II SA/Sz 1015/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 marca 2019 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2017 r., poz. 1257 ze zm.) zwanej dalej: "k.p.a.", art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a oraz art. 135a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r., poz. 978 ze zm.) zwanej dalej "u.k.p.", Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie skierowania na badania lekarskie przeprowadzone w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte w związku z otrzymaniem przez organ I instancji odpisu prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] r., sygn. akt [...]. Z orzeczenia tego wynika, że dnia 14 stycznia 2017 r., znajdując się w stanie po użyciu alkoholu [...] mg/dm3 w wydychanym powietrzu A. R. prowadził pojazd w ruchu lądowym. W związku z tym, decyzją z dnia [...] r. organ I instancji skierował stronę na badanie lekarskie w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a u.k.p. W decyzji znalazło się również pouczenie, że na badania lekarskie należy zgłosić się w terminie miesiąca od dnia doręczenia decyzji, zaś orzeczenie lekarskie przedstawić organowi w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia ww. decyzji. A. R. wniósł odwołanie od ww. decyzji organu I instancji. Kwestionowanej decyzji zarzucił naruszenie art. 99 ust. 1 pkt 2 i 5 u.k.p. w zw. z art. 182 § 1 Kodeksu karnego wykonawczego, poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy Sąd Rejonowy w M. wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt [...] nie orzekł wobec odwołującego się środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdu (art. 39 § 1 Kodeksu wykroczeń). Argumentował, że zdarzenie objęte powołanym wyrokiem miało charakter zupełnie incydentalny. Z opinii toksykologicznej z dnia 17 stycznia 2018 r. wynikało, że zawartość alkoholu we krwi była nieznaczna, z tendencją malejącą. Odwołujący się nie był również nigdy karany za jazdę pod wpływem alkoholu. Powołaną na wstępie decyzją Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji uznając, że odwołanie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Kolegium przedstawiło brzmienie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a, art. 101 ust. 2, art. 135a u.k.p. Wskazało, że fakt kierowania przez stronę pojazdem po użyciu alkoholu wynika z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] r., sygn. akt [...]. W wyroku tym Sąd uznał stronę za winnego tego, że w dniu 14 stycznia 2017 r., znajdując się w stanie po użyciu alkoholu – [...] mg/dm3 w wydychanym powietrzu, prowadził na drodze publicznej pojazd mechaniczny. Za wykroczenie to Sąd Rejonowy wymierzył stronie karę grzywny w wysokości [...] zł oraz odstąpił od wymierzenia środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów (pkt I) wyroku. Zdaniem Kolegium, nie zachodzą wątpliwości co do faktu kierowania przez odwołującego się samochodem osobowym w stanie po użyciu alkoholu. Okoliczność ta jest bezsporna i została potwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu. Nie ma znaczenia w okolicznościach tej sprawy, czy sąd karny zastosował wobec odwołującego się środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdu. Samo stwierdzenie przez Sąd, że odwołujący się kierował pojazdem po użyciu alkoholu, skutkowało wydaniem kwestionowanej decyzji. Pokreśliło, że skierowanie na badanie lekarskie nie ma na celu pozbawienia strony uprawnień do kierowania pojazdami, a chodzi o zbadanie, czy nie ma przeciwskazań medycznych (lekarskich) do kierowania pojazdami przez odwołującego się. Przepis art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a u.k.p. nie upoważnia organu do badania żadnych innych przesłanek skierowania kierowcy na badanie lekarskie, niż sam fakt kierowania pojazdem w stanie po użyciu alkoholu. Nie mają więc również znaczenia żadne dodatkowe okoliczności w jakich doszło do zdarzenia oraz takie jak niewielka zawartość alkoholu we krwi odwołującego się, z malejącą tendencją (co jest regułą), brak uprzedniej karalności za jazdę po spożyciu alkoholu, czy stan zdrowia fizycznego po użyciu alkoholu. Wobec stwierdzenia, że odwołujący się prowadził pojazd w stanie po użyciu alkoholu starosta miał obowiązek wszcząć postępowanie zmierzające do wydania decyzji na podstawie ww. przepisu. Zdaniem Kolegium, zastosowanie ww. przepisu i wydanie decyzji nie przesądza, czy w przypadku skierowanego na badania faktycznie istnieją przeciwskazania lekarskie do kierowania pojazdami, podobnie jak kwestii tej nie przesądza prawomocny wyrok sądu. Zastosowany przepis ma charakter prewencyjny i wynikające z niego ograniczenia i ewentualnie dolegliwości w stosunku do kierującego pojazdem uzasadnione są koniecznością ochrony istotnych wartości społecznych – w tym wypadku bezpieczeństwa wszystkich użytkowników dróg. A. R., reprezentowany przez adwokata, wystąpił ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. wnosząc o jej uchylenie w całości. Wydanej decyzji skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj. art. 99 ust. 1 pkt 2 i 5 u.k.p. w zw. z art. 182 § 1 Kodeksu karnego wykonawczego, poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji, gdy w okolicznościach konkretnej sprawy brak przesłanek do wydania kwestionowanych decyzji. Zdaniem skarżącego, wydane w sprawie decyzje organów obu instancji są niezasadne. Wskazał, że zgodnie z art. 182 § 1 Kodeksu karnego wykonawczego, w razie orzeczenia zakazu prowadzenia pojazdów sąd przesyła orzeczenie właściwemu organowi administracji rządowej lub samorządu terytorialnego właściwego ze względu na miejsce zamieszkania skazanego. Wobec skarżącego Sąd nie zastosował żadnego środka karnego - nie orzekł zakazu prowadzenia pojazdów. Właśnie z uwagi na niewielką zawartość alkoholu i tendencję malejącą w chwili badania skarżącego. Skarżący podniósł, że nie cierpi na żadne problemy zdrowotne, w tym wywołane spożywaniem alkoholu. Argumentował ponadto, że właściwy organ administracji po otrzymaniu informacji poddającej w wątpliwość należytą zdolność psychofizyczną kierowcy winien przeprowadzić postępowanie celem oceny, czy w konkretnym badanym przypadku zastrzeżenia są rzeczywiście tego rodzaju, że uzasadniają wydanie decyzji w oparciu o art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. Dalej skarżący podnosił, że przesłanka skierowania na badania lekarskie powinna być oceniana zgodnie z celem ustawy, którym jest zapobieganie zagrożeniom w ruchu drogowym, spowodowanym przez osoby, których stan zdrowia uniemożliwia sprawne prowadzenie pojazdów. Zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierowcy powinny dotyczyć tego rodzaju aspektów zdrowia, które mogłyby mieć wpływ na zdolność do bezpiecznego prowadzenia pojazdów. Sformułowanie "zastrzeżenia uzasadnione" oznacza, że są one "oparte na słusznych i usprawiedliwionych podstawach (wyrok WSA w Krakowie z dnia 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt III SA/Kr 25/18, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 12 lipca 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 89/17). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym, przychylając się do wniosku organu, na co zezwala art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), przy braku sprzeciwu strony skarżącej. Badanie przez Sąd zgodności z prawem wydania zaskarżonej decyzji nie potwierdziło zasadności wniesionej skargi. Podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji stanowi art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r., poz. 978 ze zm.) zwanej dalej: "u.k.p.", zgodnie z którym, starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu. Wydanie decyzji na podstawie wskazanego przepisu następuje, gdy dana osoba kierowała pojazdem w stanie nietrzeźwości. W sytuacji zaistnienia ustawowych przesłanek organ ma obowiązek wydania decyzji o treści określonej przepisami prawa. Decyzja ta ma typowy charakter decyzji związanej. W ocenie Sądu, organ zebrał w sposób pełny i prawidłowo ocenił materiał dowodowy sprawy. Z materiału tego wynika, że skarżący mocą wyroku Sądu Rejonowego w M. z dnia [...] r., sygn. akt [...] uznał skarżącego za winnego tego, że w dniu 14 stycznia 2017 r., znajdując się w stanie po użyciu alkoholu – [...] mg/dm3 w wydychanym powietrzu, prowadził na drodze publicznej pojazd mechaniczny. Za wykroczenie to Sąd Rejonowy wymierzył skarżącemu karę grzywny w wysokości [...] zł oraz odstąpił od wymierzenia środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów (pkt I) wyroku. Skarżący nie kwestionuje w sprawie ww. ustaleń, ale ocenę organu tych ustaleń w świetle przesłanek wynikających z art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a u.k.p. Sąd nie podziela zarzutów skargi kierowanych przeciwko prawidłowości stanowiska organu o potrzebie skierowania skarżącego na badania lekarskie. Fakt prowadzenia pojazdu przez skarżącego po użyciu alkoholu jest bezsporny – wynika z prawomocnego orzeczenia sądu karnego. Skarżący podniósł, że ww. wyrok nie zawiera orzeczenia o zakazie prowadzenia przez skarżącego pojazdów. Zdaniem Sądu, ww. zarzut nie jest zasadny. Przepis będący podstawą wydania zaskarżonej decyzji, nie uzależnia wydania decyzji o skierowaniu na badania lekarskie od uprzedniego, sądowego orzeczenia o zakazie prowadzenia pojazdów. Po ustaleniu, że kierowca prowadził pojazd po użyciu alkoholu starosta ma obowiązek skierować tego kierowcę na badania lekarskie, celem ustalenia czy nie zachodzą u niego przeciwskazania zdrowotne do kierowania pojazdami. Postępowanie administracyjne prowadzone w przedmiocie skierowania kierowcy na badania lekarskie jest postępowaniem odrębnym od postępowania karnego związanego z prowadzeniem pojazdu w stanie po użyciu alkoholu lub nietrzeźwości. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni aprobuje przy tym stanowisko orzecznictwa, że skierowanie na badania lekarskie w związku z kierowaniem pojazdem w stanie po użyciu alkoholu nie ma charakteru dodatkowej kary za popełniony czyn, lecz ma na celu orzeczenie o istnieniu lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem (patrz wyrok NSA z dnia 28 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 1057/15, opubl. w Lex nr 2303311). Organ administracji publicznej jest związany ustaleniami sądu karnego w tym zakresie, który dotyczy stwierdzenia prowadzenia przez kierowcę pojazdu w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu oraz przypisania za ten czyn winy sprawcy. Stan po użyciu alkoholu jest przeciwieństwem stanu trzeźwości. Ze stanem po użyciu alkoholu mamy do czynienia wtedy, kiedy zawartość alkoholu w organizmie kierowcy wynosi lub prowadzi do stężenia we krwi w granicach od 0,2 do 0,5‰ albo jego obecności w wydychanym powietrzu od 0,1 do 0,25 mg na litr wydychanego powietrza. W przypadku skarżącego, będącego w stanie po użyciu alkoholu w trakcie prowadzenia pojazdu, wynika z ustaleń organu, dokonanych na podstawie ww. prawomocnego orzeczenia sygn. akt [...], a którego to stanu skarżący w żadnej mierze nie podważył. Nie ma przy tym racji skarżący wskazując na potrzebę ustalenia przez organ uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy, potrzebnych do wydania decyzji w oparciu o art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. Sprawa objęta skargą odnosi się do postępowania prowadzonego w związku z innym stanem faktycznym, tj. z kierowaniem pojazdem w stanie po użyciu alkoholu, a podstawą prawną decyzji nie był przepis art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. lecz art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy. Zastosowanie przepisu art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy nie jest powiązane ze stosowaniem uznania administracyjnego, tak jak ma to miejsce w przypadku oceny przesłanki skierowania kierowcy na badania lekarskie w trybie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b u.k.p. Przepis ten nie zawiera odesłania do uwzględnienia przez organ tego rodzaju aspektów, jak: stan zdrowia kierowcy rozumiany jako istnienie określonej choroby lub niepełnosprawności, stopień i tendencja stężenia alkoholu kierowcy w momencie kontroli, czy też przyjęte przez sąd karny warunki odstąpienia od zastosowania środka karnego – zakazu prowadzenia pojazdu, w stosunku do sprawy wykroczenia. Tym samym podnoszone w skardze kwestie tego rodzaju, że sąd karny nie zastosował żadnego środka karnego, z uwagi na niewielką zawartość alkoholu i tendencję malejącą w chwili badania skarżącego, czy też brak problemów zdrowotnych skarżącego nie miały wpływu na obowiązek zastosowania przez organ art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. a u.k.p., skoro zaistniał obiektywnie stwierdzony przez organ fakt prowadzenia przez skarżącego pojazdu po użyciu alkoholu. Rację na więc organ twierdząc, że przepis ten nie wskazuje i nie upoważnia organu do badania żadnych innych przesłanek skierowania kierowcy na badanie lekarskie, niż sam fakt kierowania pojazdem w stanie opisanym w ww. przepisie. Podsumowując Sąd uznał, że zarzuty skargi okazały się niezasadne. Zaskarżona decyzja nie narusza przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę jej wydania oraz została poprzedzona prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem administracyjnym. Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną nie dopatrzył się tego rodzaju naruszeń prawa, które uzasadniałyby uwzględnienie skargi. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami, skargę oddalił.