II SA/Sz 1020/05
WyrokWSA w Szczecinie2006-04-12
Skład orzekający: NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Asesor WSA Arkadiusz Windak, Asesor WSA Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzje administracyjne wydane na podstawie przepisów uznanych następnie przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucją i umowami międzynarodowymi mogą być podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Decyzje administracyjne wydane na podstawie przepisów, które Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodne z Konstytucją lub umową międzynarodową, naruszają prawo w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W takim przypadku sąd administracyjny powinien uchylić zaskarżoną decyzję.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dzieci. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że skarżąca nie spełnia definicji osoby samotnie wychowującej dzieci, ponieważ mieszka z byłym mężem, który pomaga w opiece nad dziećmi. Skarżąca wniosła skargę do sądu, twierdząc, że samotnie wychowuje dzieci i były mąż nie ponosi kosztów ich utrzymania. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, opierając się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, a także stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda, Sędziowie Asesor WSA Arkadiusz Windak,, Asesor WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant Agata Banc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dodatku z tyt. samotnego wychowywania dziecka I u c h y l a zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] r. Nr [...], II stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w dniu [...]r. decyzją nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego / Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z póź. zm./, art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych / Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 z póź. zm./, art. 12 ust. 1 w związku z art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych / Dz. U. Nr 228, poz. 2255 z póź. zm./ oraz § 1 pkt 16 lit.a Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych / Dz. U. Nr 198, poz. 1925/ po rozpatrzeniu odwołania B. S. od decyzji Kierownika Miejsko- Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie odmowy przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania pięciorga dzieci, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Z uzasadnienia decyzji wynika, że prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] r. sygn. [...] małżeństwo B. i Z. S. zostało rozwiązane przez rozwód bez orzekania o winie, B. S. powierzono wykonywanie władzy rodzicielskiej nad pięciorgiem dzieci, ograniczając ww. władzę Z. S., oboje małżonków zobowiązano do ponoszenia kosztów wychowania i utrzymania dzieci oraz pozostawiono bez zmian wysokość alimentów ustaloną ugodą sądową z [...] r. zawartą przed Sądem Rejonowym w [...] sygn. akt [...] a także nie orzeczono o mieszkaniu stron. W dniu [...]r. B. S. złożyła wniosek do Kierownika Miejsko- Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dzieci. W dniu [...] r. przeprowadzono wywiad środowiskowy, z którego wynika, że byli małżonkowie S. zamieszkują razem i wspólnie wychowują dzieci. Z. S. na co dzień zajmuje się domem, pomaga dzieciom w odrabianiu lekcji, spędza z nimi święta oraz otacza je opieką podczas wyjazdów matki za granicę w celach zarobkowych. Na podstawie powyższych ustaleń Kolegium stwierdziło, że B. S. nie odpowiada definicji osoby samotnie wychowującej dzieci zawartej w art. 3 pkt 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych i w związku z tym nie służy jej dodatek, o którym mowa w art. 12 ust. 1 ww. ustawy.
B. S. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] skargę na powyższą decyzję i wskazała, że się z nią nie zgadza, bowiem samotnie wychowuje dzieci. Były mąż nie zajmuje się dziećmi i nie ponosi kosztów utrzymania dzieci i domu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Skarga okazała się zasadna, choć nie z powodów w niej podnoszonych.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm. / Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podaną podstawą prawną.
Zasadnicze znaczenie ma w niniejszej sprawie wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 maja 2005 r. sygn. akt K 16/04 / Dz. U. Nr 95, poz. 806/, który uznał art. 3 pkt 17 i art. 12 ustawy o świadczeniach rodzinnych za niezgodne z art. 18, art. 32 ust. 1 i art. 71 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z art. 27 Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. / Dz. U. z 1991 r., Nr 120, poz.526 z póź. zm./ .
Organy administracyjne obu instancji oparły swoje orzeczenia o powyższe zakwestionowane przez Trybunał Konstytucyjny artykuły ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit.b Ppsa, Sąd uchyla decyzję w całości jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego jest art. 145a § 1 Kpa, który stanowi, iż można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Powyższe orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niekonstytucyjności podstawy prawnej obu decyzji przesądza o uznaniu, że decyzje administracyjne I i II instancji wydane zostały z naruszeniem prawa, dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w przedmiotowej sprawie.
Przy ponownym rozpatrzeniu wniosku B. S. organy administracyjne wszechstronnie wyjaśnią sprawę i podejmą stosowne decyzje zgodnie z obowiązującym stanem prawnym.
Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.b i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm. /, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło