II SA/Sz 1014/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stefan Kłosowski po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Parku Narodowego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 6 marca 2019 r. w sprawie II SA/Sz 1014/18 oddalającego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Wyrokiem z dnia 6 marca 2019 r. w sprawie II SA/Sz 1014/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę Parku Narodowego w M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy. Orzeczenie zostało ogłoszone w terminie publikacyjnym, po rozpoznaniu sprawy na rozprawie w dniu 20 lutego 2019 r., zaś strona skarżąca nie była obecna na jego ogłoszeniu. W doręczonym zawiadomieniu o terminie rozprawy, pouczono stronę,że w sprawach, w których oddalono skargę, uzasadnienie wyroku sporządza się wyłącznie na wniosek strony, zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku, zaś złożenie wniosku po tym terminie jest czynnością bezskuteczną. Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2019 r. Sąd stwierdził prawomocność wskazanego wyżej wyroku od dnia 6 kwietnia 2019 r. Pismem z dnia 28 listopada 2019 r., nadanym do Sądu w dniu 2 grudnia 2019 r., strona skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wraz z wnioskiem o uzasadnienie wyroku. Wyjaśniła, że o publikacji wyroku dowiedziała się w wyniku rozmowy telefonicznej z pracownikiem sądowym przeprowadzonej w dniu 26 listopada 2019 r. Strona wyjaśniła, że wyrok zapadł 6 marca 2019 r., zaś dnia 8 marca 2019 r. nastąpiło nagłe odwołanie Dyrektora Parku przez Ministra Środowiska, zaś Dyrektor powołany do pełnienia obowiązków nie dysponował informacjami pozwalającymi na dotrzymanie ww. terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w myśl art. 141 § 2 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325), zwanej dalej: "p.p.s.a." w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Z treści przytoczonego wyżej przepisu wynika, że warunkiem sporządzenia przez Sąd uzasadnienia wyroku oddalającego skargę jest złożenie przez stronę stosownego wniosku. Skuteczność tego wniosku zależna jest jednak od dochowania przez wnioskodawcę siedmiodniowego terminu, biegnącego od dnia ogłoszenia wyroku oddalającego skargę, a w wypadku wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym – od dnia doręczenia sentencji. W rozpatrywanej sprawie wyrok został ogłoszony w terminie publikacyjnym dnia 6 marca 2019 r., wobec tego termin do złożenia wniosku o sporządzenie jego uzasadnienia liczony był od dnia ogłoszenia wyroku, zatem upłynął z dniem 13 marca 2019 r. (środa). Stosownie do art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Orzeczenie w tym przedmiocie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Powyższe warunki muszą zostać spełnione łącznie, aby wniosek mógł zostać rozpatrzony pozytywnie. Sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia prośby o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w uchybieniu terminu. Przechodząc na grunt rozpoznawanej sprawy odnosząc się do warunków formalnych wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku przyjąć należy, że został on złożony z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 87 § 1 p.p.s.a., gdyż strona o ogłoszeniu wyroku dowiedziała się z rozmowy telefonicznej z pracownikiem sądowym przeprowadzonej dnia 26 listopada 2019 r., zaś wniosek złożyła dnia 2 grudnia 2019 r. (por. data stempla pocztowego na kopercie k. 74 akt sądowych) oraz spełniona została przesłanka wynikająca z art. 87 § 4 p.p.s.a., bowiem skarżący wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wydanego w przedmiotowej sprawie wyroku. Przechodząc do merytorycznej oceny wniosku strony skarżącej, Sąd wskazuje, że uchybienie terminu jest niezawinione wówczas, gdy nawet przy dołożeniu najwyższej staranności strona nie mogła w terminie dopełnić czynności procesowej. Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny, a brak winy w uchybieniu terminu można uznać tylko wtedy, gdy zobowiązany do dokonania określonej czynności postępowania nie mógł przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy czym brak winy powinien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet niewielkim niedbalstwem. Do przeszkód uniemożliwiających terminowe dokonanie czynności z uwagi na różnorodność zjawisk życiowych zalicza się np.: przerwę w komunikacji, nagłą chorobę strony lub pełnomocnika, która nie pozwala na wyręczenie się inną osobą, powódź, pożar, itp. (por. postanowienie NSA z dnia 9 września 2014 r., sygn. akt II GZ 499/14, opubl. w Lex nr 1530525). Przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadnia niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw (por. postanowienie NSA z dnia 8 lipca 2008 r., sygn. akt. II OZ 712/08, opubl. w internetowej bazie – orzeczenia.nsa.gov.pl). Warunkiem przywrócenia terminu jest zatem uprawdopodobnienie braku winy strony w jego uchybieniu, przy czym pojęcie winy należy rozumieć w sposób obiektywny – wymagający od strony staranności. Nawet lekkie niedbalstwo wyklucza przyjęcie, że okoliczność na którą powołuje się wnioskodawca, miała charakter niezawiniony. W ocenie Sądu, okoliczności wskazane we wniosku o przywrócenie terminu, a mianowicie nagłe odwołanie Dyrektora Parku w terminie otwartym do złożenia wniosku oraz niedysponowanie przez osobę powołaną do pełnienia obowiązków Dyrektora informacjami pozwalającymi na dotrzymanie terminu – nie stanowią niezawinionej przyczyny przekroczenia ustawowego terminu na złożenie wniosku o uzasadnienie wyroku. Podkreślenia wymaga, że Park Narodowy, będący państwową osobą prawną, dbając należycie o własne interesy powinien tak zorganizować swoją pracę, w tym obsługę o charakterze prawnym, ażeby sprawnie funkcjonować w obrocie gospodarczym i prawnym, a w rezultacie czuwać nad terminowością czynności procesowych w zainicjowanych postępowaniach sądowych. Odwołanie dotychczasowego Dyrektora ze stanowiska nie stanowi przeszkody o charakterze nadzwyczajnym, która uniemożliwia podejmowanie czynności, w tym takiej jak w niniejszej sprawie. Park Narodowy bowiem jako osoba prawna działa permanentnie, niezależnie od zmian personalnych w jego władzach. Podniesiona we wniosku okoliczność niedysponowania przez powołanego do pełnienia obowiązków Dyrektora informacjami pozwalającymi na dotrzymanie terminu, a zatem argumenty dotyczące organizacji i funkcjonowania Parku nie stanowią o braku winy w niedochowaniu terminu. Strona powinna tak uregulować swoje stosunki wewnętrzne, aby możliwe było należyte prowadzenie jej spraw. Ponadto Sąd zwrócił uwagę, że osoba która w imieniu Dyrektora Parku podpisała przedmiotowy wniosek działa na podstawie pełnomocnictwa udzielonego jeszcze przez odwołanego Dyrektora, a zatem była i nadal jest uprawniona do dokonywania wszelkich czynności prawnych i faktycznych w imieniu Dyrektora Parku. Zdaniem Sądu, w sytuacji gdy strona nie podjęła czynności gwarantujących właściwe prowadzenie swojej sprawy sądowej, a zatem nie zachowała staranności polegającej na prawidłowej organizacji i funkcjonowaniu, a w konsekwencji uchybiła terminowi wyznaczonemu do dokonania czynności procesowej, to nie można mówić o braku jej winy w powstaniu uchybienia. Z tych względów niezasadny wniosek strony skarżącej nie podlegał uwzględnieniu. Kierując się powyższym, Sąd działając na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak na wstępie.