II SA/Sz 1037/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 10 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie nienależnie pobranego świadczenia p o s t a n a w i a: 1/ umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, 2/ ustanowić adwokata. H. L. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W motywach wniosku wskazała, że prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności. Na jej dochód składają się świadczenia z pomocy społecznej w postaci zasiłku okresowego i zasiłku celowego wynoszące łącznie [...] zł. Miesięczne zobowiązania i stałe wydatki ponoszone przez skarżącą to: czynsz –[...] . Do formularza H. L. dołączyła orzeczenie z dnia [...] r. w przedmiocie zaliczenia jej stopnia niepełnosprawności do lekkiego, decyzję MOPR w S. z dnia [...] r. przyznającą zasiłek celowy w wysokości [...] zł na zakup leków, decyzję tego samego organu z dnia [...] r. przyznającą świadczenie pieniężne na dofinansowanie do zakupu żywności w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w kwocie [...] zł miesięcznie od dnia [...]r., decyzję tego organu z dnia [...]r. przyznającą zasiłek celowy w kwocie [...] zł na dofinansowanie do opłaty za ogrzewanie i energie elektryczną oraz decyzję przyznającą zasiłek okresowy z powodu długotrwałej choroby od [...] r. w kwocie [...] zł, decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...]r. przyznającą dodatek mieszkaniowy od [...] r. do [...] r. w wysokości [...] zł miesięcznie. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata lub radcy prawnego (§ 3). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 powołanej wyżej ustawy). Zgodnie natomiast z art. 249a P.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Mając na względzie, że w niniejszej sprawie skarżąca jest zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt a P.p.s.a. spełnione zostały przesłanki umorzenia postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy w części wniosku dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych. Rozstrzygnięcie przedmiotowego wniosku sprowadza się zatem do zbadania, czy spełniona została przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie pełnomocnika. Zaznaczyć należy, że prawo pomocy jako instytucja o charakterze wyjątkowym może być stosowane jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, gdy wnioskodawca nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Tylko bowiem w takim przypadku istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na pozostałych współobywateli. Z ich bowiem środków pochodzą dochody budżetu państwa, z których pokrywa się koszty postępowania sądowego w razie zwolnienia strony skarżącej z obowiązku ich ponoszenia (postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 2005 r., sygn. akt FZ 478/04). Uwzględniwszy treść przywołanych przepisów i konfrontując je z przedstawionym przez skarżącą stanem rodzinnym i majątkowym referendarz sądowy uznał, że wniosek zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim zauważyć należy, że skarżąca z powodów zdrowotnych nie pracuje, utrzymuje się z różnych form pomocy społecznej, co potwierdzają załączone do akt sprawy decyzje wydane w tym przedmiocie oraz akta administracyjne. W świetle powyższego uznać należy, że H. L. nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, gdyż jest to wydatek przekraczający jej możliwości finansowe. Mając powyższe na względzie, orzeczono jak w sentencji postanowienia.