II SA/Sz 1028/17
WyrokWSA w Szczecinie2017-11-09
Skład orzekający: Katarzyna Sokołowska, Danuta Strzelecka-Kuligowska, Patrycja Joanna Suwaj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy planowane przedsięwzięcie polegające na budowie hali produkcyjnej z częścią socjalno-biurową do produkcji transformatorów i ich impregnacji jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który przeznacza teren pod "usługi rzemiosła o uciążliwości zamykającej się w granicach własnych terenu"?Ratio decidendi
Sąd uznał, że planowane przedsięwzięcie polegające na produkcji transformatorów nie jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Stwierdził, że inwestor nie jest rzemieślnikiem w rozumieniu ustawy o rzemiośle, a planowana działalność nie jest działalnością usługową, co stanowi naruszenie zarówno podmiotowych, jak i przedmiotowych ograniczeń planu. W związku z tym, uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i odmowa określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze było zasadne.Stan faktyczny
Spółka A złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie hali produkcyjnej do produkcji transformatorów. Organ pierwszej instancji wydał decyzję pozytywną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję, odmawiając określenia środowiskowych uwarunkowań, uznając, że inwestycja jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który przewiduje teren pod "usługi rzemiosła". Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną interpretację planu i niezastosowanie przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 listopada 2017 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r., [...], wydaną
na podstawie art. 71 ust. 1 – 2, art. 75 ust. 1 pkt 4 oraz art. 80 ust. 1-2, art. 82 i art. 85 ust. 1, ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji
o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz
o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 353 ze zm.), zwanej dalej: "u.o.o.ś.", a także § 3 ust. 1 pkt 14 i 52b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia
9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać
na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397 ze zm.), w zw. z art. 104 ustawy z dnia
14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., Wójt Gminy D., po rozparzeniu wniosku Spółki A, ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia pod nazwą: "Budowa hali produkcyjnej z częścią socjalno-biurową wraz z wyposażeniem hali w urządzenia techniczno-technologiczne do produkcji transformatorów i ich impregnacji wraz z zagospodarowaniem terenu i instalacjami zewnętrznymi na działce nr ew. [...] obr.[...], w D. przy ul. [...]".
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 22 lipca 2016 r. wpłynął wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację wyżej wskazanego przedsięwzięcia. Organ przyjął, że planowana inwestycja zaliczana jest do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla których sporządzenie raportu może być wymagane (§ 3 ust. 1 pkt 14 i pkt 52b ww. rozporządzenia). Organ wskazał, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w P. (dalej w skrócie: PPIS w P.), w opinii sanitarnej z dnia [...] r., nie stwierdził potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla ww. przedsięwzięcia. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w S. (dalej w skrócie: "RDOŚ w S.) wydał opinię z dnia [...] r. o konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla planowanego przedsięwzięcia i określił zakres raportu.
Postanowieniem z dnia [...] r. organ pierwszej instancji
nałożył na inwestora obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia i ustalił zakresu raportu. W dniu 10 października 2016 r. został złożony przez inwestora przedmiotowy raport.
PPIS w P. wydał opinię sanitarną z dnia [...] r. pozytywnie opiniującą realizację przedsięwzięcia i określił warunki jej realizacji. Obwieszczeniem
z dnia 10 listopada 2016 r. organ pierwszej instancji zawiadomił społeczeństwo
o wszczęciu procedury przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko
i możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy. RDOŚ w S. w piśmie
z dnia 18 listopada 2016 r. wezwał organ pierwszej instancji do uzupełnienia raportu. Na tej podstawie organ wezwał w dniu 25 listopada 2016 r. inwestora do złożenia uzupełnień w raporcie, o które wnosił RDOŚ w S.
