II SA/Sz 1024/08

PostanowienieWSA w Szczecinie2009-04-06

Skład orzekający: Sędzia NSA Elżbieta Makowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sytuacja materialna i osobista strony, która jest osobą bezrobotną, nie posiada majątku i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z osobami również bezrobotnymi (z wyjątkiem zięcia osiągającego niewielki dochód), uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Sytuacja materialna i osobista strony, która jest osobą bezrobotną, nie posiada majątku i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z osobami bezrobotnymi, uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Prawo pomocy jako instytucja wyjątkowa powinno być stosowane, gdy strona istotnie nie posiada żadnych możliwości finansowych pozwalających na uiszczenie opłat sądowych, pokrycie wydatków czy opłacenie zastępstwa procesowego. Ciężar dowodu spoczywa na stronie składającej wniosek, a sąd ocenia wszystkie przedłożone dowody.
Stan faktyczny
E. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, do sprawy, w której jej skarga na postanowienie Wojewody została odrzucona. Wcześniejszy wniosek został odrzucony z powodu nieuzupełnienia dokumentów. W kolejnym wniosku E. S. podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką, zięciem i dwojgiem wnucząt, jest bezrobotna i nie posiada majątku. Córka i zięć również są bezrobotni, choć zięć osiąga niewielki dochód. Na wnuczkę zasądzone zostały alimenty. Do wniosku dołączono zaświadczenia o statusie bezrobotnych członków rodziny oraz dowody opłat za media i czynsz.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowił zwolnić skarżącą z kosztów sądowych i ustanowić dla niej adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Makowska po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi E. S. na postanowienie Wojewody z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie sprostowania decyzji p o s t a n a w i a: 1) zwolnić skarżącą z kosztów sądowych; 2) ustanowić adwokata. Postanowieniem z dnia [...] r. w sprawie o sygn. akt II SA/Sz 1024/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę E. S. na postanowienie Wojewody z dnia [...]r., Nr [...]w przedmiocie sprostowania decyzji. Sąd postanowieniem z dnia [...]r. nie uwzględnił wniosku skarżącej z dnia [...]r. i odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, wobec nie nadesłania dodatkowych dokumentów, o które skarżąca została wezwana w trybie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. E. S. złożyła kolejny wniosek, z dnia [...]r., o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, w którym wskazała, że przedmiotowy wniosek składa do spraw o sygnaturach: II SA/Sz 1023/08 oraz II SA/Sz 1024/08. Ponadto wnioskodawczyni oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z córką, zięciem oraz dwojgiem małoletnich wnucząt. Jest osobą bezrobotną nieposiadającą żadnego majątku, jednocześnie wskazała, że jej zięć oraz córka również są osobami bezrobotnymi, jednakże na rzecz jej wnuczki W. K. zostały zasądzone alimenty w wysokości [...] zł miesięcznie. Do wniosku skarżąca dołączyła zaświadczenia Powiatowego Urzędu Pracy: z dnia [...]r. potwierdzającego fakt posiadania statusu osoby bezrobotnej przez E. S.; z dnia [...]r. potwierdzającego fakt posiadania statusu osoby bezrobotnej przez zięcia skarżącej D. A. oraz z dnia [...]r. potwierdzającego fakt posiadania statusu osoby bezrobotnej przez córkę skarżącej M. S.. Dodatkowo wnioskodawczyni przedłożyła kserokopie odcinków potwierdzających wpłaty z tytułu opłat: za energię elektryczną (za miesiące: [...]r.) na sumę około [...] zł miesięcznie oraz uiszczanych tytułem czynszu (za miesiące: [...]r.) na kwotę około [...]miesięcznie. Wobec złożenia przez skarżącą wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia [...]r. w jednym egzemplarzu przy jednoczesnym wskazaniu, że jest on składany zarówno do sprawy o sygn. II SA/Sz 1023/08, jak również do sprawy II SA/Sz 1024/08 Sąd zarządził sporządzić potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię wniosku skarżącej znajdującego się przy sprawie II SA/Sz 1023/08 i wszyć do akt niniejszej sprawy II SA/Sz 1024/08. Ponadto Sąd poinformował skarżącą, że sprawy o sygnaturach: II SA/Sz 1023/08 oraz II SA/Sz 1024/08 stanowią dwie odrębne sprawy, zatem pisma należy składać do każdej ze spraw osobno. Wobec tego Sąd pismem z dnia [...]r. zobowiązał E. S. do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez złożenie wniosku na nadesłanym formularzu PPF, w terminie siedmiodniowym, od dnia otrzymania niniejszego wezwania pod rygorem pozostawienia wniosku z dnia [...]r. w zakresie sprawy o sygn. akt II SA/Sz 1024/08, bez rozpoznania. W zakreślonym przez Sąd terminie E. S. nadesłała wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu dotyczącym sytuacji majątkowej oraz rodzinnej wnioskodawczyni wskazała, że jest osobą bezrobotną, nie posiadającą żadnego majątku prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z córką, która jest osobą bezrobotną oraz zięciem, który osiąga dochód z tytułu umowy o pracę w kwocie [...] zł brutto miesięcznie, a także dwojgiem małoletnich wnucząt, w stosunku do jednej z nich – W. K. zasądzono alimenty w kwocie [...]zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu jest wniosek E. S. o przyznanie prawa pomocy z dnia [...]r., uzupełniony następnie dnia [...]r. Stosownie do treści przepisu art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej w dalszej części ustawą "P.p.s.a." prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2). Należy podnieść, że co do zasady strona jest zobowiązana do ponoszenia kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym powinno być zatem stosowane wówczas, gdy strona istotnie nie posiada żadnych możliwości finansowych pozwalających na uiszczenie opłat sądowych, pokrycie wydatków, czy opłacenie zastępstwa procesowego. Ponadto ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy, zaś Sąd poddaje ocenie wszystkie przedłożone dowody, w tym także oświadczenia strony. Po analizie informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, a także dodatkowych dokumentów i oświadczeń złożonych przez stronę należy stwierdzić, że sytuacja materialna i osobista (status osoby bezrobotnej, brak majątku) w jakiej znajduje się E. S., uzasadnia przyznanie jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, mimo że sytuacja materialna jednej z osób pozostających z wnioskodawczynią we wspólnym gospodarstwie domowym uległa zmianie, w okresie między złożeniem pierwotnego wniosku z dnia [...]r., a kolejnym stanowiącym jego uzupełnienie gdyż powyższa okoliczność nie ma wpływu na treść przedmiotowego orzeczenia. W tej sytuacji należało, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzec jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło