II SA/Sz 101/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 1 marca 2018 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta D. z dnia [...] r., nr [...] Decyzją z dnia [...] r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] r., Zastępca Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w D., działając z upoważnienia Burmistrza Miasta D., odmówił przyznania D. B. świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko J. E. na okres od [...] r. do [...] r., z uwagi na przekroczenie ustawowego kryterium dochodowego. D. B. odwołała się od powyższej decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.. Zdaniem odwołującej się, organ błędnie ustalił wysokość dochodu jej rodziny, nie traktując dochodu osiągniętego z tytułu stażu jako dochodu utraconego. W wyniku rozpoznania sprawy na skutek złożonego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) i art. 5 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. z 2017 r. poz. 1851), decyzją z dnia [...] r. [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Kolegium przytoczyło ustalenia organu I instancji, wedle których, miesięczny dochód trzyosobowej rodziny odwołującej się w 2016 r. wyniósł [...] zł miesięcznie, w przeliczeniu na osobę [...] zł i przekracza ustawową kwotę kryterium dochodowego [...] zł na osobę. Kolegium uznało, że dochód rodziny odwołującej się został ustalony prawidłowo. Dodatkowo Kolegium wyjaśniło, powołując się na treść art. 2 pkt 19 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, że zakończenie stażu unijnego nie mieści się w kategorii dochodu utraconego, dlatego dochód ten został prawidłowo uwzględniony. D. B. zaskarżyła opisaną wyżej decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Zdaniem skarżącej, stypendium stażowe finansowane z europejskiego funduszu społecznego jest dochodem niepodatkowym. Dlatego należy jego wysokość, tj. kwotę [...]zł otrzymaną w roku 2016 przeliczyć na 12 miesięcy i wtedy doliczyć do dochodu po [...] zł miesięcznie, tak jak w przypadku alimentów, stypendiów socjalnych, itp. Skarżąca wyraziła stanowisko, iż nie chce aby dochód ten traktować jako dochód utracony, tylko jako dochód niepodatkowy i podzielony przez 12 miesięcy. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem doprowadziła do uznania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z przyczyn odmiennych niż w niej podniesiono. W postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją organy odmówiły przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego na córkę z uwagi na przekroczenie kwoty stanowiącej kryterium dochodowe, uprawniającej do tego świadczenia w przypadku ustalania prawa do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w rodzinie. Kwestią sporną w sprawie jest wysokość dochodu rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie. W ocenie organu, miesięczny dochód rodziny skarżącej, w skład której wchodzi skarżąca, jej konkubent oraz ich córka wyniósł w 2016 r. [...] zł, co w przeliczeniu na członka rodziny wynosi [...] zł. Kwota ta przekracza kryterium dochodowe - [...] zł na osobę w rodzinie, określone w art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Zgodnie z art. 2 pkt 1 ww. ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. W odniesieniu do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko, którego przyznanie jest uzależnione od spełnienia kryterium dochodowego, ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci definiuje pojęcia dochodu rodziny i dochodu członka rodziny, a przy definicji dochodu odsyła do przepisów o świadczeniach rodzinnych (art. 2 pkt 1, 2 i 4 ustawy). W myśl art. 3 pkt 1 lit. c tiret trzydzieste trzecie ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1518 ze zm.), ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym stypendia dla bezrobotnych finansowane ze środków Unii Europejskiej. Stosownie do postanowień art. 7 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Utrata dochodu, według art. 2 pkt 19 lit. b ww. ustawy, oznacza utratę dochodu spowodowaną m.in. utratą zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ odmówił uznania jako dochodu utraconego kwoty [...]zł uzyskanej przez skarżącą tytułem stażu dla osoby bezrobotnej w styczniu 2016 r., bowiem był on finansowany ze środków Unii Europejskiej. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie stanowiska tego nie podziela. Po pierwsze należy zauważyć, że stypendium uzyskane przez osobę bezrobotną za staż, na który została ona skierowana przez powiatowy urząd pracy, pokrywane ze środków Funduszu Pracy, jest opodatkowane podatkiem dochodowym od osób fizycznych, na zasadach ogólnych. W związku z tym, że jest od niego odprowadzany podatek, to jego kwota stanowi dochód rodziny i jest wliczana przy ustalaniu kryterium dochodowego. Nie zmienia tego faktu rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 26 kwietnia 2017 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od stypendiów otrzymanych na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2017 r., poz. 864). Taką samą zasadę ustawodawca przyjął odnośnie stypendium stażowego wypłacanego bezrobotnym w przypadku, gdy jest ono pokrywane ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego, pomimo, że jest ono zwolnione z podatku. W ocenie Sądu, użyte przez pracodawcę w art. 2 pkt 19 lit. b ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, określenie utraconego dochodu w postaci "utraty stypendium dla bezrobotnych" obejmuje zarówno stypendia stażowe finansowane ze środków Funduszu Pracy jak i ze środków Unii Europejskiej. Odmienna, zawężająca wykładnia ww. przepisów nie znajduje uzasadnienia w treści ustawy. Skoro stypendia stażowe dla bezrobotnych, bez względu na źródło ich finansowania, uwzględnia się do dochodu, to brak jest racjonalnych podstaw do przyjęcia tezy, że tylko utrata przez bezrobotnego stypendium nie finansowanego ze środków Unii Europejskiej pozwala na uznanie go za dochód utracony. Przepis art. 2 pkt 19 lit. b ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w żaden sposób nie różnicuje stypendiów ze względu na źródło ich finansowania. Uwzględniając powyższe Sąd stwierdził, że organy obu instancji dokonały niewłaściwej wykładni ww. przepisu, co doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia wysokości dochodu członków rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę, co miało wpływ na ostateczny wynik sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany będzie uwzględnić przedstawioną wyżej wykładnię przepisów prawa, co skutkować winno właściwym ustaleniem dochodu na jednego członka rodziny skarżącej i orzeczeniem co do wniosku o przyznanie spornego świadczenia wychowawczego. Z przedstawionych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.