W dniu 1 grudnia 2016 r. inwestor przedłożył uzupełnienie raportu. Organ wezwał inwestora do złożenia uzupełnień do raportu, w kwestii projektowanych nasadzeń i ich gatunków. W dniu 5 grudnia 2016 r. wpłynęło stosowne uzupełnienie. W dniu 12 grudnia 2016 r. uwagi do postępowania wnieśli K. K.-K. i K. K., W. N. i W. N., M. G.
Postanowieniem z dnia [...] r. RDOŚ w S. uzgodnił realizację przedsięwzięcia i określił warunki jego realizacji.
Organ pierwszej instancji poinformował strony o możliwości zapoznania się
z aktami sprawy i wypowiedzenia się zgodnie z art. 10 k.p.a. Inwestor, poprzez pełnomocnika, w piśmie z dnia 16 lutego 2017 r. odniósł się do uwag wniesionych przez strony postępowania.
Organ określił ponadto szczegółowe warunki, którym powinno odpowiadać realizowane przedsięwzięcie, uwzględniając wskazania Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz dane wynikające z raportu oddziaływania na środowisko.
Organ pierwszej instancji wskazał, że dla części terenu, na którym ma zostać zrealizowana planowana inwestycja uchwalono ważny m.p.z.p. przyjęty uchwałą Rady Gminy w Dobrej Nr VIII/04/01 z dnia 25 października 2001 r. – zgodnie
z którym teren przeznaczony jest pod usługi rzemiosła o uciążliwości zamykającej się
w granicach własnych terenu. Południowa część działki nr [...] (obszar zadrzewiony) nie jest objęta m.p.z.p. i nie przewiduje się zmiany zagospodarowania tego terenu. Organ wskazał na definicję "uciążliwości dla środowiska" wynikającą z § 3 ww. uchwały. Stwierdził, że zgodnie z przeprowadzoną w raporcie analizą oddziaływania na środowisko, oddziaływanie przedsięwzięcia zamyka się w granicach terenu zakładu.
Strony postępowania w piśmie z dnia 12 grudnia 2016 r. podniosły zarzut niezgodności inwestycji z m.p.z.p., gdyż w rzeczywistości ich zdaniem przedsięwzięcie stanowi budowę fabryki transformatorów przez Spółkę z o.o., a więc nie może być realizowane w oparciu o przepisy ustawy o rzemiośle. W związku z tym organ wyjaśnił, że w m.p.z.p. Rada Gminy określa przeznaczenie gruntów pod względem przedmiotowym (rodzaj prowadzonej działalności), a nie przeznaczenie gruntów dla określonych rodzajów podmiotów. Przedstawił definicję "rzemiosła" z art. 1 i art. 2 ust. 2 ustawy o rzemiośle. Uznał, że inwestycja jest zgodna z podstawowymi postanowieniami m.p.z.p.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli K. K.-K., K. K., W. N., W. N., M. G. Odwołujący się podnieśli, że obliczenia emisji zawarte w raporcie, a w szczególności dotyczące emitowanego hałasu, winny być ponownie przeliczone z uwzględnieniem zmian w terenie związanych z wybudowaniem hal produkcyjnych na działkach nr [...]. Argumentowali, że wybudowanie ww. obiektów ma wpływ
na współczynnik aerodynamicznej szorstkości terenu. Ponadto wskazali, że planowana inwestycja jest niezgodna z m.p.z.p., gdyż emisje hałasu wychodzą poza granice własne terenu. Stwierdzili, iż skoro Gmina w uchwale nie określiła jaka część uciążliwości może wychodzić poza granice własne, domniemywać należy, że całość uciążliwości musi zamknąć się w granicach własnych. Nadto dodali, że projektowana rampa nie mieści się w nieprzekraczalnych liniach zabudowy określonych w m.p.z.p.
Wskazali, że jak wynika z § 4 ww. uchwały, teren przeznaczony pod usługi rzemiosła, wyznacza się teren usług rzemiosła o uciążliwości zamykającej się
w granicach własnych terenu, oznaczonego na rysunku zmiany planu symbolem Db.21.Ur, o powierzchni 4,17 ha. Podnieśli, że w uzasadnieniu uchwały wskazano definicję "rzemiosła" powołaną w ustawie z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle, która w swojej treści wskazuje m.in. na podmioty mogące trudnić się rzemiosłem, tj. osoby fizyczne oraz wspólników spółki cywilnej. Jak podnieśli, inwestor jest spółką z o.o., którego nie dotyczą przepisy ww. ustawy. Uważają, że tym samym realizacja planowanego przedsięwzięcia jest sprzeczna z m.p.z.p.
Decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 71 ust. 2, art. 80 ust. 1 i 2, art. 82 ust. 1 i 3 u.o.o.ś., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., w pkt 1 decyzji, uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w całości, a w pkt 2 decyzji odmówiło określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia objętego wnioskiem inwestora.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że planowane przedsięwzięcie zostało sklasyfikowane jako mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (§ 3 ust. 1 pkt 14 i 52b rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko).
Organ odwoławczy uznał, że złożony przez inwestora wniosek spełnia wymogi formalne. Dołączono do niego kartę informacyjną przedsięwzięcia, poświadczoną przez właściwy organ kopię mapy ewidencyjnej obejmującej teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, a także wypis z ewidencji gruntów obejmujący teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie oraz obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie. Wskazał, że został sporządzony na potrzeby postępowania raport – ocena oddziaływania inwestycji na środowisko, następnie uzupełniony przez inwestora pismami z dnia 1 grudnia 2016 r. oraz z dnia 5 grudnia 2016 r.
Jak zauważył organ, RDOŚ w S. postanowieniem z dnia [...] r. uzgodnił realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, wskazując jednocześnie warunki, jakie powinien spełnić inwestor w celu ochrony środowiska. PPIS w P. w opinii z dnia [...] r. zaopiniował pozytywnie planowane przedsięwzięcie i określił warunki realizacji przedsięwzięcia. Kolegium stwierdziło ponadto, że w toku przeprowadzonego postępowania zapewniono czynny udział społeczeństwa.
Organ odwoławczy wskazał, że część działki, na której realizowana ma być przedmiotowa inwestycja, objęta jest zapisami m.p.z.p., zgodnie z którym teren przeznaczony jest pod usługi rzemiosła (§ 4 uchwały) o uciążliwości zamykającej się w granicach własnych terenu o powierzchni 4,17 ha. Z § 4 ust. 2 pkt 1 uchwały, na ww. terenie ustalono warunki i standardy kształtowania zabudowy oraz urządzenia terenu: realizować obiekty usług rzemiosła wraz z niezbędnymi obiektami i urządzeniami infrastruktury technicznej.
Organ wyjaśnił, że zapisy m.p.z.p. nie definiują pojęcia "rzemiosła" i dlatego odwołał się do definicji z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 22 marca 1989 r. o rzemiośle (Dz. U. z 2002 r., Nr 112, poz. 979 ze zm.). Mając na względzie brzmienie ww. przepisu organ stwierdził, że wolą ustawodawcy rzemieślnikiem może zostać wyłącznie osoba fizyczna, która w celu prowadzenia działalności gospodarczej wykorzystuje swoje zawodowe kwalifikacje oraz własną pracę. Organ stwierdził, że nie ma możliwości by usługi rzemieślnicze były wykonywane przez osobę prawną, jaką niewątpliwie jest spółka z o.o., niezależnie od tego, czy ilość zatrudnionych przez nią osób mieści się w limitach określonych przez mikroprzedsiębiorców, małych przedsiębiorców czy też średnich przedsiębiorców.
Kolegium zaznaczyło, że nie zasługuje na aprobatę argumentacja organu pierwszej instancji oparta jedynie na fragmentarycznym powołaniu ww. przepisu. Uznanie bowiem danej działalności gospodarczej za rzemiosło wymaga, by zostały spełnione wszystkie przesłanki wskazane w art. 2 ust. 1 ustawy o rzemiośle. Organ stwierdził, iż w przeciwnym przypadku należałoby przyjąć, że każde zawodowe wykonywanie działalności gospodarczej jest rzemiosłem, a tym samym regulacje dotyczące rzemiosła są zbędne wobec funkcjonowania ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.
Dalej organ zauważył, że w zapisach m.p.z.p. mowa jest o usługach rzemiosła. Według organu, niewystarczające jest ustalenie, że dana działalność ma charakter rzemieślniczy. Niezbędne jest również by stanowiła ona świadczenie usług. Wyjaśnił, że pod pojęciem "usługi" rozumieć należy wszystkie przejawy ekonomicznej aktywności człowieka mające charakter niematerialny, które charakteryzuje interaktywność pomiędzy usługobiorcą a usługodawcą (np. usługi fryzjerskie, medyczne, prawnicze, kurierskie, opiekuńcze). Podniósł, że powyższe znajduje potwierdzenie w treści rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 września 2015 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (Dz. U. poz. 1676) - załącznik nr 1 – zasady metodyczne PKWiU, pkt 4.
Jak stwierdził organ, pojęcie usług nie obejmuje czynności związanych
z wytwarzaniem wyrobów (włączając półfabrykaty, elementy, części, obróbkę elementów) z materiałów własnych przedsiębiorstwa na zlecenie innych jednostek gospodarki narodowej, przeznaczonych do celów produkcyjnych lub do dalszej odsprzedaży oraz z reguły nie obejmuje wytwarzania wyrobów na indywidualne zamówienie ludności z materiałów własnych wykonawcy. Dodał, że rozróżnienie działalności usługowej i produkcyjnej wskazują również przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1829),
w szczególności art. 2 ustawy.
W świetle powyższych uwag organ stwierdził, iż skoro planowana działalność ma polegać na produkcji, a więc czynnościach prowadzących do wytworzenia wyrobu materialnego w postaci transformatorów, to oznacza, że w żaden sposób nie można zakwalifikować tej działalności do usług. Organ uznał, że tym samym planowane przedsięwzięcie jest niezgodne z m.p.z.p., a w szczególności § 4 ust. 1 i 2 uchwały Rady Gminy w Dobrej nr VII/94/01 z dnia 25 października 2001 r. – teren przeznaczony pod usługi rzemiosła. W konsekwencji za konieczne i uzasadnione organ uznał uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości i orzeczenie o odmowie określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Wobec uwzględnienia stanowiska odwołujących się, za bezprzedmiotowe organ uznał odniesienie się do pozostałych zarzutów odwołania.
Spółka z o.o. A, reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. wnosząc o jej uchylenie.
Kwestionowanej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie:
- art. 80 ust. 2 u.o.o.ś. , poprzez uznanie, że lokalizacja przedsięwzięcia jest niezgodna z ustaleniami m.p.z.p.,
- art. 2 ust. 1 ustawy o rzemiośle, poprzez jego zastosowanie, podczas gdy brak jest podstaw do stosowania definicji rzemiosła w nim zawartej, przy interpretacji zapisów m.p.z.p.,
- załącznika nr 1 -zasady merytoryczne PKWiU pkt 4 rozporządzenia w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług, poprzez jego zastosowanie, podczas gdy brak jest podstaw do stosowania definicji usług w nim zawartej, przy interpretacji zapisów m.p.z.p.,
- § 4 uchwały Rady Gminy w Dobrej Nr VII/94/01 z dnia 25 października 2001 r., poprzez jego błędną wykładnię.
Według skarżącej Spółki przyjęcie, że występuje sprzeczność z postanowieniami m.p.z.p. nie może budzić najmniejszych wątpliwości, a jeżeli takie by wystąpiły, to organ właściwy do wydania decyzji środowiskowej powinien podjąć działania zmierzające do ich usunięcia. Skarżąca uważa, że w żadnym razie wątpliwości w tym zakresie nie można jednak interpretować na niekorzyść podmiotu zainteresowanego realizacją konkretnego przedsięwzięcia.
Według skarżącej Spółki, organ w sposób nieprawidłowy zbadał zgodność przedsięwzięcia z obowiązującym m.p.z.p. i w sposób nieuprawniony uznał niezgodność jego lokalizacji z zapisami ww. planu.
W oparciu o brzmienie art. 3 i 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.), Spółka wywiodła, że wymagania, które nakłada ustawa na gminę, w zakresie ww. przepisów, dotyczą przeznaczenia terenu, funkcji i kształtowania zagospodarowania i warunków zabudowy. Stwierdziła, że uchwalone w tym kontekście plany nie zawierają wymagań co do kwalifikacji zawodowych podmiotów zajmujących określony teren, ani też wymagań w przedmiocie ich statusu prawnego, zatem bez znaczenia z punktu widzenia spełnienia warunków opisanych w planie jest rodzaj kwalifikacji zawodowych podmiotów realizujących na danym terenie przedsięwzięcie oraz ich forma prawna czy też inne aspekty podmiotowe.
Według Skarżącej, w tym znaczeniu przy ocenie zgodności z m.p.z.p. zupełnie nieprzydatne jest odwoływanie się do ustawy o rzemiośle dla wypełnienia luki istniejącej w planie, polegającej na braku definicji działalności będącej w istocie usługami rzemiosła. Wskazała, że planowanie i zagospodarowanie przestrzenne nie kwalifikuje usług według rodzaju działalności gospodarczej, a w przeznaczaniu terenów odnosi się do funkcji terenów i obiektów oraz ich uciążliwości. Argumentowała, że plan miejscowy jest aktem zaliczonym do obowiązujących źródeł prawa, który pełni określoną w przepisach ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym funkcję określającą sposób zagospodarowania i przeznaczenia terenu. Skarżąca uważa, że oznacza to konieczność takiej interpretacji zapisów planu, która znajduje oparcie w przepisach, które upoważniają do jego uchwalenia.
Zdaniem Spółki, kwalifikując przyjętą funkcję danego terenu jako przeznaczonego w planie pod zabudowę usług rzemiosła zamykającego się
w granicach własnych terenu, należy odnieść się do obowiązujących przepisów prawa w zakresie dotyczącym oddziaływania obiektu na tereny sąsiednie, w tym do definicji uciążliwości wskazanej w m.p.z.p. Podniosła, że jeżeli plan przewiduje zagospodarowanie terenu pod zabudowę usług rzemiosła zamykającego się
w granicach własnych terenu, oznacza to zgodę na wykonywanie na danym terenie określonej działalności gospodarczej pod warunkiem nieprzekraczania obowiązujących norm emisyjnych.
Skarżąca uważa, że jeżeli w obowiązującym m.p.z.p nie zdefiniowano pojęcia "rzemiosła nieuciążliwego", przy ocenie znaczenia tego pojęcia należy odnieść się
w pierwszej kolejności do ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,
nie zaś do ustawy o rzemiośle. Zdaniem skarżącej, powyższa regulacja m.p.z.p. powinna być również interpretowana przez pryzmat zamiaru jaki miał uchwałodawca przeznaczając danemu obszarowi określoną funkcję. Z powyższych względów, zdaniem Spółki, nieuprawnione jest odwoływanie się przez organ do funkcji usług zawartej w rozporządzeniu w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług, gdyż bezpodstawne jest odwoływanie się do innych aktów prawnych w sytuacji, w której brak jest definicji danego pojęcia w m.p.z.p., jedynie w celu zlikwidowania luki prawnej.
Spółka wskazała, iż interpretując zapis dotyczący przeznaczenia spornej działki, tj. określający, że może ona zostać zagospodarowana na "usługi rzemiosła zamykające się w granicach własnych terenu", uwzględnić trzeba, że w języku polskim określenie "rzemiosło" czy "usługi rzemiosła" zasadniczo wiążą się z działalnością człowieka "coś" wytwarzającego (wytwórcy), która może mieć charakter zakładu produkcyjnego prowadzonego przez wytwórcę, który wytwarza wyroby stanowiące już efekt finalny (nie półprodukty). W takim rozumieniu usługami rzemiosła może być, zdaniem Spółki, zarówno działalność prowadzona przez osobę fizyczną, spółkę cywilną, a także osobę prawną w postaci spółki z o.o.
Zdaniem Spółki, zapis określający funkcję jako "usługi rzemiosła zamykające się w granicach własnych terenu" należy interpretować jako przeznaczenie przedmiotowego terenu pod prowadzenie działalności gospodarczej o nieuciążliwym charakterze bez względu na to, kto działalność tę będzie prowadził. Zdaniem Skarżącej, planowana przez nią działalność mieści się w pojęciu rzemiosła funkcjonującym w języku polskim. Podkreśliła, że pojęcie rzemiosła nie może być obecnie rozumiane tak samo, jak kilkadziesiąt lat temu, kiedy rzeczywiście w szerokim zakresie wykonywana była działalność rzemieślnicza. Skarżąca uważa, że obecnie działalność rzemieślnicza rozumiana w sposób, jaki próbuje przyjąć organ, w zasadzie już nie funkcjonuje, a pojęcie rzemiosła odnoszone jest do działalności wytwórczej, która może mieć również charakter zakładu produkcyjnego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
W piśmie z dnia 16 października 2017 r., skarżąca Spółka, reprezentowana przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, podtrzymała w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 9 listopada 2017 r., pełnomocnik strony skarżącej poparł skargę i wnioski w niej zawarte. Uczestnicy postępowania K. K.-K., K. K. wnieśli o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 – j.t. ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – j.t. ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Przystępując do rozpoznania sprawy zainicjowanej skargą Spółki A w pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 71 ust. 2 u.o.o.ś. uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych:
1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Natomiast stosownie do art. 72 ust. 1 u.o.o.ś. wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed wydaniem enumeratywnie wymienionych w treści tego przepisu decyzji. Przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (art. 79 ust. 1 u.o.o.ś.). Jednym z warunków wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest uprzednie stwierdzenie zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony.
W niniejszej sprawie planowane przedsięwzięcie zostało zakwalifikowane do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, na podstawie § 3 ust. 1 pkt 14 i pkt 52b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213, poz. 1397 ze zm.). Stąd konieczne było przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko i wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanej inwestycji, która to okoliczność nie jest przez strony kwestionowana.
Osią sporu w niniejszej sprawie pozostaje ocena zgodności przedsięwzięcia, dla którego inwestor domagał się wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W ocenie skarżącej Spółki Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. niewłaściwie zinterpretowało zapisy m.p.z.p. i niezasadnie odwołało się do przepisów ustawy o rzemiośle, próbując w ten sposób uzupełnić lukę w planie, który nie zawiera własnej definicji pojęcia "usługi rzemiosła". Zabieg ten doprowadził, zdaniem skarżącej, do błędnej oceny zgodności planowanego przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który nie zawiera podmiotowych ograniczeń dotyczących prowadzenia działalności gospodarczej na terenie, który Spółka zamierza wykorzystać do wybudowania zakładu produkującego transformatory.
Argumentacja skarżącej zmierzała ponadto do wykazania, że pojęcie "rzemiosło" nie może być w czasach obecnych interpretowane podobnie jak kilkadziesiąt lat temu, bowiem działalność rzemieślnicza rozumiana w taki sposób, jak wywodzi organ w praktyce nie funkcjonuje.
Wskazać zatem należy, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla terenu objętego wnioskiem skarżącej został wprowadzony uchwałą Rady Gminy w Dobrej z dnia 25 października 2001 r., nr VII/94/01 w sprawie zmiany w planie ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy Dobra w miejscowości Dobra – teren przeznaczony pod usługi rzemiosła, opublikowanej w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego Nr 50, poz. 1339. Akt ten zawiera kompleksową regulację dotyczącą terenu oznaczonego w planie symbolem Db.21.UR, o łącznej powierzchni 4,17 ha.
W § 4 ust. 1 m.p.z.p. opisany wyżej teren przeznaczono pod usługi rzemiosła o uciążliwości zamykającej się w granicach własnych terenu, przy czym w § 3 pkt 3 uchwały wyjaśniono, że pod pojęciem uciążliwości dla środowiska należy rozumieć zjawiska fizyczne lub stany utrudniające życie albo dokuczliwe dla otaczającego środowiska, a zwłaszcza hałas, wibracje, zanieczyszczenie powietrza i zanieczyszczenie odpadami, a pod pojęciem szkodliwe uciążliwości dla środowiska rozumie się wymienione zjawiska lub stany o natężeniu utrudniającym życie albo dokuczliwe dla środowiska w stopniu powodującym zagrożenie zdrowia ludzi, uszkodzenie albo zniszczenie środowiska. Jednocześnie w § 3, w którym zawarto wyjaśnienie użytych w uchwale pojęć nie wskazano co należy rozumieć pod pojęciem "usługi rzemiosła".
Zasadnym zatem staje się pytanie, czy w takiej sytuacji dopuszczalne jest posiłkowanie się przy interpretacji zapisów planu definicjami pojęć określonymi w innych aktach prawnych rangi ustawowej bądź podustawowej. W ocenie Sądu odpowiedź na tak postawione pytanie musi być twierdząca zważywszy na to, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 20 września 2016 r. sygn. akt II OSK 1331/16), w miejscowym planie nie należy powtarzać treści przepisów ustaw lub rozporządzeń, gdyż w przypadku zmiany ustawy lub rozporządzenia skutkowałoby to niezgodnością miejscowego planu z przepisami zawartymi w tych aktach prawnych.
Brak jest w tej sytuacji podstaw do wywodzenia, że uchwałodawca mógłby zawrzeć w uchwale własną definicję jakiegoś pojęcia, które zostało już zdefiniowane w obowiązujących przepisach. Nie ulega również, zdaniem Sądu, wątpliwości, że definicja stworzona na potrzeby miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie mogłaby być sprzeczna z obowiązującym już prawem. Zasada, o której mowa z jednej strony zapewnia jednolitość systemu prawnego i używanych pojęć, z drugiej powoduje, że w przypadku planów uchwalonych pod rządami przepisów, które zostały następnie zmienione następuje ich automatyczna aktualizacja w takim znaczeniu, że zapisy planu są odnoszone do obowiązujących przepisów.
Tak też jest w niniejszej sprawie. Po pierwsze należy zauważyć, że zgodnie z przytoczonym wyżej poglądem nie było potrzeby definiowania w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pojęć już zdefiniowanych w innych aktach prawnych (ustawa o rzemiośle została uchwalona w dniu 22 marca 1989 r.). Po wtóre zaś wskazać należy, że w związku ze zmianami ustawy o rzemiośle zmieniał się jego zakres pojęciowy, w szczególności w odniesieniu do formy wykonywania tej działalności i ilości zatrudnionych przez podmiot posiadający stosowne uprawnienia osób. W każdym zatem przypadku, gdy istniała konieczność badania zgodności planowanego przedsięwzięcia, czy to na etapie środowiskowych uwarunkowań, czy też pozwolenia na budowę, z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, ocenę tę należało odnosić do aktualnie obowiązujących przepisów prawa.
Zasadnie zatem organ odwoławczy przywołał przepisy ustawy o rzemiośle wskazując, że krąg podmiotów uprawnionych do prowadzenia działalności rzemieślniczej jest zawężony do osób fizycznych, z wykorzystaniem ich zawodowych kwalifikacji i pracy własnej, w imieniu własnym i na rachunek tych osób - jeżeli są one mikroprzedsiębiorcą, małym przedsiębiorcą albo średnim przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (art. 2 ust. pkt 1 ustawy o rzemiośle) lub wspólników spółki cywilnej osób fizycznych w zakresie wykonywanej przez nich wspólnie działalności gospodarczej - jeżeli spełniają oni indywidualnie i łącznie warunki określone w pkt 1 (art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy). Z kolei w odniesieniu do pojęcia "usługi" Kolegium odwołało się do rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU). W przywołanym akcie prawnym wyjaśniono, że usługi stanowią wszelkie czynności świadczone na rzecz jednostek gospodarczych prowadzących działalność o charakterze produkcyjnym, tzn. usługi dla celów produkcji nietworzące bezpośrednio nowych dóbr materialnych oraz wszelkie czynności świadczone na rzecz jednostek gospodarki narodowej oraz na rzecz ludności, przeznaczone dla celów konsumpcji indywidualnej, zbiorowej i ogólnospołecznej.
Wskazane regulacje stanowią wytyczną w jaki sposób należy interpretować zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w szczególności użyte w § 4 ust. 1 pojęcie "usługi rzemiosła". W ocenie Sądu zapis ten należy rozumieć w ten sposób, że na terenie oznaczonym w m.p.z.p. symbolem Db.21.UR dopuszczalne jest prowadzenie działalności rzemieślniczej polegającej na świadczeniu usług. Nietrudno przy tym dostrzec, że ograniczenie przeznaczenia terenu w opisany sposób ma charakter zarówno podmiotowy – dopuszcza prowadzenie działalności gospodarczej wyłącznie przez podmioty będące rzemieślnikami wykonującymi zawód w formach przewidzianych w ustawie o rzemiośle oraz przedmiotowy – zawęża rodzaj prowadzonej działalności wyłącznie do usług. Nie każdy więc podmiot spełniający kryteria, o których mowa w ustawie o rzemiośle będzie mógł prowadzić działalność na określonym w planie terenie, a jedynie taki, który świadczy usługi.
Nie sposób się zgodzić z zaprezentowanym w skardze poglądem, że obecnie pojęcie "rzemiosło" ma inny sens znaczeniowy aniżeli we wcześniejszych latach. W dalszym ciągu bowiem ustawa nakłada na osoby pragnące zostać rzemieślnikami obowiązek uzyskania odpowiednich kwalifikacji potwierdzonych dokumentami, o których mowa w art. 3 ustawy o rzemiośle. Jednocześnie ustawodawca dopasowując zasady zawodowego wykonywania rzemiosła do zmieniających się realiów, wprowadza odpowiednie modyfikacje zapisów ustawowych, o czym świadczyć może chociażby treść wspomnianego wyżej art. 2.
Nie zasługują także na aprobatę twierdzenia, że pojęcie "usługi rzemiosła" należy odnosić do "osób coś wytwarzających". Jak już bowiem wyjaśniono świadczenie usług nie jest działalnością o charakterze produkcyjnym, bez względu na to, w jakiej formie i przez kogo działalność taka jest wykonywana.
Odnosząc powyższe uwagi do ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego, należy zatem podzielić stanowisko organu odwoławczego, iż planowana inwestycja jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Po pierwsze wnioskodawca, który zamierza wybudować zakład służący do produkcji transformatorów nie jest rzemieślnikiem w rozumieniu ustawy o rzemiośle, a po wtóre działalność gospodarcza, którą zamierza uruchomić nie jest działalnością usługową. Zasadnie zatem Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji i odmówiło określenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia – stosownie do regulacji zawartej w art. 80 ust. 2 u.o.o.ś.
Zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Sąd nie dostrzegł uchybień, które skutkowałyby koniecznością stwierdzenia jej nieważności. Z tych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skarga podlegała oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło