiejś treści, która nie została uwzględniona. Uzupełnienie czyni protokół zupełnym, kompletnym (por. Komentarz do art. 103 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Bogusław Dauter, lex 2016). O tym, jakie elementy składowe winien zawierać protokół rozprawy stanowi art. 101 p.p.s.a. Zgodnie z § 1 tego przepisu protokół powinien zawierać: 1) oznaczenie sądu, miejsca i daty posiedzenia, imiona i nazwiska sędziów, protokolanta, prokuratora, stron, jak również obecnych na posiedzeniu przedstawicieli ustawowych i pełnomocników oraz oznaczenie sprawy i wzmiankę co do jawności; 2) przebieg posiedzenia, w szczególności wnioski i twierdzenia stron, wymienienie zarządzeń i orzeczeń wydanych na posiedzeniu oraz stwierdzenie, czy zostały ogłoszone; jeżeli sporządzenie odrębnej sentencji orzeczenia nie jest wymagane, wystarcza zamieszczenie w protokole treści samego rozstrzygnięcia; zamiast podania wniosków i twierdzeń można w protokole powołać się na pisma przygotowawcze; 3) czynności stron mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Przepis § 2 art. 101 P.p.s.a. stanowi z kolei, że protokół podpisują przewodniczący i protokolant. Nadmienić należy, że w orzecznictwie i literaturze przyjmuje się, że protokół rozprawy nie służy odzwierciedleniu wszystkich oświadczeń i twierdzeń stron wypowiedzianych na rozprawie w dosłownym i szczegółowym ich brzmieniu. Żądanie uzupełnienia protokołu przez podanie w nim wszystkich uwag strony, ypowiadanych na rozprawie nie znajduje uzasadnienia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 lutego 1970 r., III CRN 323/69, Lex nr 6676, postanowienie NSA z dnia 14 lipca 2009r., I OSK 889/08, postanowienie NSA z dnia 17 lutego 2011r., I OSK 1706/10, Lex nr 783716, postanowienie NSA z dnia 13 kwietnia 2011r., II GZ 185/11, Lex nr 1081667). Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że żądanie skarżącego z dnia 15 stycznia 2018 r. r. o uzupełnienie i sprostowanie protokołu rozprawy z dnia 14 grudnia 2017 r. r. zostało wniesione w terminie ustawowo przewidzianym. Co do zasady treść protokołu jest zupełna i kompletna oraz odzwierciedla przebieg posiedzenia. Zamieszczenie w treści protokołu najistotniejszych wniosków i twierdzeń skarżącego w sposób zwięzły i czytelny, zamiast ich dosłownej wersji nie świadczy o wadliwości protokołu (patrz także T. Woś. H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2005, s. 352, B. Dauter w Komentarzu do art. 103 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Lex). Za treść protokołu obrazującego przebieg rozprawy odpowiada przewodniczący składu sędziowskiego. Za niedopuszczalną – w świetle przepisów p.p.s.a.- należy uznać sytuację, w której protokół sporządzany jest pod dyktando strony skarżącej, czyli tak, jak tego oczekiwałby wnioskodawca. Przewodniczący ma prawo pominąć w protokole elementy nieistotne dla sprawy. Ze względu na to, że z innych spraw, które zawisły przed tut. Sądem, wiadome jest, iż skarżący przywiązuje dużą wagę do działań ustanawianych pełnomocników z urzędu, zasadnym stało się uzupełnienie protokołu o treści dotyczące stanowiska skarżącego zaprezentowane na rozprawie, dotyczące ustanowionego na jego rzecz adwokata. Protokół został również uzupełniony o zarządzenie przez przewodniczącego przerwy w celu rozpoznania wniosku skarżącego o wyłączenie sędziego. Za niezasadne należy uznać żądanie R. S. uzupełnienia i sprostowania protokołu o przedstawioną przez skarżącego subiektywną ocenę zachowania przewodniczącego składu orzekającego, w sytuacji, w której był on obowiązany do zapewnienia porządku na sali rozpraw, zważywszy, że skarżący swoim zachowaniem i wypowiadaniem obraźliwych słów pod adresem sędziego utrudniał wykonywanie czynności procesowych. W tym stanie rzeczy Sąd orzekł jak na wstępie, na podstawie art. 103 p.p.s.a.