II SA/Sz 1025/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska (spr.), Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 listopada 2012 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Rektora Uniwersytetu na rzecz skarżącego M. W. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. M. W., powołując się na ustawę z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. Nr 5, poz. 24 ze zm.) oraz ustawę z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm., dalej zwaną "u.d.i.p."), zwrócił się do Uniwersytetu z wnioskiem o udostępnienie informacji w formie przesłania kserokopii "" w sprawie E. R., z ówczesnego Uniwersytetu, oraz kopii prawomocnego orzeczenia. W uzasadnieniu wniosku M. W. wskazał, że E. R. jest osobą pełniącą funkcje publiczne. Zaznaczył również, że na podstawie art. 3 a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r., Nr 101, poz. 926 ze zm.), wyłącza spod działania tego aktu prasę. Decyzją z dnia[...], wydaną na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej zwana "K.p.a.") oraz art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., Rektor Uniwersytetu po rozpatrzeniu wniosku M. W. odmówił udzielenia informacji publicznej. W ww. decyzji zawarte zostało pouczenie, że służy od niej skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w terminie 30 dni od daty otrzymania niniejszej decyzji. W stosunku do ww. decyzji M. W. w oparciu o art. 17 ust. 2 u.d.i.p. zwrócił się do Rektora Uniwersytetu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z dnia[...], po rozpatrzeniu wniosku M. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Rektor Uniwersytetu, na podstawie art. 104 w związku z art. 155 K.p.a. odmówił zmiany własnej decyzji z dnia [...] o odmowie udostępnienie informacji publicznej we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu decyzji Rektor powtórzył argumentację zawartą w decyzji tego organu z dnia [...]. Na powyższą decyzję M. W. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając jej naruszenie art. 5 u.d.i.p. oraz wnosząc o zobowiązanie Rektora Uniwersytetu do udostępnienia żądanej informacji publicznej. W uzasadnieniu skargi, podniesiono, że mimo zwolnienia z pracy na uczelni wyższej i przejścia na emeryturę, E. R. nadal jest naukowcem i przez ten fakt pełni funkcje publiczne. Bierze udział w zjazdach naukowych, wygłasza publiczne wykłady naukowe podając przynależność instytucjonalną na PWSZ. Nadal z zawodu jest nauczycielem akademickim oraz naukowcem, a faktem niewątpliwym jest to, że R. był osobą pełniącą funkcje publiczne i jego czyn -plagiat naukowy - był i jest związany z wykonywaną pracą. Wskazano również, że zgodnie z u.d.i.p. zarówno akta sądowe i prokuratorskie, w tym wyroki oraz akty oskarżenia, są po zakończeniu postępowania udostępniane dziennikarzom. Identycznie jest w stosunku do wniosków dyscyplinarnych jak również orzeczeń dyscyplinarnych oraz innych dokumentów z postępowania dyscyplinarnego, które są informacją publiczną udostępnianą na wniosek. Na potwierdzenie powyższego M. W. odwołał się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia [...]. M. W. podniósł następnie, że popełnienie plagiatu naukowego i związane z tym postępowanie dyscyplinarne nie jest związane z prywatnością jakiejkolwiek osoby, a tym bardziej naukowca i nauczyciela akademickiego. Natomiast odmowa udostępnienia dokumentu dziennikarzowi pod pozorem ochrony danych osobowych jest niezgodna z art. 3a u.d.i.p. W uzasadnieniu wniosku zaznaczono również, że sprawa plagiatu naukowego dokonanego przez kolejnego profesora Uniwersytetu uzyskała w [...] duży rozgłos medialny, stąd w interesie społecznym jest poznanie argumentów Rzecznika Dyscyplinarnego jak i Komisji Dyscyplinarnej odnośnie wymierzenia kary. Skarżący wyjaśnił również, iż w rozpatrywanej sprawie istotny jest fakt, że o informację publiczną ubiega się jako dziennikarz. W kontekście powyższego skarżący powołał się na stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia [...] iż "w interesie Rzeczypospolitej Polskiej leży gwarantowanie prasie jak najszerszego dostępu do informacji będących w posiadaniu organów i instytucji publicznych, rozumianego jako prawo do uzyskania informacji nie tylko w formie przekazu ustnego, pisemnego czy w innej postaci od zobowiązanego organu, lecz także przez wgląd do akt powstałych w rezultacie jego działalności.'' . M. W. odwołał się także do pojęcia informacji publicznej oraz zakresu jej udostępniania dziennikarzom na tle stanowisk prezentowanych w literaturze i orzecznictwie sądowym. W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem. Ponadto w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola zaskarżonego aktu, dokonana według wskazanego wyżej kryterium oraz w granicach rozstrzygania sądu zakreślonych w art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi doprowadziła do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa, uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności. W rozpatrywanej sprawie w pierwszej kolejności odnieść należy do trybu oraz podstaw prawnych podjęcia zaskarżonej decyzji Rektora Uniwersytetu w sprawie o udostępnienie na wniosek skarżącego informacji publicznej. W decyzji Rektora z dnia [...] o odmowie udzielenia informacji publicznej zawarte zostało pouczenie w przedmiocie trybu i terminu zaskarżenia tego aktu, poprzez wskazanie, iż od decyzji tej służy prawo wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w terminie 30 dni od daty otrzymania decyzji. W kontekście powyższego pouczenia wskazać należy, iż zgodnie z art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p., odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.pi.p. przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Do ww. decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że odwołanie od decyzji rozpoznaje się w terminie 14 dni, a uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji zawierać powinno także imiona, nazwiska i funkcje osób, które zajęły stanowisko w toku postępowania o udostępnienie informacji, oraz oznaczenie podmiotów, ze względu na których dobra, o których mowa w art. 5 ust. 2, wydano decyzję o odmowie udostępnienia informacji. W myśl art. 17 ust. 1 i 2 u.d.i.p do rozstrzygnięć podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji, niebędących organami władzy publicznej, o odmowie udostępnienia informacji oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji przepisy art. 16 stosuje się odpowiednio, przy czym wnioskodawca może wystąpić do takiego podmiotu o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do takiego wniosku stosuje się wówczas odpowiednio przepisy dotyczące odwołania. Do udostępniania informacji publicznej, stosownie do treści art. 4 ust. 1 u.d.i.p., zobligowane zostały władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w tym w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2012 r., poz. 572 ze zm.), w wersji obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] uczelnia publiczna to uczelnia utworzona przez państwo reprezentowane przez właściwy organ władzy lub administracji publicznej, które to władze, na zasadach określonych w ustawie, zapewniają uczelniom publicznym środki finansowe niezbędne do wykonywania ich zadań. Art. 66 ust. 1-2 powołanej ustawy stanowi natomiast, że działalnością uczelni kieruje i reprezentuje ją na zewnątrz rektor, który jest jednocześnie przełożonym pracowników, studentów i doktorantów uczelni. Rektor ponadto opracowuje i realizuje strategię rozwoju uczelni, uchwalaną przez organ kolegialny uczelni wskazany w statucie, jak również podejmuje decyzje we wszystkich sprawach dotyczących uczelni, z wyjątkiem spraw zastrzeżonych przez ustawę lub statut do kompetencji innych organów uczelni lub kanclerza. Rektor posiada również, m. in. na podstawie art. 70 ustawy, kompetencje do załatwiania spraw indywidualnych w drodze decyzji administracyjnej, posiadając w tym zakresie status organu administracji publicznej, w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 K.p.a. W świetle przywołanych regulacji wskazać należy, iż Rektor Uniwersytetu, jako kierujący uczelnią publiczną, dysponujący majątkiem publicznym oraz podejmujący rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych w drodze decyzji administracyjnej, jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej w myśl art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. W konsekwencji w rozpoznawanej sprawie zastosowanie znajdowały art. 16 i 17 ust. 1 i 2 u.d.i.p. przez co od decyzji Rektora z dnia[...] skarżącemu przysługiwało prawo złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wobec powyższego przyjąć należy, że organ błędnie pouczył skarżącego o przysługującym mu prawie do złożenia skargi do sądu administracyjnego. Pomimo niniejszego uchybienia, skarżący odwołując się do treści art. 17 ust. 2 u.d.i.p., we właściwym trybie i terminie wystąpił do Uniwersytetu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Organ ten nie dostrzegł jednak własnego uchybienia i zakwalifikował wniosek skarżącego, jako podanie o zmianę lub uchylenie decyzji w trybie art. 155 K.p.a. Weryfikacji w trybie art. 155 K.p.a. podlegać mogą, stosownie do treści powyższego przepisu, wyłącznie decyzje ostateczne, na podstawie których strona nabyła prawo. Zgodnie z art. 16 § 1 K.p.a. za ostateczne uznaje się decyzje od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W związku zatem z okolicznością, że od decyzji Rektora z dnia [...] przysługiwał wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przyjąć należy, że decyzja ta nie była decyzją ostateczną w rozumieniu przepisów K.p.a. i przymiotu tego nie uzyskała wobec skutecznego złożenia przez skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie było zatem w przedmiotowej sprawie dopuszczalne rozstrzyganie przez organ zaskarżoną decyzją na podstawie art. 155 K.p.a. Rozstrzygnięcie sprawy na podstawie ww. przepisu art. 155 K.p.a. w stosunku do decyzji nieostatecznej, biorąc pod uwagę zasadę trwałości decyzji ostatecznych, sposób weryfikacji takich decyzji, jak również zasadę niezależności i niekonkurencyjności poszczególnych trybów postępowania administracyjnego, uznać należy za podjęte z rażącym naruszenie przepisów postępowania, uzasadniające stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, w oparciu o przesłankę wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. (por. wyrok WSA z dnia 17 września 2004 r., źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl). W konsekwencji stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji organ obowiązany będzie rozpoznać wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy z odpowiednim zastosowaniem trybu odwoławczego jako trybu właściwego do weryfikacji decyzji nieostatecznej. Z tego też względu brak jest podstaw, aby w przedmiotowym postępowaniu sądowoadministracyjnym Sąd mógł się odnieść co do istoty sprawy, a tym samym postawionych w skardze zarzutów. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., orzeczono, jak w pkt I sentencji. Orzeczenie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia wyroku (pkt II) oparte zostało o przepis art. 152 w/w ustawy. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego (pkt III), sąd orzekł na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.