II SA/Sz 1038/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J. G., K. G., G. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Ich skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy p o s t a n a w i a odmówić zwolnienia od kosztów sądowych J. G., K. G. i G. G. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji w przedmiocie warunków zabudowy. Skarżący, wezwani do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego od skargi w kwocie [...]zł, złożyli wniosek o całkowite zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie wskazując, że nie są w stanie ich ponieść. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu skarżący oświadczyli, że mieszkają wspólnie w [...]m2, posiadają także nieruchomość rolną o pow. [...], a G. G. dodatkowo posiada mieszkanie (kredyt). W oświadczeniu o stanie majątkowym i dochodach wnioskodawcy podali, że posiadają samochód osobowy, oszczędności w kwocie [...]zł, a ich dochód miesięczny wynosi [...]zł brutto. Zdaniem skarżących, rozpoznawana sprawa została wywołana wnioskiem firmy spółka A i to ta Spółka powinna ponieść koszty sądowe. Zgodnie z art. 230 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – dalej p.p.s.a., od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Pismem wszczynającym postępowanie jest niewątpliwie skarga. Zasadą wynikającą z art. 199 tej ustawy jest ponoszenie przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, a zwolnienie od ponoszenia tych kosztów jest wyjątkiem od zasady. Przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie całkowitym lub częściowym zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. następuje w określonych przypadkach. W zakresie całkowitym, gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oznacza to, że instytucja zwolnienia od kosztów sądowych ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadku osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspokajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Instytucja prawa pomocy ma więc w założeniu służyć najuboższym, czyli podmiotom dla których konieczność poniesienia kosztów postępowania oznaczałaby faktyczne ograniczenie lub pozbawienie prawa do sądu. W rozpoznawanej sprawie postępowanie przed sądem administracyjnym zostało zainicjowane przez skarżących i to na nich spoczywa obowiązek uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w kwocie [...]zł, zgodnie z zarządzeniem Sądu z dnia [...]. Dla ustalenia tego obowiązku nie ma znaczenia, kto zainicjował postępowanie administracyjne w sprawie objętej skargą. Jeżeli natomiast skarga okaże się uzasadniona, skarżący będą mogli żądać od Samorządowego Kolegium Odwoławczego zwrotu poniesionych kosztów postępowania w całości. Wniosek w tej sprawie należy złożyć Sądowi najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku, pod rygorem utraty tego uprawnienia (art. 200 i 210 § 1 p.p.s.a.). Z oświadczenia o sytuacji majątkowej, rodzinnej i dochodach złożonego na urzędowym formularzu wynika, że skarżący znajdują się w sytuacji majątkowej pozwalającej na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Skarżący są współwłaścicielami domu o pow. [...], posiadają również nieruchomość rolną o pow. [...]ha, a G. G. posiada dodatkowo mieszkanie, które może przynosić mu dodatkowy dochód, ponieważ mieszka z rodzicami. Skarżący posiadają znaczne oszczędności ([...]zł) i uzyskują comiesięczne dochody pozwalające na uiszczenie wpisu od skargi, a także poniesienie ewentualnych dalszych kosztów sądowych w sprawie. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 254 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu.