II SA/Sz 1037/04

WyrokWSA w Szczecinie2005-09-14

Skład orzekający: Grzegorz Jankowski, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji nakładające obowiązek przedłożenia dokumentów do legalizacji samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych jest dopuszczalne, czy też powinno być kwestionowane jedynie w odwołaniu od decyzji końcowej?
Ratio decidendi
Zażalenie na postanowienie organu pierwszej instancji nakładające obowiązek przedłożenia dokumentów do legalizacji samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych nie jest dopuszczalne. Postanowienie to ma charakter incydentalny i nie rozstrzyga o istocie sprawy. Strona może kwestionować takie postanowienie jedynie w odwołaniu od decyzji końcowej, zgodnie z art. 142 Kpa.
Stan faktyczny
M. F. wykonał samowolnie roboty budowlane polegające na budowie obiektów gospodarczych. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na niego obowiązek przedłożenia dokumentów do legalizacji tych obiektów. M. F. złożył zażalenie na to postanowienie, kwestionując zasadność nałożonych obowiązków. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził niedopuszczalność tego zażalenia, wskazując, że postanowienie to nie jest zaskarżalne w drodze zażalenia, a jedynie w odwołaniu od decyzji końcowej. M. F. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Asesor WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.) Protokolant Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2005 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia o d d a l a skargę Decyzją z dnia [...] r. znak: [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] , działając na podstawie art. 49b ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu sprawy M. F., dotyczącej wykonanych samowolnie po 1995 r., z naruszeniem art. 28 prawa budowlanego, robót budowlanych związanych z budową obiektów gospodarczych na działce o nr ewidencyjnym [...] we wsi [...], gmina [...] , nałożył na ww. obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia [...] r., dokumentów niezbędnych do legalizacji budynku gospodarczego o wymiarach [...] m o konstrukcji drewnianej oraz silosu na [...] , tj.: 1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2, - określających rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych wraz z odpowiednim szkicem lub rysunkiem wykonywanych obiektów, - oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, 2) zaświadczenia burmistrza o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Na decyzję tę złożył zażalenie M. F., w którym zakwestionował zasadność nałożenia na niego, wskazanych powyżej, obowiązków. Postanowieniem z dnia [...] r. o nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego, stwierdził niedopuszczalność powyższego zażalenia. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, organ drugiej instancji wskazał, że wskazane na wstępie postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r., choć mylnie nazwane decyzją, jest częścią prowadzonego postępowania i nie rozstrzyga o istocie sprawy. Zgodnie natomiast z treścią art. 141 § 1 Kpa na postanowienia, wydane w toku postępowania, stronie służy zażalenie, jeżeli kodeks tak stanowi. W dalszym ciągu uzasadnienia omawianej decyzji organ odwoławczy podkreślił, że na postanowienia nakładające obowiązek przedłożenia niezbędnych dokumentów, wydane na podstawie art. 49b ust. 2 ustawy – Prawo budowlane, zażalenie nie przysługuje, a zgodnie z art. 142 Kpa strona może je kwestionować jedynie w odwołaniu od decyzji. Nie zgadzając się z takim stanowiskiem, M. F. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w[...] , w której opisał okoliczności, w jakich doszło do wybudowania na jego działce poszczególnych obiektów oraz wskazał na przeznaczenie tych zabudowań. Jednocześnie skarżący podkreślił, że nie jest w stanie pokryć kosztów legalizacji tych obiektów, a także opisał swoją trudną sytuację finansową, wskazując jednocześnie, że brak pieniędzy uniemożliwia mu sprostanie, nałożonym nie niego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, obowiązkom, a konieczność poniesienia kosztów rozbiórki uniemożliwi funkcjonowanie jego gospodarstwa rolnego. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska zaprezentowanego w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd dokonuje kontroli zgodności ostatecznych decyzji administracyjnych z prawem. Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia, dokonana według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, doprowadziła do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 49b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) - "Właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. 2. Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo, w przypadku jego braku, ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, właściwy organ wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni: 1) dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4; 2) projektu zagospodarowania działki lub terenu; 3) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. 3. W przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust. 1. 4. Jeżeli zachodzą okoliczności, o których mowa w ust. 2, właściwy organ, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie przysługuje zażalenie." W rozpoznawanej sprawie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] , działając na podstawie przytoczonego powyżej art. 49b ust. 2, zobowiązał M. F. do przedłożenia stosownych dokumentów. Postanowienie to, błędnie nazwane przez organ decyzją, wbrew zarzutom podniesionym w skardze, nie dotyczyło nałożenia na skarżącego opłaty legalizacyjnej, ani rozbiórki obiektów. Dopiero bowiem niedotrzymanie terminu przedstawienia dokumentów wymienionych w art. 49b ust. 2 prawa budowlanego stanowi przesłankę wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego, natomiast jeżeli obowiązki nałożone w postanowieniu zostały przez inwestora spełnione w przewidzianym terminie, organ ustala w drodze kolejnego postanowienia opłatę legalizacyjną. Na to postanowienie organu nadzoru budowlanego, zgodnie z treści wskazanego powyżej art. 49b ust. 4, przysługuje zażalenie. Postanowienie Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] znak: [...] nie dotyczyło załatwienia prowadzonej przez organ sprawy, dotyczącej wykonanych samowolnie po 1995 r. robót budowlanych związanych z budową obiektów gospodarczych na działce M. F. we wsi[...] , lecz samego postępowania w sprawie, a zatem miało ono na celu osiągnięcie celu postępowania, ale samo nie było jego celem. Z tego też względu na postanowienie to nie przysługuje zażalenie, co uzasadniało stwierdzenie przez organ drugiej instancji jego niedopuszczalności. Powyższe twierdzenie uzasadnia zarówno treść przytoczonego powyżej przepisu art. 49b prawa budowlanego, jaki i art. 141 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), który stanowi, że: "na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi." Zgodnie jednak z treścią art. 142 Kpa "postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji". A zatem, dopiero po wydaniu decyzji rozstrzygającej merytorycznie niniejszą sprawę skarżącemu będzie przysługiwało prawa zakwestionowania, wskazanego na wstępie, postanowienia w odwołaniu od tej decyzji. Nie znajdując, w tych warunkach, podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja ostateczna nie odpowiada przepisom prawa materialnego, jak również, że wydana została z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu co najmniej mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, orzeczono o oddaleniu skargi jako nieuzasadnionej (art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło