II SA/Sz 1012/09

Dnia 6 października 2009 roku referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 6 października 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia w części nieważności decyzji w sprawie wydania uprawnień do kierowania pojazdami p o s t a n a w i a: odmówić zwolnienia od kosztów sądowych M. L. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję tego organu stwierdzającą nieważność decyzji ostatecznej w sprawie wydania skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami w części dotyczącej kategorii B i T. W skardze M. L. zawarł wniosek o zwolnienie z wpisu sądowego, rozszerzony następnie o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. Uzasadniając wniosek wskazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych ponieważ ma na utrzymaniu dwoje dzieci w wieku szkolnym i żonę, a jedynym źródłem dochodu jest prowadzona osobiście przez skarżącego działalność transportowo-budowlana z której dochód miesięczny brutto wynosi ok. [...] zł. Wnioskodawca oświadczył, że posiada mieszkanie o pow. [...] m2, spłaca kredyt mieszkaniowy, nie ma żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z dnia [...] r. skarżący oświadczył, że posiada rachunek bankowy [...] z którego spłaca kredyt samochodowy z miesięczną ratą [...] zł, drugie konto w [...] posiada wspólnie z żoną z którego dokonują spłat kart kredytowych na kwotę ok. [...] zł miesięcznie. Wnioskodawca podał, że pozostałe comiesięczne wydatki wynoszą: telefon ok. [...] zł, energia elektryczna ok. [...] zł, Internet w UPC [...] zł, opłaty za mieszkanie ok. [...] zł, rata na karcie kredytowej [...] zł. Natomiast rata kredytu mieszkaniowego w [...] w przeliczeniu na złote wyniosła we [...] r. [...] zł. M. L. wskazał, że żona nie pracuje i nie jest zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy, a skarżący w chwili obecnej nie zatrudnia żadnych pracowników. Wnioskodawca przedłożył wyciągi z trzech rachunków bankowych i dowód wpłaty kwoty [...] zł w [...] r. na rzecz Spółdzielni A. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ww. ustawy). Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy). Zatem instytucja prawa pomocy ma na celu umożliwienie osobom nie posiadającym żadnych środków finansowych bądź posiadającym ograniczone środki finansowe zaspokajające tylko podstawowe potrzeby życiowe, dochodzenie ich praw przed sądem. W rozpoznawanej sprawie koszty sądowe obciążające skarżącego na obecnym etapie postępowania wynoszą 200 zł, tyle bowiem wynosi wpis sądowy od skargi na decyzję wydaną w trybie stwierdzenia nieważności. Dalsze ewentualne koszty sądowe w sprawie to opłata kancelaryjna za odpis wyroku z uzasadnieniem w kwocie 100 zł w razie oddalenia skargi, oraz wpis stały od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł. Innych kosztów sądowych w sprawie nie przewiduje się. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawca podał, że uzyskuje miesięczny dochód brutto z prowadzonej działalności w kwocie [...] zł i z dochodu tego utrzymuje się z żoną i dwojgiem dzieci. W oświadczeniu złożonym w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego skarżący podał, że posiada kilka rachunków bankowych, a stałe comiesięczne wydatki wynoszą ponad [...] zł, przewyższają więc dwukrotnie deklarowane dochody brutto. Z przedłożonych wyciągów z rachunków bankowych wynika, że dochody skarżącego są znacznie wyższe od deklarowanych, a wysokość i struktura ponoszonych wydatków świadczą o tym, że skarżący jest w stanie ponieść pełne koszty postępowania w sprawie. Wobec powyższego stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał w sposób przekonujący, że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie kosztów sądowych z własnych środków finansowych, a oświadczenie o sytuacji majątkowej i dochodach złożone na urzędowym formularzu nie jest pełne i nie odzwierciedla rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Należy zauważyć, że ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie wynikające z art. 199 p.p.s.a. jest zasadą, a zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów jest wyjątkiem od tej zasady i może mieć miejsce jedynie w sytuacji gdy strona wykaże, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do skorzystania z pomocy. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie zachodzi. Ponadto, w razie gdy skarga okaże się uzasadniona, skarżący będzie mógł się domagać zwrotu od Samorządowego Kolegium Odwoławczego poniesionych kosztów postępowania w całości. Wniosek w tej sprawie należy złożyć do Sądu najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku (art. 200 i art. 210 § 1 p.p.s.a.). Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.