II SA/Sz 1016/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska Sędzia WSA Arkadiusz Windak po rozpoznaniu w dniu 31 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. M. o wyłączenie sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego Elżbiety Makowskiej od rozpoznania sprawy ze skargi B. M. na czynność Samodzielnego Publicznego Specjalistycznego Zakładu Opieki Zdrowotnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia dokumentacji medycznej postanawia oddalić wniosek o wyłączenie sędziego Pismem z dnia [...] B.M. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na czynność Zakładu Opieki Zdrowotnej z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia dokumentacji medycznej. Postanowieniem z dnia 15 października 2013 r. Sąd, w składzie jednoosobowym w osobie sędziego NSA Elżbiety Makowskiej, przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W dniu [...] wpłynęło do Sądu pismo B.M. zatytułowane "zażalenie" i określone jako dotyczące postanowienia z dnia [...]. W piśmie tym, skarżąca zwróciła się z prośbą o zmianę sędziego prowadzającego jej sprawę z uwagi na nieprawdziwe twierdzenia zawarte w powołanym postanowieniu. Podniosła, że wbrew sugestiom sędziego, we wniosku opisała wyłącznie sytuację finansową oraz wyraźnie podała, że osoba, z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe jest jej synem. Sędzia NSA Elżbieta Makowska w dniu [...] złożyła do akt sprawy oświadczenie, w którym wskazała, że nie zna skarżącej i nie pozostaje ze skarżącą w jakimkolwiek stosunku prawnym lub osobistym, o którym mowa w art. 18 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Poza tym oświadczyła, że nie istnieją również okoliczności tego rodzaju, że mogłyby wywoływać uzasadnioną wątpliwość co do jej bezstronności w rozumieniu art. 19 wskazanej ustawy. Odnosząc się do sugerowanego we wniosku braku bezstronności, który wyraża się między innymi stwierdzeniem: "(...) gdyż kłamie w sprawie" Sędzia wyjaśniła, że wydając postanowienie z dnia 15 października 2013 r. przyznające skarżącej prawo pomocy, kierowała się treścią podaną przez wnioskodawczynię we wniosku sporządzonym na druku PPF. Treść wniosku o wyłączenie przesądza, że wpis w rubryce nr 6 "Stan rodzinny", został błędnie zrozumiany przez Sędziego, co jednak nie miało żadnego wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest stanowisko, że o charakterze pisma przesądza jego rzeczywista treść, a nie to w jaki sposób zostało ono zatytułowane przez wnoszącego pismo. Mając powyższe na uwadze, pismo skarżącej z dnia [...] zatytułowane "zażalenie", z uwagi na treść zawartego w nim żądania jak i argumentację podniesioną na potwierdzenie tego żądania, należało potraktować jako wniosek o wyłącznie sędziego NSA Elżbiety Makowskiej od rozpoznania niniejszej sprawy. Przechodząc do oceny zasadności złożonego przez skarżącą wniosku wyjaśnić należy, że instytucja wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy została unormowana w rozdziale 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a. lub ustawą. Przepis art. 18 powołanej ustawy przewiduje możliwość wyłączenia sędziego z mocy prawa. Z kolei art. 19 P.p.s.a., umożliwia wyłączenie sędziego na wniosek złożony przez sędziego lub stronę, gdy zachodzą w sprawie okoliczności, poza wymienionymi w art. 18 ustawy, a które wskazywałyby na uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Przy czym chodzi tu o jakąkolwiek wątpliwość, ale z zastrzeżeniem, że musi ona uzasadniać wyłączenie sędziego, na podstawie komentowanego przepisu. Instytucja wyłączenia sędziego jest gwarancją procesową dla strony, wywodzącą się z zasady obiektywizmu i bezstronności. Przesłanki wymienione w art. 18 P.p.s.a. opierają się na związkach sędziego z przedmiotem lub podmiotami postępowania. Powiązania te są tego rodzaju, że niezależnie od subiektywnych odczuć osób występujących w sprawie – czynią prawdopodobnym przypuszczenie, że rozpoznanie sprawy nie będzie odpowiadało wymogom bezstronności. Wyłączenie sędziego, ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych oraz nie mieli wcześniejszych związków z rozpoznawaną sprawą (por. J.P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2010 r., strona 76 -77). Zgodnie z treścią art. 22 § 2 P.p.s.a., wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Przy czym autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego (por. postanowienie NSA z dnia 4 lipca 2008 r. sygn. akt I OZ 266/08, opublikowany w Lex nr 494282). Jak wynika z akt sprawy, sędzia NSA Elżbieta Makowska w złożonym oświadczeniu z dnia [...] wskazała, że nie występują okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać wątpliwości, co do jej bezstronności w rozpoznaniu sprawy. Prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości. Skarżąca w uzasadnieniu wniosku o wyłączenie sędziego nie podała, ani nie udowodniła żadnych okoliczności, które by podważały wiarygodność złożonego oświadczenia. W tej sytuacji wniosek o wyłączenie sędziego nie zasługuje na uwzględnienie. Należy podkreślić, że wątpliwość, co do bezstronności sędziego musi wynikać z uzasadnionych obiektywnych powodów. Tym samym wątpliwość ta musi być realna i nie może opierać się wyłącznie na subiektywnym przeświadczeniu wnioskodawcy. Tymczasem przytaczane przez skarżącą, w złożonym wniosku, okoliczności stanowią właśnie subiektywną ocenę stanowiska zajętego przez Sędziego NSA Elżbietę Makowską w postanowieniu z dnia 15 października 2013 r. przyznającym B.M. prawo pomocy we wnioskowanym zakresie. Fakt odczytania treści uzasadnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy nie do końca zgodnie z intencją skarżącej, nie stanowi powodu, który obiektywnie spowodowałby utratę zaufania co do obiektywizmu powyższego Sędziego. W tych okolicznościach, na podstawie art. 22 § 1 i 2 w związku z art. 18 i art. 19 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak na wstępie.