II SA/Sz 102/12

PostanowienieWSA w Szczecinie2014-04-30

Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk – Meder

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy adwokatowi ustanowionemu z urzędu przysługuje wynagrodzenie oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, a jeśli tak, to w jakiej wysokości i na jakich zasadach?
Ratio decidendi
Adwokat ustanowiony z urzędu ma prawo do wynagrodzenia zgodnie z przepisami o opłatach za czynności adwokatów oraz do zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków poniesionych w związku z udzieloną pomocą prawną. Wynagrodzenie ustala się na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości, uwzględniając stawki minimalne oraz podatek VAT. Zwrot wydatków jest możliwy wyłącznie w przypadku ich należytego udokumentowania. Wniosek o zwrot wydatków musi być wyraźnie zgłoszony i poparty dowodami, a brak dokumentacji skutkuje odmową zwrotu.
Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie rozpatrywał wniosek adwokata M. B. o przyznanie wynagrodzenia i zwrotu wydatków za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu w sprawie skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą świadczenia pielęgnacyjnego. Skarga M. P. została oddalona przez WSA i NSA. Adwokat M. B. wystąpił o wynagrodzenie i zwrot kosztów, wskazując m.in. na koszty dojazdu, noclegu i korespondencji, z których część została udokumentowana. Referendarz sądowy przyznał wynagrodzenie w kwocie minimalnej, od której adwokat wniósł sprzeciw.
Rozstrzygnięcie
Przyznać adwokatowi M. B. wynagrodzenie w kwocie 295,20 zł (w tym podatek VAT) za nieopłaconą pomoc prawną udzieloną z urzędu oraz zwrócić udokumentowane i niezbędne wydatki związane z dojazdem i noclegiem. Koszty korespondencji zostały uwzględnione tylko w części udokumentowanej na podstawie kopert z akt sprawy. W pozostałym zakresie wniosek o zwrot wydatków odrzucono z powodu braku dokumentacji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk – Meder po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata M. B. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata z urzędu oraz zwrot koniecznych wydatków w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego p o s t a n a w i a: przyznać adwokatowi M. B. wynagrodzenie w kwocie [...], obejmujące kwotę [...] zł, powiększoną o należny podatku od towarów i usług (23%) z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej na zasadzie prawa pomocy i kwotę [...] złotych tytułem poniesionych i udokumentowanych przez pełnomocnika wydatków. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] r., sygn. akt II SA/Sz 102/12 oddalił skargę M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Postanowieniem z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny przyznał M. P. emu prawo pomocy, poprzez ustanowienie radcy prawnego. Dziekan Okręgowej Izby Radców Prawnych wyznaczył r. pr. M. B., pełnomocnikiem skarżącego. Pismem z dnia [...] r., pełnomocnik poinformował Sąd o zmianie wykonywanego zawodu z radcy prawnego na adwokata i wpisaniu na właściwą listę zawodową. Wyrokiem z dnia [...] ., sygn. akt I OSK 2999/13 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną M. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia [...] r., sygn. akt II SA/Sz 102/12. Pełnomocnik skarżącego, pismem z dnia [...] r., wystąpił do Sądu o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, oświadczając, że nie zostały one uiszczone ani w części, ani w całości. Postanowieniem z dnia [...] r., sygn. akt II SA/Sz [...] referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przyznał adwokatowi M. B. wynagrodzenie w wysokości 292, 20 zł, obejmujące należny podatek od towarów i usług, z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika na zasadzie prawa pomocy, w sprawie ze skargi M. P. . Adwokat M. B. wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia [...] r., wskazując na naruszenie prawa, poprzez uznanie, iż wniosek o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu M. P. emu z urzędu, odnosi się wyłącznie do stawek minimalnych, podczas, gdy z treści cytowanego przepisu wynika, że m.in. wyznaczony z urzędu adwokat otrzymuje, wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszonych kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrot niezbędnych udokumentowanych wydatków, a te kwestie przy orzekaniu pominięto. Pełnomocnik wskazał, że na niezbędne i udokumentowane przezeń wydatki składają się: koszty poniesione na wysłanie korespondencji w wysokości [...] zł, koszty dojazdu do i z siedziby Naczelnego Sądu Administracyjnego w wysokości [...] zł, koszty noclegu w Warszawie w wysokości [...] zł. Do sprzeciwu, pełnomocnik dołączył dowód w postaci odpisu biletu kolejowego II klasy, na trasie [...] z dnia [...] r. na kwotę [...] zł, odpisu biletu II klasy na [...] z dnia [...] r. na kwotę [..] zł oraz kopię faktury za pobyt w hotelu w [...] (z [...] ) Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniesienie sprzeciwu powoduje ten skutek, że postanowienie referendarza sądowego z dnia [..] r. utraciło moc w całości, na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej "P.p.s.a.". W takiej sytuacji sprawa z wniosku