II SA/Sz 1023/08
PostanowienieWSA w Szczecinie2009-04-06
Skład orzekający: Elżbieta Makowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna i osobista strony, w tym status osoby bezrobotnej i brak majątku, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Sytuacja materialna i osobista strony, polegająca na statusie osoby bezrobotnej i braku majątku, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową, stosowaną gdy strona istotnie nie posiada możliwości finansowych do poniesienia kosztów postępowania, a ciężar dowodu spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżąca E. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie wymeldowania. Wcześniejszy wniosek został odrzucony z powodu nieuzupełnienia dokumentów. W kolejnym wniosku skarżąca podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodziną, jest bezrobotna, nie posiada majątku, a jej córka i zięć również są bezrobotni. Dołączyła zaświadczenia o bezrobociu oraz dowody opłat za energię i czynsz. Sąd wezwał do uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty, w tym oświadczenie o korzystaniu z pomocy społecznej i dowody wydatków na utrzymanie mieszkania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowił zwolnić skarżącą z kosztów sądowych oraz ustanowić dla niej adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Makowska po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. S.j na decyzję Wojewody z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie wymeldowania p o s t a n a w i a: 1) zwolnić skarżącą z kosztów sądowych; 2) ustanowić adwokata
Postanowieniem z dnia [...] r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 1023/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę E. S. na decyzję Wojewody z dnia [...]r., Nr [...]w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie wymeldowania.
Sąd postanowieniem z dnia [...]r. nie uwzględnił wniosku skarżącej z dnia [...]r. i odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, wobec nie nadesłania dodatkowych dokumentów, o które skarżąca została wezwana w trybie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
E. S. złożyła kolejny wniosek, z dnia [...]r., o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, w którym wskazała, że przedmiotowy wniosek składa do spraw o sygnaturach: II SA/Sz 1023/08 oraz II SA/Sz 1024/08. Ponadto wnioskodawczyni oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z córką, zięciem oraz dwojgiem małoletnich wnucząt. Jest osobą bezrobotną nieposiadającą żadnego majątku, jednocześnie wskazała, że jej zięć oraz córka również są osobami bezrobotnymi, z kolei na rzecz jednej z jej wnuczek W. K. zostały zasądzone alimenty w wysokości [...] zł miesięcznie. Do wniosku skarżąca dołączyła zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy: z dnia [...]r. potwierdzającego fakt posiadania statusu osoby bezrobotnej przez E. S.; z dnia [...]r. potwierdzającego fakt posiadania statusu osoby bezrobotnej przez zięcia skarżącej D. A. oraz z dnia [...]r. potwierdzającego fakt posiadania statusu osoby bezrobotnej przez córkę skarżącej M. S. Dodatkowo wnioskodawczyni przedłożyła kserokopie odcinków potwierdzających wpłaty z tytułu opłat: za energię elektryczną (za miesiące: [...]r.) na sumę około [...] zł miesięcznie oraz uiszczanych tytułem czynszu (za miesiące: [...]r.) na kwotę około [...]zł miesięcznie.
Zarządzeniem z dnia [...]r. Sąd poinformował skarżącą, że jej wniosek z dnia [...]r. został potraktowany jako kolejny (odrębny) wniosek o przyznanie prawa pomocy w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 1023/08. Jednocześnie Sąd wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie dodatkowych dokumentów t.j.:
- oświadczenia, czy skarżąca bądź jej rodzina korzystała w okresie ostatnich dwóch lat z pomocy opieki społecznej, jeżeli tak to przesłanie decyzji potwierdzającej ten fakt;
- dowodów potwierdzających wysokość wydatków na bieżące utrzymanie mieszkania (rachunki za gaz, wodę), z okresu ostatnich 3 miesięcy;
- wyciągi bądź wykazy z wszystkich rachunków bankowych skarżącej
i osób pozostających ze skarżącą we wspólnym gospodarstwie domowym, za okres ostatnich 3 miesięcy.
Jednocześnie Sąd pouczył wnioskodawczynię, że niewykonanie zobowiązania
w terminie czternastodniowym, od dnia otrzymania niniejszego wezwania spowoduje odmowę przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie.
W zakreślonym przez Sąd terminie wnioskodawczyni złożyła do Sądu pismo,
w którym oświadczyła, że w okresie ostatnich dwóch lat ani ona, ani jej rodzina nie korzystała z pomocy opieki społecznej. Ponadto E. S. oświadczyła, że nie posiada żadnych "rachunków bankowych", ani swoich, ani osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Dodatkowo do pisma załączyła kserokopie odcinków potwierdzających wpłaty z tytułu opłat: za energię elektryczną (za miesiące: [...]r.) na sumę około [...]zł miesięcznie oraz uiszczanych tytułem czynszu (za miesiące: [...]r.) w kwocie około [...]miesięcznie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Stosownie do treści przepisu art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej w dalszej części ustawą "P.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane
w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2).
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2).
Należy podnieść, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Prawo pomocy jako instytucja
o charakterze wyjątkowym powinno być zatem stosowane wówczas, gdy strona istotnie nie posiada żadnych możliwości finansowych pozwalających na uiszczenie opłat sądowych, pokrycie wydatków, czy opłacenie zastępstwa procesowego. Ponadto ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek w tym przedmiocie, zaś Sąd poddaje ocenie wszystkie przedłożone dowody, w tym także oświadczenia strony.
Po analizie informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy,
a także dodatkowych dokumentów i oświadczeń złożonych przez stronę należy stwierdzić, że sytuacja materialna i osobista (status osoby bezrobotnej, brak majątku)
w jakiej znajduje się E. S., uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
W tej sytuacji należało, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzec jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło