II SA/Sz 1036/15

Dnia 17 listopada 2015 roku referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2015 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku J. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie radcy prawnego w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę p o s t a n a w i a odmówić ustanowienia radcy prawnego Postanowieniem z dnia 28 września 2015 r. (doręczonym skarżącemu w dniu 6 października 2015 r.) Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę J.O. na decyzję Wojewody z dnia [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na przebudowę i nadbudowę garażu. Sąd, doręczając skarżącemu odpis tego postanowienia, błędnie pouczył go o przysługującym środku zaskarżenia w postaci skargi kasacyjnej. Zarządzeniem z dnia 28 października 2015 r. (doręczonym w dniu 5 listopada 2015 r.) Sąd poinformował skarżącego, że od postanowienia z dnia 28 września 2015 r. przysługuje zażalenie, nie skarga kasacyjna, oraz, że zażalenie można wnieść w terminie 7 dni od otrzymania odpisu tego zarządzenia, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. W dniu 4 listopada 2015 r. skarżący nadał w urzędzie pocztowym sporządzoną osobiście "skargę kasacyjną" od postanowienia odrzucającego skargę, wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu, oraz wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wyjaśnił, że dostępne w promieniu 20 km usługi prawne są zbyt drogie, a wnioskodawca jest emerytem i za sporządzenie skargi kasacyjnej może zapłacić [...]zł, wyższe honorarium uważa za przesadzone. Skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, ich comiesięczny dochód z tytułu emerytur wynosi [...] zł miesięcznie, koszty stałe wynoszą [...] zł miesięcznie, posiadane oszczędności wynoszą [...] zł i [...] zł w papierach wartościowych. Ponadto, wnioskodawca posiada nieruchomość rolną o pow. [...] ha wraz z budynkiem mieszkalnym i budynkiem gospodarczym, a także samochód osobowy [...] o wartości [...] zł. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) – dalej p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zasadą, wynikającą z art. 199 p.p.s.a. jest ponoszenie przez strony postępowania kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, w tym kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika procesowego, a zwolnienie od ponoszenia tych kosztów jest wyjątkiem od tej zasady i może mieć miejsce, gdy dana osoba wykaże, że spełnia ustawowe przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Ze złożonego wniosku wynika, że skarżący i jego żona uzyskują stały miesięczny dochód w kwocie [...] zł miesięcznie, posiadają oszczędności w wysokości [...] zł, są właścicielami działki zabudowanej budynkiem mieszkalnym i budynkiem gospodarczym. Z wniosku nie wynika, by skarżący znajdował się w trudnej sytuacji materialnej, uniemożliwiającej ustanowienie radcy prawnego z wyboru. Jednocześnie należy zauważyć, że na obecnym etapie postępowania sądowego, udział profesjonalnego pełnomocnika nie jest konieczny, ponieważ od [...] na postanowienie o odrzuceniu skargi z powodu nieuzupełnienia braków formalnych przysługuje zażalenie, które strona może sporządzić osobiście, a nie skarga kasacyjna. Skarżący złożył środek zaskarżenia od postanowienia odrzucającego skargę, choć pismo to nazwał "skarga kasacyjna". Będzie ono przedmiotem oceny Sądu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie objętym wnioskiem jest możliwe w sytuacji, gdy strona wykaże, że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie częściowych czy też pełnych kosztów postępowania z własnych środków finansowych. W przedmiotowej sprawie sytuacja taka nie zachodzi. Przeprowadzone postępowanie nie wykazało, by wnioskodawca rzeczywiście nie był w stanie ustanowić pełnomocnika z wyboru. Dlatego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 254 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.