II SA/Sz 1016/13
PostanowienieWSA w Szczecinie2014-07-30
Skład orzekający: Elżbieta Makowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy adwokatowi ustanowionemu z urzędu w ramach prawa pomocy, który reprezentował stronę w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji oraz sporządził i wniósł skargę kasacyjną, należy się wynagrodzenie obejmujące koszty zastępstwa prawnego w obu instancjach, a jeśli tak, to w jakiej wysokości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że adwokatowi ustanowionemu z urzędu, który reprezentował stronę w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji oraz sporządził i wniósł skargę kasacyjną, należy się wynagrodzenie obejmujące koszty zastępstwa prawnego w obu instancjach. Kwota wynagrodzenia została ustalona na podstawie stawek minimalnych określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości, uwzględniając reprezentację w pierwszej instancji oraz sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku adwokata M.O. o przyznanie wynagrodzenia za nieopłaconą pomoc prawną świadczoną z urzędu. Adwokat został ustanowiony dla skarżącej B.M. w sprawie dotyczącej udostępnienia dokumentacji medycznej. Po odrzuceniu skargi przez WSA, adwokat sporządził i wniósł skargę kasacyjną, która została oddalona przez NSA. Referendarz sądowy przyznał adwokatowi jedynie 120 zł, co adwokat uznał za rażąco niskie i nieadekwatne do wykonanej pracy, wnosząc sprzeciw. Sąd rozpoznał sprzeciw i przyznał wyższe wynagrodzenie.Rozstrzygnięcie
Przyznano adwokatowi M.O. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie kwotę 360 zł powiększoną o należny podatek VAT tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 30 lipca 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Makowska po rozpoznaniu w dniu 30 lipca 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. O. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej za zastępstwo prawne w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie oraz za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 stycznia 2014 r. odrzucającego skargę sygn. akt II SA/Sz 1016/13 wydanego w sprawie ze skargi B. M. na czynność Dyrektora Samodzielnego Publicznego Specjalistycznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w przedmiocie udostępnienia dokumentacji medycznej p o s t a n a w i a przyznać adwokatowi M. O. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – kwotę [...] (słownie: [...]) złotych, która obejmuje kwotę [...] zł, powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług, z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej na zasadzie prawa pomocy
Postanowieniem z dnia 15 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie przyznał B.M. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z Jej skargi na czynność Dyrektora Zakładu Opieki Zdrowotnej w przedmiocie udostępnienia dokumentacji medycznej.
W dniu 2 stycznia 2014 r. Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej wyznaczył pełnomocnikiem skarżącej adwokata M.O.
Postanowieniem z dnia 27 stycznia 2014 r. (doręczonym pełnomocnikowi skarżącej w dniu 3 lutego 2014 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę jako niedopuszczalną.
W dniu 5 marca 2014 r. pełnomocnik skarżącej złożył skargę kasacyjną od tego postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 7 maja 2014 r. oddalił skargę kasacyjną.
W dniu 13 maja 2014 r. pełnomocnik skarżącej złożył wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu na rzecz skarżącej, zarówno przed Sądem I instancji jak i przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 2 czerwca 2014 r. (doręczonym pełnomocnikowi w dniu 11 czerwca 2014 r.) przyznał pełnomocnikowi skarżącej kwotę 120 zł podwyższoną o kwotę należnego podatku VAT tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
W dniu 17 czerwca 2014 r. wyznaczony adwokat wniósł sprzeciw od tego postanowienia wskazując, że referendarz sądowy całkowicie pominął fakt, iż po otrzymaniu w dniu 7 stycznia 2014 r. zawiadomienia o wyznaczeniu pełnomocnikiem skarżącej, pełnomocnik zgłosił się do Sądu I instancji celem przejrzenia akt, zapoznał się z nimi wnikliwie i wykonał fotokopie poszczególnych kart, które następnie we własnym zakresie wydrukował. Kilkakrotnie też (listem poleconym) kierował do skarżącej pisma z prośbą o spotkanie, jednak skarżąca nie nawiązała kontaktu z pełnomocnikiem. Odpisała tylko raz, że nie życzy sobie by pełnomocnik do niej pisał i od tego momentu wszystkie przesyłki wracały od skarżącej jako "niepodjęte w terminie", co naraziło pełnomocnika na ponoszenie podwójnych kosztów przesyłki, także za zwrotne doręczenie listu poleconego. Po otrzymaniu postanowienia o odrzuceniu skargi, pełnomocnik sporządził profesjonalnie skargę kasacyjną, bazując na informacjach z akt sprawy. Ponadto, w trakcie postępowania przed Sądem, klientka napisała kilka skarg na pełnomocnika, obarczając go winą za odrzucenie jej skargi. W tej sytuacji uznanie przez referendarza sądowego, że aktywność pełnomocnika skarżącej ograniczyła się do sporządzenia skargi kasacyjnej, nie było trafne. Kwota przyznanego przez referendarza wynagrodzenia odpowiada co najwyżej zwrotowi wydatków pełnomocnika (wydruki, dojazd, doręczenia) i jest rażąco niska, ponadto narusza § 18 ust. 1 pkt 1 lit c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.). Pełnomocnik reprezentował skarżącą w obu instancjach i za zastępstwo prawne w obu instancjach powinien otrzymać wynagrodzenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.)- zwanej dalej "p.p.s.a." w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata ustanowionego w ramach prawa pomocy, określa – mające zastosowanie w sprawie z mocy art. 250 p.p.s.a. - rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
W myśl § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c ww. rozporządzenia, stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (w przedmiotowej sprawie) wynosi 240 zł. Stawka minimalna za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, wynosi 50% stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji, wynosi 75 % stawki minimalnej.
Z akt sprawy wynika, że adwokat M.O. została pełnomocnikiem skarżącej przed wydaniem przez Sąd postanowienia odrzucającego skargę, czyli przed zakończeniem postępowania sądowego w pierwszej instancji. Ten sam adwokat reprezentował skarżącą w postępowaniu kasacyjnym.
Mając na względzie powyższe, należało przyznać pełnomocnikowi koszty nieopłaconej pomocy prawnej - za zastępstwo prawne w pierwszej instancji oraz za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej - w kwocie 360 zł powiększone o stawkę należnego podatku VAT.
Z tych względów, orzec należało jak na wstępie, na podstawie art. 250 w zw. z art. 254 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. b wyżej wskazanego rozporządzenia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło