II SA/Sz 1018/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia NSA Elżbieta Makowska,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Protokolant Beata Radomska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2008 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania na badanie lekarskie I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Komendant Powiatowy Policji w dniu 29 marca 2007 r. skierował do Starosty wniosek o wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie skierowania Z M, posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami kat. A, B, T, na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem. W piśmie swym podał, że do Komendy Powiatowej Policji wpłynęła pisemna informacja od S K, z której wynika, że jego teść Z M kieruje samochodem stwarzając realne zagrożenie dla życia swojej rodziny oraz innych uczestników ruchu drogowego z uwagi na bardzo częste ataki epilepsji. Według zawiadamiającego, Z M był leczony w Szpitalu Powiatowym w P i tam znajduje się pełna dokumentacja jego choroby. Z uwagi na uzyskane informacje o zastrzeżeniach w stanie zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu Starosta decyzją z dnia (...), nr (...), działając na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ze zm.), skierował Z M na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy. Z M odwołał się od tej decyzji wyjaśniając, że pozostaje w bardzo dobrym stanie zdrowia, nie leczy się aktualnie na żadną chorobę, zaś wcześniejsze problemy zdrowotne związane były z guzem umiejscowionym na skroni, który został operacyjnie usunięty. Po jego usunięciu omdlenia nie powtórzyły się. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu sprawy na skutek złożonego odwołania, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym i § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15), decyzją z dnia (...) nr (...), utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu l instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium przywołało treść art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym i §2 ust. 5 w/w rozporządzenia Ministra Zdrowia podając, że podstawę wydania decyzji o skierowaniu na badania mogą stanowić przesłanki, które z dużą dozą prawdopodobieństwa wskazują na istotne zmniejszenie się sprawności kierującego pojazdem. Mogą to być, np. pochodzące z różnych źródeł informacje o pogarszającym się stanie zdrowia, objawy chorobowe świadczące o zaistnieniu przeciwwskazań do wydania prawa jazdy (alkoholizm, narkomania, wada wzroku, padaczka itp.). Organ II instancji zwrócił uwagę na fakt, że Starosta w ramach wszczętego postępowania administracyjnego w sprawie skierowania Z M na badanie lekarskie, dwukrotnie wyznaczał stronie dodatkowe terminy na dostarczenie dowodów co do aktualnego stanu zdrowia, jednakże pomimo tego Z M żadnych dowodów potwierdzających brak zastrzeżeń w stanie zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu nie przedłożył. W tej sytuacji Kolegium uznało, że Starosta, zgodnie z § 2 ust. 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, w świetle wniosku Komendanta Powiatowego Policji, mógł skierować odwołującego się na badanie lekarskie - z uwagi na powzięcie wiarygodnej informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. Nadto, organ II instancji wyjaśnił, że samo skierowanie na badanie lekarskie nie jest równoznaczne z cofnięciem prawa jazdy. Badanie lekarskie ma na celu kontrolne sprawdzenie zdolności zdrowotnych kierowcy do prowadzenia pojazdów. Dopiero po stwierdzeniu przez lekarza, że badany nie jest zdolny do prowadzenia pojazdów, organ jest obowiązany cofnąć prawo jazdy. Na powyższą decyzję Z M wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący podniósł, że zarówno organ I jak i II instancji rozpoznając sprawę nie były w posiadaniu wiarygodnych informacji o jego stanie zdrowia, lecz rozstrzygnięcie sprawy oparły jedynie na "złośliwym donosie" osoby skłóconej z rodziną. Skarżący wskazał także na fakt, że w aktach sprawy nie znajdują się żadne dokumenty świadczące o jego chorobie, czy np. informację o spowodowanych przez niego wypadkach lub zagrożeniach związanych z kierowaniem pojazdem. Znajduje się natomiast zaświadczenie z Policji, że nie posiada żadnych punktów karnych za nieprawidłowe zachowanie w ruchu drogowym. Skarżący nie zgodził się również z żądaniem organu I instancji przedstawienia przez niego dowodów świadczących o stanie zdrowia. Zdaniem strony, dowody takie powinny zgromadzić i przedstawić organy prowadzące postępowanie oraz osoba składająca informację o jego stanie zdrowia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, ponawiając argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W uzupełnieniu skargi, w piśmie procesowym z dnia 21 stycznia 2008 r., Z M sformułował zarzut naruszenia przez organy obu instancji art. 7 i 77 § 1 kpa oraz art. 138 § 1 kpa. Zdaniem skarżącego, w jego sprawie, nie został w sposób wyczerpujący zebrany i rozpatrzony materiał dowodowy. Postępowanie zostało oparte na pomówieniu, zaś "złośliwe doniesienie" winno stanowić jedynie podstawę do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, którego w tej sprawie organy obu instancji nie przeprowadziły. Skarżący wskazał, że podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 21 grudnia 2005 r., sygn. akt I OSK 79/05. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, zważył co następuje: Skarga okazała się zasadna, bowiem wydając zaskarżoną decyzję doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu stała się decyzja wydana w trybie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (j.t. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), mocą której Z M został skierowany na badanie lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z uwagi na zastrzeżenia w stanie zdrowia mogące powodować niezdolność do prowadzenia pojazdu. Zgodnie z będącym podstawą prawną decyzji art. 122 ust. 1 pkt 4 w/w ustawy, badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją starosty w przypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia. W oparciu o delegację ustawową wynikającą z art. 123 cyt. ustawy, Minister Zdrowia wydał w dniu 7 stycznia 2004 r. rozporządzenie w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. Nr 2, poz. 15), w którym określił, m.in., szczegółowe warunki i tryb kierowania na badania lekarskie i ich przeprowadzania w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi. Stosownie do § 2 ust. 5 rozporządzenia, starosta może skierować na badanie lekarskie osobę, co do której powziął wiarygodną informację o zastrzeżeniach w stanie zdrowia tej osoby, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że w sprawie powzięto wiarygodną informację o zastrzeżeniach o stanie zdrowia Z M, który może powodować niezdolność do kierowania pojazdów. Na poparcie tej tezy organ powołał się na pismo skierowane do Starosty z Komendy Powiatowej Policji. W przywołanym piśmie powiadomiono Starostę, że w dniu 29 marca 2007 r. od Komendy Powiatowej Policji wpłynęło zawiadomienie od p. S K, który poinformował, iż jego teść Z M od kilku lat leczy się na epilepsję. Nadal jednak kieruje samochodem stwarzając realne zagrożenie dla życia swojej rodziny oraz innych uczestników ruchu. Według S K, teść ma częste ataki choroby, co dyskredytuje go jako kierowcę. Wymieniony leczony był w Szpitalu Powiatowym i tam znajduje się pełna dokumentacja jego choroby. Kolegium uznało te informacje jako wiarygodne i uzasadniające wydanie przez Starostę skierowania Z M na badania lekarskie. W ocenie Sądu, skierowanie Z M na badanie lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem było przedwczesne i nastąpiło z naruszeniem przepisu art. 7 kpa obligującego organy administracji publicznej do stania na straży praworządności i podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Z przedstawionych wyżej przepisów stanowiących podstawę do wydania decyzji o skierowaniu kierowcy na badania lekarskie w oparciu o art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym wynika, że przesłanką uzasadniającą podjęcie takiej decyzji jest powzięcie przez starostę "wiarygodnej informacji o zastrzeżeniach w stanie zdrowia danej osoby, mogących powodować niezdolność do prowadzenia pojazdów". Decyzja taka nie może być zatem wydana w skutek uzyskania przez starostę jakiejkolwiek informacji o stanie zdrowia kierowcy, lecz informacji wiarygodnej. Obowiązkiem organu jest ustalenie i ostateczne rozstrzygnięcie, czy posiadane informacje można uznać na tyle wiarygodne, aby skierować na badania lekarskie osobę legitymującą się już uprawnieniami do kierowania pojazdami. W tym celu starosta powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i przedsięwziąć wszelkie dopuszczalne prawem kroki przy wykorzystaniu odpowiednich środków dowodowych. W niniejszej sprawie organy obu instancji stanowisko swe oparły wyłącznie na piśmie funkcjonariusza Komendy Powiatowej Policji z dnia 29 marca 2007 r., stanowiącego w gruncie rzeczy, nie dający się zweryfikować pod względem jego dokładności opis zawiadomienia S K, które wpłynęło do Komendy w dniu 29 marca 2007 r. Pomimo, iż głównym dowodem w sprawie, mającym zawierać "wiarygodną informację" o stanie zdrowia skarżącego było pismo S K organy nie pokusiły się o bezpośrednie zapoznanie się z jego treścią, poprzestając li tylko na jego streszczeniu przez funkcjonariusza Komendy Powiatowej Policji. W ocenie Sądu, znajdujące się w aktach sprawy pismo z Komendy Powiatowej Policji, zawierające informację przetworzoną, to za mało aby bez próby jej weryfikacji bezkrytycznie uznać za wiarygodną informację o zastrzeżeniach o stanie zdrowia skarżącego. Zdaniem Sądu, nie jest do zaakceptowania taki stan rzeczy, w którym Starosta, uzyskując informację od osoby ewidentnie skonfliktowanej ze stroną, bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego daje wiarę osobie składającej zawiadomienie nie wskazując dlaczego wyjaśnieniom drugiej strony wiarygodności odmówił i niejako automatycznie kieruje kierowcę na sprawdzające badanie lekarskie. Organ zaniechał przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i nie skorzystał np. z możliwości przesłuchania w sprawie w charakterze świadka S K lub z przesłuchania samego skarżącego na okoliczności podane w zawiadomieniu. Nie można również zgodzić się z próbą przerzucenia na stronę przez organy obowiązku zgromadzenia należytego materiału dowodowego, i co więcej zobowiązania do dostarczenia zaświadczenia lekarskiego o niewystępowaniu u skarżącego choroby uniemożliwiającej mu kierowanie pojazdami, a które w istocie zbędną czyniłoby procedurę kierowania na badania lekarskie celem stwierdzenia przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Ponownie rozpoznając sprawę Starosta weźmie pod uwagę powyższe uwagi, podejmie kroki w celu zweryfikowania informacji uzyskanych z Komendy Powiatowej Policji i dokona ponownej subsumcji prawa w ustalonym stanie faktycznym sprawy wydając odpowiednią decyzję w przedmiocie wszczętego postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd, nie przesądzając ostatecznego wyniku sprawy, uznając, że wydanie przez organy obu instancji decyzji nastąpiło przedwcześnie, z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 kpa, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.