II SA/Sz 102/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia WSA Maria Mysiak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 maja 2014r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie powołania do służby przygotowawczej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień z dnia [...] r. nr [...]. Decyzją wydaną w dniu [...] r., nr [...] w oparciu o przepis art. 16 § 1, art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) oraz art. 60 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony RP (Dz. U. z 2012 r., poz. 461 ze zm.), Wojskowy Komendant Uzupełnień umorzył postępowanie w sprawie powołania P. S. do służby przygotowawczej. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż w toku prowadzonego postępowania, w związku ze złożonym w dniu 7 sierpnia 2013 r. wnioskiem o ponowne powołanie do służby przygotowawczej, ustalono, że występuje tożsamość tej sprawy ze sprawą zakończoną ostateczną i prawomocną decyzją Wojskowego Komendanta Uzupełnień z dnia [...] r., nr [...] odmawiającą powołania skarżącego do służby przygotowawczej. Mając na uwadze, że ponowny wniosek spełnia wszystkie przesłanki tożsamości sprawy, ponieważ występuje ta sama osoba w charakterze strony, dotyczy tego samego stanu faktycznego, tego samego stanu prawnego i tego samego żądania, organ umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. W odwołaniu od powyższej decyzji P. S. wskazał, że pismem z dnia [...] r. został wezwany na dzień [...] r. na rozmowę kwalifikacyjną. Po zgłoszeniu się we wskazanym w wezwaniu terminie wręczono mu decyzję nr [...] sporządzoną cztery dni wcześniej. W ocenie skarżącego powyższe wskazuje, że rozmowa kwalifikacyjna była fikcją i nie miała wpływu na sporządzone wcześniej rozstrzygnięcie. Powyższe jest niezgodne z rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej z dnia 6 września 2010 r. w sprawie służby przygotowawczej. W wyniku rozpoznania powyższego odwołania decyzją nr [...] z dnia [...] r. Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego, na podstawie art. 138 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, § 27 pkt 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 6 września 2010 r. w sprawie służby przygotowawczej (Dz. U. z 2013 r., poz. 812), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wywiódł, że sprawa z wniosku z dnia 6 sierpnia 2013 r. o ponowne powołanie do służby przygotowawczej jest tożsama ze sprawą zakończoną ostateczną i prawomocną decyzją Wojskowego Komendanta Uzupełnień z dnia 27 listopada 2012 r. odmawiającą ponownego powołania skarżącego do służby przygotowawczej, z uwagi na to, że pełnił on już służbę przygotowawczą od dnia [...] r. w [...] a powodem przedterminowego zwolnienia był wniosek nieudokumentowany ważnymi okolicznościami. Stosownie do § 27 pkt 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 6 września 2010 r. w sprawie służby przygotowawczej, żołnierz zwolniony ze służby przygotowawczej przed upływem czasu jej trwania nie podlega powołaniu do dalszego czasu pełnienia tej służby, a w przypadku służby przygotowawczej pełnionej w kilku okresach – również wezwaniu do pełnienia drugiego okresu tej służby. Jednakże organ mając na względzie słuszny interes obywatela skierował wniosek skarżącego do ponownego rozpatrzenia przez komisję rekrutacyjną, która postanowiła nie rekomendować skarżącego do powtórnego pełnienia służby przygotowawczej. W oparciu o powyższe Wojskowy Komendant Uzupełnień decyzją z dnia 27 listopada 2012 r. odmówił powołania skarżącego do powtórnego pełnienia służby przygotowawczej. Od powyższej decyzji skarżącemu przysługiwało prawo wniesienia odwołania w terminie 14 dni, jednakże z uprawnienia tego skarżący nie skorzystał, w efekcie czego decyzja stała się ostateczna i prawomocna. W tym stanie prawnym dopóki pierwotna decyzja w sprawie powołania do służby przygotowawczej funkcjonuje w obrocie prawnym, kolejne postępowanie wywołane wnioskiem o ponowne rozstrzygnięcie tej sprawy jest bezprzedmiotowe. Na powyższą decyzję organu wojskowego P. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zarzucając kwestionowanej decyzji naruszenie przepisów o postępowaniu administracyjnym dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego wniósł o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W treści uzasadnienia skarżący opisał przebieg postępowania wskazując, że zarówno w odniesieniu do decyzji organu pierwszej jak i drugiej instancji nie miał możliwości wypowiedzenia się, co stanowi naruszenie art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego a brak odwołania od decyzji pierwszej instancji spowodowany był błędnym pouczeniem. W odpowiedzi na skargę organ po przedstawieniu stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie stwierdził, że zaskarżona decyzja nie uchybia wymogom prawa i wniósł o oddalenie skargi. W piśmie procesowym z dnia [...] r. P. S. podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze na ww. decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej "P.p.s.a." wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w taki sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja wraz z poprzedzającą decyzją naruszają przepisy prawa, a to powoduje konieczność uchylenia wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia 18 grudnia 2013 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień z dnia 24 października 2013 r. o umorzeniu postępowania w sprawie powołania P. S. do służby przygotowawczej. P. S. pełnił służbę przygotowawczą od dnia 9 do 16 maja 2012 r. Z przyczyn osobistych wystąpił o przedterminowe zwolnienie. Decyzją z dnia [...] r. organ I instancji po rozpoznaniu powtórnego wniosku skarżącego o powołanie do służby odmówił powołania do służby przygotowawczej, a w związku z kolejnym wnioskiem P. S. decyzją z dnia [...] r., wywodząc, że ponowny wniosek spełnia wszystkie przesłanki tożsamości sprawy zarówno podmiotowe jak i przedmiotowe, orzekł o umorzeniu przedmiotowego postępowania. Odnosząc się w pierwszej kolejności formalnie do wydanego rozstrzygnięcia wskazać należy, że od dnia 11 kwietnia 2011 r. obowiązuje art. 61a Kodeksu postępowania administracyjnego dodany przez ustawę z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do jego treści, gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędąca stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis ten przewiduje zatem dwie przesłanki uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy do organu administracji publicznej zostanie wniesione tego rodzaju żądanie. Pierwsza z tych przesłanek ma miejsce w sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną postępowania. Natomiast druga ma miejsce w sytuacji, gdy postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte przez organy z innych uzasadnionych przyczyn. Skoro w kontrolowanej sprawie organy uznały, że zachodzi tożsamość sprawy, to winny zastosować przepis art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie budzi bowiem żadnych wątpliwości, że przepis art.61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi podstawę prawną do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego m.in. w sytuacji, gdy kierowane do organu administracji publicznej żądanie jednostki dotyczy sprawy już wcześniej rozstrzygniętej (tożsamość sprawy). Tak przyjmuje się zarówno w literaturze przedmiotu (por. B. Adamiak w; B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz; Warszawa 2011 r.) jak i w orzecznictwie. Zważyć jednak należy, że o tożsamości sprawy można mówić wyłącznie wówczas, gdy w sprawie występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. W kontrolowanym przypadku organy wojskowe uznały, że zachodzi tożsamość sprawy i kolejne postępowanie wywołane wnioskiem o ponowne rozstrzygnięcie tej sprawy jest bezprzedmiotowe. Jako podstawę prawną organy powołały § 27 pkt 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 6 września 2010 r. w sprawie służby przygotowawczej, zgodnie z którym żołnierz zwolniony ze służby przygotowawczej przed upływem czasu jej trwanie nie podlega powołaniu do dalszego czasu pełnienia tej służby, a w przypadku służby przygotowawczej pełnionej w kilku okresach – również wezwaniu do pełnienia drugiego okresu tej służby. Z treści tego przepisu nie wynika, zakaz powołania do odbycia nowej służby przygotowawczej, pomimo rezygnacji z poprzednio odbywanej służby przygotowawczej. Zatem w przypadku złożenia przez osobę ubiegającą się o powołanie do służby przygotowawczej, wniosku o powołanie do służby (a nie jej kontynuację) mamy do czynienia z nowym postępowaniem rekrutacyjnym, a tym samym z nowym stanem faktycznym wykluczającym tożsamość sprawy. Z wniosku P. S. o ponowne powołanie do służby przygotowawczej nie wynika, czy chce on kontynuować służbę przygotowawczą, którą zmuszony był przerwać, czy chce odbyć ją od nowa. Obowiązkiem organu było zatem zgodnie z dyspozycją art. 7, 77 § 1 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego zweryfikowanie wniosku P. S. i ustalenie powyższej okoliczności. Organy powyższe pominęły, a również z uzasadnienia decyzji nie wynika, czy odmawiają skarżącemu kontynuacji przerwanej służby przygotowawczej, czy powołania do odbycia nowej służby przygotowawczej. Ustalenie powyższej okoliczności ma podstawowe znaczenie dla prawidłowości rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. W świetle przedstawionych rozważań brak było podstaw do wydania kwestionowanego rozstrzygnięcia z powołaniem się na fakt, że sprawa, której dotyczy wniosek, została już rozstrzygnięta decyzją ostateczną. Wskazówki dotyczące dalszego postępowania w sprawie wynikają wprost z rozważań Sądu. Ponownie rozpatrując sprawę organ pierwszej instancji winien w ramach postępowania dokonać pełnych ustaleń faktycznych i prawnych dotyczących wniosku P. S. o ponowne powołanie do służby przygotowawczej na potrzeby kształcenia w korpusie szeregowych i zależnie od tych ustaleń wydać stosowne rozstrzygnięcie. Z powyższych przyczyn na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.