II SA/Sz 1012/07

WyrokWSA w Szczecinie2008-01-24

Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Elżbieta Makowska, Joanna Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wydać decyzję o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się, nawet jeśli osoba ta kwestionuje dobrowolność opuszczenia lokalu i oczekuje na rozstrzygnięcie sądu powszechnego dotyczące prawa do lokalu?
Ratio decidendi
Organ gminy ma obowiązek wydać decyzję o wymeldowaniu, gdy spełnione są dwie przesłanki: opuszczenie miejsca pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Przesłanka opuszczenia lokalu jest spełniona, gdy ma ono charakter trwały i dobrowolny. Wymeldowanie nie jest uzależnione od prawa do lokalu, a jedynie od faktycznego zamieszkiwania.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni R.R. zwróciła się o wymeldowanie J.R. z lokalu, którego jest właścicielką. Organ I instancji wydał decyzję o wymeldowaniu, uznając, że J.R. opuściła lokal dobrowolnie i nie zamieszkuje w nim od około 4 lat. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy. J.R. zaskarżyła decyzję Wojewody, podnosząc, że opuszczenie lokalu było wymuszone sytuacją rodzinną i że oczekuje na rozstrzygnięcie sądu powszechnego dotyczące unieważnienia umowy sprzedaży lokalu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska,, Asesor WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Krzysztof Chudy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2008r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę Wnioskiem z dnia 21 maja 2007 r. R.R. zwróciła się do Urzędu Miejskiego w S. o wymeldowanie z lokalu nr (...( przy ul. (...( w S. J.R. Wnioskodawczyni wskazała, że jest właścicielką lokalu, natomiast J.R. w nim nie zamieszkuje. Decyzją z dnia (...( Prezydent Miasta S. na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych wymeldował J.R. z lokalu nr (...( przy ul. (...( w S. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że w toku postępowania organ ustalił, iż J.R. nie mieszka w spornym lokalu od około 4 lat. Lokal ten opuściła dobrowolnie, w lokalu tym nie ma jej rzeczy osobistych, a nadto nie uczestniczy w kosztach utrzymania lokalu i nie posiada do niego kluczy. J.R. składając zeznania w postępowaniu oświadczyła, że w lokalu nie mieszka od kwietnia 2007 r., tj. od śmierci byłego męża J.R. i od tego czasu przez cały czas przebywa na działce przy ul. (...( w S. Do lokalu przy chciała powrócić, lecz uniemożliwiła jej to właścicielka mieszkania- córka R.R. J.R. przed organem oświadczyła, ze zamierza podjąć kroki prawne zmierzające do przywrócenia posiadania lokalu, w którym jest zameldowana. Zeznając dodatkowo w dniu 18 czerwca 2007 r. J.R. przyznała, że w lokalu przy ul. (...( nie mieszka od około 4-5 lat i lokal ten opuściła nie chcąc zamieszkiwać w jednym pokoju z byłym mężem. Oświadczyła nadto, że wystąpiła do sądu powszechnego o unieważnienie umowy sprzedaży mieszkania przy ul. (...( w S., którą zawarła z R.R. O przywrócenie posiadana lub utrudnianie zamieszkiwania wystąpi wówczas, gdy przegra sprawę w sądzie o unieważnienie umowy sprzedaży. Organ powołując się na utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdził, że ze względu na opuszczenie przez J.R. lokalu przy ul. (...( w S. przed co najmniej 4 laty oraz zaspokojeniem potrzeb mieszkaniowych poza tym lokalem, dalsze zameldowanie na pobyt stały byłoby utrzymywaniem fikcji meldunkowej. Skoro zatem J.R. opuściła lokal i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się, stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych organ miał obowiązek wydania decyzji o wymeldowaniu. J.R. odwołała się od powyższej decyzji do Wojewody potwierdzając, że właścicielką mieszkania przy ul. (...( w S. jest R.R., która w 2002 r. kupiła to mieszkanie od rodziców: J. i J.R., jednakże nigdy za to mieszkanie nie zapłaciła. Odwołująca się potwierdziła również, że wystąpiła do sądu o unieważnienie tej umowy. Wskazała, że nie rozumie decyzji o wymeldowaniu w sytuacji, gdy wkrótce Sąd Rejonowy wkrótce unieważni umowę sprzedaży mieszkania. Wojewoda decyzją z dnia (...( utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że kontrolując zaskarżoną decyzję w szczególności ustalał, czy w toku postępowania administracyjnego udowodniono istnienie wszystkich przesłanek uzasadniających wymeldowanie. Ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego, zdaniem Wojewody, wskazuje, że decyzja o wymeldowaniu J.R. z lokalu przy ul. (...( w S. jest prawidłowa. Odwołująca się opuściła sporny lokal przy około 4 lat temu i koncentruje swoje interesy życiowe w innym miejscu. Spełniona została zatem przesłanka opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. J.R. zaskarżyła decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. W skardze potwierdziła, iż wyprowadziła się z lokalu przy ul. (...( w S., albowiem jej były mąż był awanturnikiem, co uniemożliwiało wspólne zamieszkanie. Podniosła nadto, że lokal ten uzyskała wraz z byłym mężem w wyniku zamiany lokalu przy ul. (...(, gdzie zajmowała pokój o powierzchni 20m2, natomiast były mąż pokój o powierzchni 9m2. Dopłatę którą uzyskała wraz z J.R. w wyniku zamiany mieszkania otrzymały córki D. i R. Skarżąca podała, że chciała po śmierci byłego męża zamieszkać w lokalu przy (...(, lecz córka R.R. jej to uniemożliwiła. J.R. zakwestionowała twierdzenie organu, iż podejmie decyzję o wprowadzeniu się do sporego lokalu po wygraniu sprawy w sądzie o unieważnienie umowy. Skarżąca stwierdziła, że decyzję o wprowadzeniu się do mieszkania przy (...( już podjęła. Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny w S. zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji stwierdził, że decyzja ta jest zgodna z prawem, a wniesiona skarga jest bezzasadna. Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia stanowił art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zmianami) zgodnie z którym, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Z treści powołanego wyżej przepisu wyłaniają się dwie przesłanki warunkujące wydanie przez organ administracji publicznej decyzji w przedmiocie wymeldowania: opuszczenie miejsca pobytu stałego lub czasowego i nie dopełnienie obowiązku wymeldowania się. Zaznaczyć również należy, że wciąż aktualny jest pogląd utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych, że przesłanka opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 powołanej wyżej ustawy jest spełniona jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i dobrowolny (tak w wyroku NSA z dnia 17.03.2003, V SA 2323/02, Lex nr 159183). W rozpoznawanej sprawie organ meldunkowy ustalił, że skarżąca J.R. nie przebywa w lokalu przy ul. (...( w S. od 4 lat. Skarżąca opuściła lokal chcąc uniknąć awantur domowych, które wszczynał jej były mąż i zamieszkała na działkach przy ul. (...( w S.. Po opuszczeniu lokalu nie podjęła żadnych działań zmierzających do obrony jej prawa przebywania w tym lokalu. Wniosła natomiast do Sądu Rejonowego w S. pozew o unieważnienie umowy sprzedaży tego lokalu na rzecz R.R., którą zawarła wraz z byłym mężem w roku 2002. J.R. kwestionowała jednak, że opuszczenie lokalu miało charakter dobrowolny, albowiem opuszczenie zostało wymuszone określoną sytuacją rodzinną. W ocenie Sądu zgromadzony materiał dowodowy w sposób nie budzący wątpliwości wskazuje, że co najmniej od roku 2002 centrum życiowe skarżącej koncentruje się na działkach przy ul. (...( w S. Wbrew twierdzeniom J.R. należało uznać, że opuszczenie lokalu przy ul. (...( w S. było dobrowolnie, natomiast skarżąca nie podjęła żadnych środków w celu obrony swoich praw do przebywania w tym lokalu. Brak jest dowodów stwierdzających, że do opuszczenia mieszkania byłą zmuszana. Zdaniem Sądu J.R. sama podjęła decyzję o opuszczeniu lokalu przy ul. (...(, która była w istocie następstwem uprzednich niefortunnych decyzji związanych z zamianą mieszkania dwupokojowego na jednopokojowe oraz godzeniem się perspektywę wspólnego zamieszkiwania z rozwiedzionym małżonkiem. Zdaniem Sądu, z materiału dowodowego, w szczególności z zeznań skarżącej wynika, że w lokalu, z którego została wymeldowana nie przebywa. W tym stanie rzeczy uznać należy, że brak jest przesłanek, aby czynność organu polegająca na wymeldowaniu uznać za sprzeczną z prawem. Utrzymanie meldunku w tej sprawie oznaczałoby utrzymywanie fikcji prawnej. Zauważyć również należy, że rozstrzygnięcie w kwestii wymeldowania nie pozostaje w związku z kwestią posiadania prawa do lokalu. O zameldowaniu decyduje bowiem stan faktyczny polegający na rzeczywistym zamieszkiwaniu danej osoby pod określonym adresem. Nawet jeśli sąd powszechny rozstrzygnie o unieważnieniu umowy sprzedaży, rozstrzygnięcie takie nie będzie odnosić się do faktu dotyczącego miejsca zamieszkania skarżącej i stanu tego automatycznie nie zmieni. Mając na uwadze powołane wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu prze sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło