II SA/Sz 1038/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w osobie referendarza sądowego Moniki Bieńkowskiej, po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie Jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wniosku w przedmiocie nadmiernej emisji hałasu emitowanego do środowiska p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy I. C. złożyła w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] orzekającą o uchyleniu decyzji Wójta Gminy K. z dnia [...] i umorzenia jego postępowania w przedmiocie nadmiernej emisji hałasu emitowanego do środowiska przez obiekt dyskoteki zlokalizowany przy ul. [...] w D., działka nr [...]. Równocześnie we wniosku skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy. W formularzu PPF przesłanym na wezwanie Sądu I. C. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku oświadczyła, że jedynym stałym źródłem dochodu jej dwuosobowej rodziny jest Jej emerytura w wysokości 580,17 zł netto. Mąż pracuje sezonowo i osiągany przez niego z tego tytułu dochód w całości jest przeznaczany na spłatę długów zaciągniętych w okresie posezonowym, ponieważ emerytura wnioskodawczyni nie wystarcza na pokrycie opłat takich jak np. gaz, woda, prąd, telefon. Posiadany majątek stanowi dom o powierzchni 176 m 2. W dalszej części wnioskodawczyni wskazała, że pozostaje do spłaty kredyt konsumpcyjny w wysokości 15.600,00 zł zaciągnięty na regularne spłaty kredytu oraz inne opłaty domowe oraz kredyt samochodowy w wysokości 37.600,00zł. Do formularza skarżąca załączyła decyzję ZUS o przyznaniu emerytury, umowę kredytu na zakup pojazdu samochodowego oraz umowę szybkiej pożyczki. Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2 cyt. artykułu). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania – art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Określenie, "gdy osoba ta wykaże" oznacza, że to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Prawo pomocy zapewnia osobom znajdującym się w ciężkich warunkach materialnych możliwość obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych można zaliczyć osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Skarżącą oraz jej męża stać na zakup rocznego samochodu i spłacanie z tego tytułu rat w wysokości 1200,00zł miesięcznie. Nadto z przesłanej przez wnioskodawczynię umowy kredytu na zakup samochodu, wynika, że mąż prowadzi działalność gospodarczą [...], a jej rodzaj pozwala sądzić, że nie jest to praca prowadzona tylko sezonowo. Kwestia, iż skarżąca ma wydatki z tytułu spłaty rat na zakup samochodu, czy też pożyczki konsumpcyjnej, nie oznacza jeszcze, że znajduje się w sytuacji materialnej, która uprawniałaby ją do korzystania z pomocy państwa, które ma co do zasady charakter wyjątkowy. Dostępność do Sądu z natury rzeczy wymaga posiadania środków finansowych. Nie można zgodzić się z sytuacją w której wydatki strony ponoszone na inne cele niż służące zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych ( np. utrzymanie samochodu) miałyby mieć pierwszeństwo przed obowiązkiem ponoszenia kosztów wynikających z ustawy. Nadto skoro skarżącą stać na zaciąganie kredytów bankowych, oznacza to, że posiada ona zdolność kredytową, czy zabezpieczenie majątkowe. Dlatego też należy stwierdzić, że brak jest podstaw do pozytywnego załatwienia wniosku, o czym postanowiono w sentencji.