pełnomocnika o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy udzielonej przez pełnomocnika z urzędu, podlega rozpoznaniu przez Sąd. Jak wynika z art. 250 P.p.s.a, wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie, odpowiednio według zasad, określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych, w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. W myśl art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r., Nr 146, poz. 1188 ze zm.) koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ponosi Skarb Państwa. Kwestie związane z wynagradzaniem adwokata ustanowionego w ramach przyznanego prawa pomocy, reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (D. U z 2013 r., poz. 461), które wprowadza w swych przepisach rygoryzm w zakresie spełnienia wymogów ustanowionych dla rozpatrywanego wniosku, co znajduje usprawiedliwienie w fakcie, że kwota wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika, ustanowionego z urzędu, obciąża Skarb Państwa. Natomiast wszelkie wydatki czynione z tego źródła winny być dokonywane - z uwagi na dbałość o stan finansów publicznych - ze szczególną ostrożnością, tj. jedynie w następstwie spełnienia wszystkich przewidzianych powszechnie obowiązującym prawem przesłanek (por. postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 28 grudnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 392/11, opubl. w Lex nr 1102078). Sąd zauważa zatem, że pismem z dnia [...] r. adwokat wystąpił z wnioskiem o przyznanie kosztów pomocy prawnej, udzielonej z urzędu M. P. , wskazując, że nie zostały one ani w części, ani w całości opłacone. Jednakże w piśmie tym, pełnomocnik w żadnej mierze nie zasygnalizował, ani tym bardziej nie udokumentował, że domaga się ponadto zwrotu niezbędnych wydatków w sprawie. Niezłożenie tego rodzaju oświadczenia profesjonalnego pełnomocnika oraz brak udokumentowania w zakresie niezbędnych wydatków nie podlega uzupełnieniu w trybie art. 49 P.p.s.a. Mając na względzie, że adwokat w sprzeciwie od postanowienia referendarza z dnia [..] r., podniósł kwestię zwrotu wydatków niezbędnych, konieczne okazało się aktualnie rozpoznanie wniosku pełnomocnika z dnia [..] r. w poszerzonym zakresie. W § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a powołanego wyżej rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, wskazano, że stawka minimalna za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wynosi 75 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji nie prowadził sprawy ten sam adwokat - 100 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Sprawa ze skargi M. P. w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego, należy do kategorii spraw, określonych w § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia, przewidującym stawkę minimalną w kwocie 240 zł. W rezultacie wynagrodzenie ustanowionego w sprawie adwokata, za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej oraz udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, który nie prowadził sprawy w pierwszej instancji, wynosi 240 zł (100 % kwoty 240 zł). Jednakże, zgodnie z § 2 ust. 3 rozporządzenia, Sąd orzekając o wysokości opłaty za czynności adwokata z tytułu zastępstwa procesowego z urzędu, obowiązany jest do podwyższenia opłaty o 55, 20 zł, tj. o kwotę podatku od towarów i usług, liczoną według stawki obowiązującej w dniu orzekania (23%). Wobec powyższego, ww. koszty, w rozpatrywanej sprawie, stanowią kwotę 295,20 zł. Dodatkowo, na podstawie art. 250 P.p.s.a. w związku z § 19 pkt 2 wskazanego rozporządzenia, pełnomocnikowi przysługuje zwrot niezbędnych, udokumentowanych wydatków adwokata. Podkreślić, zatem należy, że zwrot przedmiotowych wydatków, jest możliwy, w przypadku ich należytego udokumentowania. W związku z powyższym, Sąd uwzględnił udokumentowane przez pełnomocnika, koszty przejazdu ze [...] do siedziby Naczelnego Sąd Administracyjnego w Warszawie i z powrotem w dniach [...] r. ([...] zł plus [...] zł), jak również koszty noclegu pełnomocnika w [..] ([..] zł). Jeżeli zaś mowa o wnioskowanym przez pełnomocnika zwrocie wydatków, poniesionych na wysłanie korespondencji w wysokości [...] zł, Sąd stwierdził, że nie zostały one przez pełnomocnika udokumentowane w powołanej wysokości. Na podstawie analizy akt sądowych sprawy, Sąd mógł jedynie uwzględnić koszty uwidocznione na kopertach znajdujących się w aktach sądowych, na których pełnomocnik występuje, jako nadawca, wskazujących wartości nominalne: 2 x 1,95 zł (k. 77 akt, koperta opatrzona stemplem pocztowym [...] r.), 3,75 zł (k. 83 akt, koperta opatrzona stemplem pocztowym [...] r.), 1,60 zł (k. 119 akt, znaczek obiegowy ekonomiczny gabaryt "a", koperta opatrzona stemplem [...] r.), 6,10 zł (k. 128 akt, koperta opatrzona stemplem [...] r.), łącznie na kwotę [..] zł. Wobec powyższego, ww. koszty, w rozpatrywanej sprawie, stanowią kwotę [..] zł. W pozostałym zakresie, z uwagi na brak koniecznego udokumentowania, brak było podstaw do uwzględnienia wniosku pełnomocnika o zwrot koniecznych wydatków. W tej sytuacji orzeczono, jak na wstępie, na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. "a" i § 2 ust. 3 oraz § 19 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło