II SA/Sz 1040/14
PostanowienieWSA w Szczecinie2014-12-22
Skład orzekający: Monika Bieńkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, będący rencistą z orzeczoną trwałą niezdolnością do pracy, którego jedynym dochodem jest renta rolnicza, a jego małżonka otrzymuje wynagrodzenie, wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Pomimo niskich dochodów i posiadania majątku, na koncie wnioskodawcy znajdowały się środki przekraczające wysokość kosztów sądowych, a historia zapisów księgowych rachunku bankowego nie pozwalała na jednoznaczne ustalenie dysponentów środków, ich tytułu ani sposobu wydatkowania, co obciąża wnioskodawcę jako stronę ubiegającą się o prawo pomocy.Stan faktyczny
M. K. złożył skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów i budynków. Jednocześnie złożył wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wnioskodawca podniósł, że jest rencistą z trwałą niezdolnością do pracy, a jego jedynym dochodem jest renta rolnicza. W odpowiedzi na wezwania przedstawił dokumenty dotyczące dochodów, wydatków, posiadanych środków na koncie oraz umowę darowizny gospodarstwa rolnego na rzecz syna.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Monika Bieńkowska po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie
M. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na opisaną w sentencji decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. Następnie złożył na formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, oraz na kolejnym formularzu PPF PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.
Mając na uwadze, że wnioski zostały złożone w tej samej sprawie należało rozpoznać je jako wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.
Z uzasadnienia wniosku wynika, że skarżący jest rencistą, ma orzeczoną trwałą niezdolność do pracy w rolnictwie, a jego jedynym dochodem jest renta rolnicza w wysokości [...] netto.
Wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z małżonką M. K. Posiadany majątek to domu o powierzchni [..] ogród warzywny o powierzchni ha. Miesięczny dochód dwuosobowego gospodarstwa domowego wynosi netto [...] i składa się na niego renta skarżącego w wysokości [...] oraz pensja żony w wysokości ok. [...], natomiast opłaty związane z kosztami utrzymania tj. gaz, energia, woda, telefon, śmieci stanowi kwota rzędu [...] miesięcznie. Dodatkowo skarżący płaci podatek od nieruchomości, którego kwartalna rata wynosi [...], opłaca zakup węgla i drzewa na zimę w kwocie ok. [...] zł, zakup lekarstw i rehabilitacja ok. [...], dodatkowo ma do spłacenia kredyt w Banku w wysokości ok. [...].
W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego wzywające do nadesłania dodatkowych dokumentów oraz oświadczeń w celu ustalenia rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej, M. K. oświadczył, że nie gromadził rachunków potwierdzających zakup lekarstw, bo nie wiedział, że będą mu potrzebne, nadto podał, że posiada jedno konto z żoną i synem, jego renta doręczana jest przez listonosza, natomiast pensja żony jest przesyłana na konto, pozostałe operacje na koncie związane są z prowadzeniem gospodarstwa rolnego przez syna o powierzchni, które przekazał synowi [...]. Skarżący przedłożył kserokopie następujących dokumentów: paragon fiskalny na kwotę [...] za zakup butli z gazem, odcinek przekazu pocztowego renty w kwocie [...], fakturę za wodę za okres od do b.r. w wysokości [...] zł, dowód opłaty za odpady w wysokości [...] miesięcznie, fakturę za wywóz nieczystości na kwotę [...] za okres od b.r., fakturę za prąd na kwotę [...] za okres b.r., fakturę za telefon za [...] na kwotę [...], fakturę za zakup drewna na kwotę [...] zł, faktury na zakup węgla w łącznej kwocie [...], decyzję w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za [...] w łącznej kwocie [...] obejmujący budynek mieszkalny o pow. oraz inne budynki o pow., historię zapisów księgowych rachunku bankowego skarżącego w okresie od [...] oraz wyciąg z tego rachunku z dnia [...].
W wykonaniu dodatkowego wezwania referendarza sądowego skarżący oświadczył, że przedłożone rachunki opłat za media dotyczą wyłącznie jego domu w którym zamieszkuje tylko z żoną, natomiast syn od lat zamieszkuje oddzielnie, oraz załączył umowę darowizny gospodarstwa rolnego o pow. [...] z dnia [...] na rzecz syna M. K.
Referendarz sądowy, oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, zważył:
Stosownie do regulacji art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.
Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego z urzędu ( art. 245 § 2 ustawy). Przysługuje ono osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 ustawy).
Z treści przepisów art. 243 § 1, art. 244, art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 252 wynika, że osobie fizycznej może być przyznane na jej wniosek prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Jednocześnie wykładnia zawartego w art. 246 § 1 pkt 1 ww. ustawy zwrotu " ", sprowadza się do przyjęcia, że to na ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy zatem od tego, czy strona wykaże przesłanki, o których mowa w powołanym art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Wykazanie tych przesłanek powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym oraz dokumentów potwierdzających powyższe.
W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej, która kwalifikowałaby go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Zasadnicze znaczenie dla rozpoznania niniejszego wniosku ma fakt, że o przyznaniu prawa pomocy decyduje stan majątkowy i dochody wnioskodawcy w chwili orzekania w tym przedmiocie.
Należy mieć na uwadze, że wnioskodawca ma stale źródło dochodu w wysokości renty ok. [...], żona skarżącego otrzymuje wynagrodzenie z tytułu pracy w wysokości ok. [...]. Zasadniczą kwestią dla oceny niniejszego wniosku ma natomiast fakt, że skarżący na dzień [...]. posiadał na swoim koncie dostępne środki w kwocie [...], (po spłacie raty w wysokości [...]), czyli w kwocie znacznie przekraczającej wysokość kosztów sądowych, a w okresie od do [...] obroty na koncie kształtowały się na poziomie ok. [...].
Przy czym skarżący nie wykazał, a z przedłożonej historii zapisów nie wynika, kto jest faktycznym dysponentem środków zgromadzonych na koncie, z jakiego tytułu są otrzymywane i na co są wydatkowane.
Natomiast rolą referendarza sądowego nie jest prowadzenie dochodzenia w tym zakresie, gdyż to wyłącznie w interesie wnioskodawcy pozostaje wykazanie, czy posiada środki na poniesienie kosztów sądowych. Wszelkie wątpliwości co do kompletności i wiarygodności podanych przez stronę danych, uniemożliwiające poczynienie kategorycznych ustaleń w kwestii możliwości finansowych wnioskodawcy, wyłączają przyznanie prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło