II SA/Sz 1042/14

WyrokWSA w Szczecinie2015-05-14

Skład orzekający: Marzena Iwankiewicz, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Elżbieta Makowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cel wywłaszczenia nieruchomości został zrealizowany, jeśli na działce znajduje się jedynie altana ogrodowa i polbruk, a nie zaplanowana wiata na sprzęt lub zbiornik przeciwpożarowy?
Ratio decidendi
Cel wywłaszczenia nieruchomości nie został zrealizowany, jeśli na działce znajduje się jedynie altana ogrodowa i polbruk, a nie zaplanowana wiata na sprzęt lub zbiornik przeciwpożarowy. Samo umieszczenie pod powierzchnią działki urządzeń infrastruktury technicznej, takich jak kable elektroenergetyczne czy instalacje gazowe, nie koliduje ze zwrotem nieruchomości na rzecz dawnych właścicieli, w sytuacji gdy ta infrastruktura techniczna nie stanowiła celu wywłaszczenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości, która została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem dla Ośrodka Remontowo-Budowlanego Lasów Państwowych. Organy administracji uznały, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, ponieważ na działce znajduje się jedynie altana ogrodowa i polbruk, a nie zaplanowana wiata na sprzęt lub zbiornik przeciwpożarowy. Zespół Składnic Lasów Państwowych wniósł skargę, zarzucając błędną wykładnię przepisów i twierdząc, że cel wywłaszczenia został zrealizowany, a działka jest wykorzystywana na cele statutowe. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 maja 2015 r. sprawy ze skargi Zespołu Składnic Lasów Państwowych w S. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Starosta na podstawie art. 14 w związku z art. 136 ust. 3, art. 137, art. 139, art. 140 ust. 1, ust. , ust. 3 i ust. 4 i art. 141 ust. , ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 010 r. Nr 10, poz. 651 ze zm.) oraz art. 104 K.p.a., po rozpatrzeniu wniosku J. i W. małżonków R. o zwrot części nieruchomości wywłaszczonej decyzją Wiceprezydenta Miasta z dnia [...] na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem dla Ośrodka Remontowo-Budowlanego Lasów Państwowych, oznaczonej obecnie nr ewidencyjnym działki [...], położonej w obrębie nr [...] orzekł, w pkt 1 decyzji, zwrot J. i W.R. na prawach małżeńskiej wspólności ustawowej własność opisanej wyżej nieruchomości. W pkt decyzji organ ustalił wysokość zwaloryzowanej należności tytułem zwrotu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość na kwotę [...]. W dalszej części decyzji Starosta zobowiązał J. i W. solidarnie do zwrotu na rzecz Skarbu Państwa - Starosty kwoty zwaloryzowanego odszkodowania oraz zobowiązał Skarb Państwa - Starostę do wydania J. i W.R. nieruchomości, w stanie w jakim znajduje się w dniu jej zwrotu, w terminie 14 dni licząc od daty kiedy decyzja podlegała będzie wykonaniu. Organ orzekł także o zabezpieczeniu wierzytelności hipoteką przymusową na nieruchomości. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Starosta wskazał, że ostateczną decyzją Wojewody z dnia [...] utrzymującą w mocy decyzję I Wiceprezydenta Miasta z dnia [...] wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem dla Ośrodka Remontowo-Budowlanego Lasów Państwowych w teren zabudowany budynkiem gospodarczym o pow. [...], położony w przy [...] (działka nr [...]) stanowiący własność P.R.. Teren ten przeznaczony został na powiększenie bazy Ośrodka Remontowo-Budowlanego Lasów Państwowych w - zgodnie z decyzją Dyrekcji Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w z dnia [...] o zatwierdzeniu planu rozbudowy bazy. W wyniku rozpoznania wniosku P.R. dotyczącego wznowienia postępowania w sprawie wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości, decyzją Wiceprezydenta Miasta z dnia [...] orzeczono o umorzeniu postępowania. Wojewoda decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 października 1983 r. sygn. akt SA-P-716/83 oddalił skargę P.R. na ww. decyzję Wojewody. Podstawą negatywnych rozstrzygnięć dla wywłaszczonego było stwierdzenie przez organy niezbędności posiadania przez Ośrodek przedmiotowego terenu, która wg oceny organów i Sądu wiązała się z koniecznością dalszej rozbudowy zaplecza m.in. wybudowania na tej działce zbiornika przeciwpożarowego, zgodnie z zaleceniami Komendy Rejonowej Straży Pożarnej. W decyzji Wiceprezydenta Miasta z dnia [...] jako termin rozpoczęcia budowy zbiornika p. poż wskazano [...]. Organ I instancji wskazał następnie, że postępowanie zainicjowane zostało wnioskiem J.W. z dnia [...] o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości, stanowiącej działkę gruntu numer [...]. Z akt sprawy wynika, iż spadek po A. R. na podstawie ustawy nabył mąż P. R. w całości. Natomiast spadek po P. R. zmarłym w [...]., zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w , sygn. akt [...] na podstawie testamentu, nabyli syn W.R. i synowa J. R. w całości. Według aktualnych danych ewidencji gruntów i budynków jak i zapisów księgi wieczystej nr [...] nieruchomość objęta decyzją wywłaszczeniową oznaczona jest numerami geodezyjnymi działek [...] i stanowi własność Skarbu Państwa. Podział działki nr [...] i [...] został zatwierdzony decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...]. Z decyzji tej wynika, że wydzielona działka nr [...] przeznaczona jest na powiększenie działki nr[...], która stanowi własność wnioskodawców. Na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w z dnia [...] nieruchomość oznaczona obecnie numerami działek [...] jest w trwałym zarządzie Zespołu Składnic Lasów Państwowych. Zdaniem organu I instancji, dla sprawy kluczowym aspektem było ustalenie, czy teren działki został wykorzystany zgodnie z celem wywłaszczenia określonym w decyzji wywłaszczeniowej I Wiceprezydenta Miasta . Organ wskazał dalej, że z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że na części wywłaszczonej działki (obecnie [...]), znajduje się budynek biurowy, którego powierzchnia zajmuje około [...] działki. Wskazano, że obiekt został oddany do użytku zgodnie z protokołem odbioru w dniu [...]. jako hotel robotniczy o konstrukcji typu. Natomiast w pozostałej części działki wywłaszczonej (obecnie będącej przedmiotem wniosku) działka została zagospodarowana w ten sposób, że w części została wyłożona polbrukiem o powierzchni, ustawiono na niej drewnianą ogrodową altanę, przy czym altana ta częściowo zajmuje również działkę przyległą nr [...] będącej w zarządzie ZSLP. Na działce posadzone są drzewa ozdobne w ilości 18 szt. i drzewa buku. Zgodnie z protokołem przyjęcia środka trwałego do ewidencji ZSLP komplet ogrodowy został zakupiony [...]. Wiek polbruku wg. operatu szacunkowego wynosi ok. 5 lat, drzewa iglaste mają od 6-10 lat. W piśmie z dnia 5 listopada 008 r. Zespół Składnic Lasów Państwowych (ZSLP) wskazał, że nie zrealizowano budowy basenu przeciwpożarowego, którego potrzeba wybudowania powstała po wydaniu decyzji o wywłaszczeniu na skutek późniejszych zaleceń Straży Pożarnej. ZSLP nie posiada jednak dokumentów dotyczących odstąpienia od budowy basenu przeciwpożarowego. W piśmie z dnia 13 grudnia 01 r. ZSLP wskazał, że komplet ogrodowy usytuowany na działce wykorzystywany jest na cele prowadzonej przez Zakład statutowej działalności. Na podstawie decyzji Dyrekcji Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w z dnia [...] wraz z załącznikami ustalono, że plan realizacyjny zagospodarowania terenu bazy Ośrodka obejmował budynek hotelowy II kondygnacyjny z elementów, budynek rozdzielni energetycznej, wiatę na sprzęt. Z załącznika graficznego nr [...] wynika, że na wnioskowanej do zwrotu działce , miała zostać wybudowana wiata na sprzęt, przy zachowaniu warunków wykorzystania tego terenu określonych w załączniku nr [...] a (informacja o terenie z dnia [...].). Opis wiaty na sprzęt zawarty został w pkt 6.3. opisu technicznego. W ocenie organu I instancji, nie ulega wątpliwości, że wiata na sprzęt jednak w tym miejscu nie powstała. Nie została zatem potwierdzona okoliczność wskazywana przez ZSLP, że prace przewidziane w projekcie technicznym zostały wykonane, na co powoływał się pełnomocnik strony w piśmie z dnia 10 marca 014 r. Wręcz przeciwnie, ze zgromadzonych dokumentów z lat [...] wynika, że część wywłaszczonej nieruchomości była zbędna na potrzeby Ośrodka Remontowo-Budowlanego Lasów Państwowych. W tym miejscu organ wskazał na pismo Ośrodka z dnia [...] o wyrażeniu zgody na odstąpienie od zagospodarowania wywłaszczonego terenu o pow., na którym znajdował się wówczas budynek gospodarczy na okres 3 lat lub dożywotnio, aby umożliwić byłemu właścicielowi czasowe przechowywanie płodów rolnych i prowadzenie hodowli inwentarza (w jego budynku gospodarczym). Następnie organ I instancji podkreślił, że ogólnikowość celu wywłaszczenia określona decyzją I z [...]r., w ocenie ówczesnych organów, pozwalała na wykorzystanie nieruchomości pod budowę zbiornika p. poż, którego koncepcja budowy powstała już po wydaniu decyzji wywłaszczeniowej. Bezspornym jest jednak, że do wybudowania tego zbiornika nigdy nie doszło. W ocenie organu, słusznie Sąd Apelacyjny wskazał w wyroku z dnia 08.0.013 r. (sygn. akt [...]), że przepisy ustawy z dnia 1 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości nie przewidywały wprost obowiązku zawiadamiania wywłaszczonego właściciela o zamiarze przeznaczenia wywłaszczonej nieruchomości na inny cel, ale w art. 34 ust. 1 i wprowadzały obowiązek zwrotu mu w takiej sytuacji tej nieruchomości za jego zgodą. Wykładnia celowościowa tego przepisu, podobnie jak art. 74 ust. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w brzmieniu obowiązującym w chwili przeznaczenia części wywłaszczonej nieruchomości na cel niezwiązany z celem wywłaszczenia, wymaga przyjęcia, że i wówczas wywłaszczony właściciel musiał być powiadomiony o zamiarze zmiany przeznaczenia nieruchomości lub o dokonaniu tego faktu, chociażby po to aby umożliwić możliwość zwrotu takiej nieruchomości. Zdaniem organu, dla przedmiotowej sprawy, niezawiadomienie wywłaszczonego o zmianie celu wywłaszczenia (ZSLP nie wykazały, że takie zawiadomienie miało miejsce) ma i tak znaczenie drugorzędne, skoro na działce oznaczonej w ogóle nie doszło do realizacji celu wywłaszczenia, nie wybudowano ani wiaty na sprzęt ani też zbiornika p. poż. Zgodnie utrwaloną limą orzeczniczą zbędność na cele określone w decyzji o wywłaszczeniu trzeba oceniać przez pryzmat sposobu korzystania z wywłaszczonej nieruchomości, bowiem cel decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości powinien być identyczny ze sposobem dalszego korzystania z tej nieruchomości. Organ podkreślił, że co prawda ZSLP uzasadniał konieczność utrzymania stanu wywłaszczenia działki faktem zlokalizowania na działce sieci podziemnych (gazowej i energetycznej), które to sieci są czynne i wykorzystywane przez Zakład, to jednak umieszczenie urządzeń infrastruktury technicznej w gruncie nie koliduje ze zwrotem nieruchomości (tak np. wyrok WSA z dnia 17 czerwca 011 r. sygn. II SA/Po 158/11). Nadto z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że media zostały ułożone przed datą wywłaszczenia z nieruchomości, a zatem budowa tej infrastruktury nie była celem wywłaszczenia. W ocenie organu I instancji, pomimo upływu terminów określonych w art. 137 ust. 1 u.g.n., na przedmiotowej działce nie dokonano inwestycji która wiązałaby się z realizacją planu gospodarczego rozbudowy terenu bazy Ośrodka Remontowo-Budowlanego Lasów Państwowych. W tym stanie rzeczy organ uznał za zasadny wniosek J.W. o zwrot części nieruchomości oznaczonej . Uzasadniając kwestię odszkodowania organ I instancji przytoczył treść art. 136 ust. 3, art. 140 ust. 1, art. 17 ust. u.g.n. i wskazał, że wartość zwracanej nieruchomości ustalona została w oparciu o sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami operat szacunkowy na dzień [...] przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego. Rzeczoznawca majątkowy określił wartość prawa własności nieruchomości posługując się podejściem porównawczym, metodą korygowania ceny średniej. Natomiast do wyceny części składowych gruntu zastosowano podejście kosztowe, metodę kosztów odtworzenia, technikę wskaźnikową. Ponadto organ powołał treść przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 1 września 004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. nr 07, poz. 109 ze zm.) i podał, iż w tym konkretnym przypadku rzeczoznawca majątkowy przyjął do analizy 5 cen transakcyjnych nieruchomości niezabudowanych przeznaczonych pod budownictwo mieszkaniowo-usługowe, położonych w . Rzeczoznawca majątkowy określił wartość nieruchomości oznaczonej jako działka na kwotę [...]. Przy określeniu części składowych gruntu zastosowano podejście kosztowe. Następnie organ I instancji szczegółowo scharakteryzował wszystkie składniki wyceny oraz wskazał ich wartość wynikającą z operatu szacunkowego. Organ wskazał, że zgodnie z art. 140 ust. 3 u.g.n. zwaloryzowane odszkodowanie w kwocie [...], po dodaniu kwoty [...] na dzień zwrotu wynosi [...]. Odszkodowanie ustalono w wysokości odpowiadającej wartości zwracanego odszkodowania ustalonej przez biegłego rzeczoznawcę majątkowego. Organ I instancji odniósł się też do uwag zawartych w piśmie pełnomocnika ZSLP z 1 czerwca 01 r. W ocenie organu ustalona w operacie wartość nieruchomości jak i wysokość odszkodowania nie uległa zaniżeniu. Znajdujące się na terenie działki sieci gazowa wewnętrzna zasilająca budynek ZSLP i energetyczna niskiego napięcia zasilająca słupy oświetleniowe placu ZSLP nie zwiększają i nie zmniejszają wartości nieruchomości, zgodnie art. 140 ust. 4 u.g.n., nie były przedmiotem określenia ich wartości. Altanka drewniana z wyposażeniem również nie była przedmiotem wyceny ze względu na fakt, że nie jest ona trwale związana z gruntem. Poza tym rozliczeniu mogą podlegać te nakłady, które zostały poniesione zgodnie z celem określonym w decyzji o wywłaszczeniu. Jednocześnie organ wskazał na treść art. 138 ust. 1 i art. 14 w zw. z art. 9 u.g.n. Od decyzji odwołanie w imieniu Zespołu Składnic Lasów Państwowych w wniósł T. P. Uzasadniając odwołanie zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art. 137 u.g.n. z uwagi na zrealizowanie celu wywłaszczenia, a także stwierdził, że prace przewidziane w projekcie technicznym zostały wykonane. Ponadto skarżący zwrócił uwagę, że działka jest wykorzystywana na cele statutowe, a jej zwrot uniemożliwi prawidłowe użytkowanie i korzystanie z działek sąsiednich, którymi włada i gospodaruje, a treść zaskarżonej decyzji jest niezgodna z przepisami o ochronie przeciwpożarowej, ponieważ przez przedmiotową działkę biegnie jedyna droga umożliwiająca dostęp pojazdów straży pożarnej do tej części działki. Dodatkowo skarżący wskazał na fakt przebiegu przez nieruchomość czynnych sieci podziemnych, co w jego ocenie winno być uwzględnione przez organ wydający decyzję w kontekście praw związanych z tymi urządzeniami oraz w następstwie kosztów przełożenia tych sieci. Pełnomocnik ZSLP zakwestionował także operat szacunkowy określający wartość nieruchomości, a także wartość poniesionych nakładów, stwierdzając, iż wartość części składowych została znacznie zaniżona oraz, że nie uwzględniono wszystkich części składowych nieruchomości. Poza tym odwołujący się uznał, że błędnie została określona forma władania ww. nieruchomością powołując przy tym treść zapisu działu II księgi wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości, z którego wynika, że prawidłową formą władania jest zarząd, zgodnie z ustawą o lasach, a nie jak ustalił organ I instancji trwały zarząd w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wojewoda decyzja z dnia [...] wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 136 ust. 3, art. 137, art. 139, art. 140 ust. 1-4 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (zwana jw. u.g.n.), po rozpatrzeniu odwołania Zespołu Składnic Lasów Państwowych w - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając rozstrzygnięcie Wojewoda podał, że podstawę materialnoprawną do wydania decyzji w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości stanowi rozdział 6 działu III u.g.n. i przytoczył treść art. 136 ust. 3 i art. 137 u.g.n. Podstawę wywłaszczenia części nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o powierzchni [...]m, położonej przy w stanowiła decyzja Wiceprezydenta Miasta [...], utrzymana w mocy decyzją Wojewody z 4 lutego 1981 r. Z treści uzasadnienia ww. decyzji wynika, że teren objęty wnioskiem o wywłaszczenie jest przeznaczony dla Ośrodka Remontowo-Budowlanego Lasów Państwowych w na powiększenie bazy zgodnie z decyzją Dyrekcji Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w z [...] o zatwierdzeniu planu rozbudowy bazy. Organ podał dalej, że w treści opinii sanitarnej Państwowej Inspekcji Sanitarnej w z [...], negatywnie zaopiniowano usytuowanie wiat na sprzęt ciężki do Ośrodka Remontowo-Budowlanego ze względu na zbyt bliskie sąsiedztwo istniejących budynków mieszkalnych. W piśmie z 11 marca 198 r., Ośrodek Remontowo-Budowlany Lasów Państwowych w wyraził zgodę na odstąpienie od zagospodarowania części wywłaszczonego P.R. terenu o pow. na okres 3 lat, maksymalnie dożywotnio, co w ocenie organu II instancji wskazuje na brak zamiaru zagospodarowania wywłaszczonej części nieruchomości. Ponadto z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy wynika, że na wywłaszczonej części nieruchomości działki znajduje się obecnie wiata ogrodowa, wobec czego należało stwierdzić, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, natomiast obecny sposób korzystania z tej części nieruchomości nie jest tożsamy z celem wywłaszczenia. Nadto z treści decyzji Prezydenta [...]. zatwierdzającej projekt podziału działki nr [...]o pow. [...]wynika, że działka po podziale nie może stanowić samodzielnej działki budowlanej i jest przeznaczona na powiększenie działki nr [...]. Ustosunkowując się do twierdzeń ZSLP w zakresie błędnego wskazania przez organ I instancji formy władania działką poprzez uznanie, że zarząd wpisany w dziale II księgi wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości nie jest tożsamy z trwałym zarządem w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomości, organ II instancji wyjaśnił, że podstawą wpisu tego prawa w księdze wieczystej jest znajdująca się w aktach sprawy decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w z września 1998 r., wydana w oparciu o art. 199 ust. u.g.n, której treść potwierdza prawo trwałego zarządu na rzecz ZSLP w stosunku do działki [...]. Natomiast, w zakresie powoływanych przez skarżącego przepisów o ochronie przeciwpożarowej, organ stwierdził, że z załączonej do akt sprawy mapy ze strony www.mapy.geoportal.gov.pl jednoznacznie wynika, iż działka nr [...] wraz ze znajdującymi się na niej zabudowaniami posiada dostęp do drogi publicznej od strony ulicy, wobec czego brak jest przeszkód do uznania, że zwrot działki utrudni dojazd do zabudowań, bądź uniemożliwi przeprowadzanie okresowych ćwiczeń związanych z ewakuacją ludzi znajdujących się w budynkach posadowionych na działce nr [...]. Dalej organ podkreślił, że w piśmie z dnia 19 listopada 013 r. rzeczoznawca majątkowy K.K. zawarła klauzulę, w oparciu o art. 156 ust. 4 u.g.n., w której potwierdziła aktualność sporządzonej wyceny. W operacie szacunkowym rzeczoznawca majątkowy określił wartość nieruchomości oznaczonej jako działka na kwotę [...] Części składowe działki stanowiły następujące elementy: - polbruk o pow. [...]m, wartość określono w wysokości [...] zł; - ogrodzenie z siatki stalowej o długości 4 m, wartość określono w wysokości [...] zł; - drzewa ozdobne cyprysa sztuk 11, wartość określono w wysokości [...] zł; - drzewa ozdobne tui sztuk 7 określono w wysokości [...] zł; - drzewa buku sztuk określono w wysokości [...]zł. Ogólną wartość nieruchomości określono wysokości [...] zł, wartość gruntu określono w wysokości [...] zł, a wartość części składowych określono w wysokości [...] zł. Wysokość zwracanego odszkodowania ustalono w następujący sposób: kwota zwaloryzowanego odszkodowania określona w wysokości [...] zł została zsumowana z kwotą powodującą zwiększenie wartości działki na skutek działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości po jej wywłaszczeniu, co dało ogólną wartość [...]zł. W odpowiedzi na uwagi do sporządzonej wyceny rzeczoznawca majątkowy w piśmie z [...] wyjaśniła szczegółowo sposób dokonania wyceny, a także dokonała waloryzacji należności tytułem zwrotu odszkodowania. Mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy organ odwoławczy stwierdził istnienie przesłanek do zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości oznaczonej jako działka na rzecz J.W. , natomiast sposób ustalenia wysokości zwaloryzowanej należności tytułem zwrotu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość uznał za prawidłowy. Zespół Składnic Lasów Państwowych w wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Wojewody ego z dnia [...] zarzucając jej naruszenie: - art. 137 ust. 1 pkt u.g.n. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, przez bezzasadne przyjęcie, iż cel wywłaszczenia w stosunku do działki nie został zrealizowany, a obecny sposób korzystania z niej nie jest tożsamy z celem wywłaszczenia, - art. 199 ust. u.g.n. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż zarząd przysługujący skarżącemu w stosunku do działki nie jest zarządem w rozumieniu ustawy o lasach, lecz trwałym zarządem w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami, - art. 3 i art. 4 ustawy o ochronie przeciwpożarowej oraz § 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych poprzez błędne przyjęcie, iż zwrot działki pozostanie bez wpływu na zapewnienie koniecznych warunków ochrony technicznej nieruchomościom i ruchomościom skarżącego. Zdaniem skarżącego, wbrew stanowisku prezentowanemu przez organy obu instancji przeprowadzone stępowanie nie wykazało, aby istniały przesłanki do zwrotu części wywłaszczonej nieruchomości. Przede wszystkim cel wywłaszczenia został zrealizowany i to w odniesieniu do całej wywłaszczonej nieruchomości. Zgodnie z decyzją z [...] wywłaszczenie nastąpiło w celu powiększenia bazy Ośrodka Remontowo-Budowlanego Lasów Państwowych w . Baza ORB faktycznie została powiększona, zrealizowana została inwestycja budowlana na wywłaszczonej nieruchomości, a działka obecnie jest wykorzystywana na cele statutowe. Nadto w toku postępowania wskazywał, iż na obszarze działki [...] zlokalizowane czynne sieci podziemne, a mianowicie sieć gazowa, sieć energetyczna niskiego napięcia, które służą do zaopatrywania w gaz i energię elektryczną budynków, w tym budynków powstałych bądź rozbudowanych na skutek zrealizowania celu wywłaszczenia, m.in. budynku warsztatowego. Powyższe okoliczności potwierdziła biegła K.K. w sporządzonej opinii w której stwierdziła m.in. że na terenie działki znajdują się ww. sieci. Biegła stwierdziła również, iż "w związku z przebiegiem sieci wewnętrznych gazowej i energetycznej przez działkę w przypadku zwrotu wywłaszczonej nieruchomości Zespół Składnic Lasów Państwowych w nie będzie mógł w pełni korzystać z pozostałej nieruchomości". Zdaniem skarżącego, również podkreślić należy ścisły związek wskazanej wyżej infrastruktury z ogólnym celem wywłaszczenia. Urządzenia znajdujące się w działce służą budynkom powstałym bądź rozbudowanym w następstwie wywłaszczenia, istnienie tych urządzeń stanowi potwierdzenie stanowiska, iż cel wywłaszczenia również został zrealizowany, albowiem urządzenia te stanowią integralną część rozbudowanej bazy wykorzystywanej przez skarżącego. Ponadto skarżący stwierdził, że błędne jest stanowisko organu II instancji traktujące jego pismo z dnia 11.03.1980 r. jako zawierające oświadczenie wskazujące na brak zamiaru zagospodarowania wywłaszczonej części nieruchomości. Oświadczenie to wskazuje jedynie na czasowe, a nie definitywne odstąpienie od zagospodarowania części wywłaszczonej nieruchomości. Kolejny zarzut jaki postawił skarżący to brak uwzględnienia - w kwestii ustalenia formy władania działką przez niego - regulacji szczególnej, jaką stanowią przepisy ustaw o lasach i bezzasadne przyjęcie, iż przysługuje mu trwały zarząd przewidziany przepisami u.g.n. Według skarżącego, zgodnie z zasadą Iex specialis derogat legi generali pierwszeństwo zastosowania będą miały przepisy ustawy o lasach. Wpisy w księdze wieczystej prowadzonej dla nieruchomości potwierdzają, iż sprawuje zarząd przewidziany ustawą o lasach. Sam fakt wydania decyzji przez Kierownika Urzędu Rejonowego w z dnia [...] nie oznacza, iż przysługuje mu trwały zarząd, albowiem decyzja taka nie może kreować żadnego prawa, lecz jedynie je potwierdzić. Ponadto skarżący ponownie podniósł, że podział działki [...] nie zapewnia zachowania bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Rację ma organ II instancji twierdząc, iż działka nr [...]posiada dostęp do drogi publicznej od strony, nie jest to jednak równoznaczne z odpowiednim dostępem do wszystkich części nieruchomości w razie zagrożenia pożarowego. Usytuowanie budynków na nieruchomościach skarżącego powoduje, iż jedyny dostęp do budynku biurowego i warsztatowego od strony północnej możliwy jest wyłącznie przez działkę . W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje : Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sądowa kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji przepisów prawa materialnego w odniesieniu do ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów, a także prawidłowość procedury. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j.: Dz.U. z 014 r., poz. 518) – określanej jak wyżej "u.g.n.". Jak wynika z akt decyzją I Wiceprezydenta Miasta z dnia [...] wywłaszczono, w trybie ustawy z dnia 1 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, na rzecz Skarbu Państwa z przeznaczeniem dla Ośrodka Remontowo-Budowlanego Lasów Państwowych w teren zabudowany budynkiem gospodarczym o pow., położony nr[...](działka nr [...]) stanowiący własność P.R.. Aktualnie ww. działka oznaczona jest numerami geodezyjnymi działek [...] o pow.. Podział działki nr [...](wcześniej nr [...]) na działki [...] został zatwierdzony decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...]. Z decyzji tej wynika, że wydzielona działka przeznaczona jest na powiększenie działki [...], która według danych ewidencji gruntów i budynków stanowi własność wnioskodawców. Na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w z dnia [...] nieruchomość oznaczona obecnie numerami działek [...] jest w trwałym zarządzie skarżącego Zespołu Składnic Lasów Państwowych. Postępowanie w niniejszej sprawie zainicjowane zostało wnioskiem z dnia 4 lipca 01 r. J.W. (spadkobiercy po poprzednim właścicielu) o zwrot części wywłaszczonej nieruchomości, stanowiącej działkę gruntu numer [...] zgłoszonym w oparciu o przesłanki z art. 136 i 137 u.g.n. Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.g.n., przepisy rozdziału 6 działu III niniejszej ustawy stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 6 ustawy z dnia 1 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974 r. Nr 10 poz. 64). Stosownie do treści art. 136 ust. 3 u.g.n., poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot nieruchomości lub jej części występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ. Warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140. O tym, kiedy nieruchomość można traktować jako zbędną rozstrzyga art. 137 u.g.n. stanowiąc w ust. 1, iż nieruchomość uznaje się za zbędną na cel wywłaszczenia, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z wywłaszczeniem albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Podstawową zatem kwestią wymagającą ustalenia w przedmiotowej sprawie była ocena zasadności roszczenia o zwrot nieruchomości z uwagi na stan zbędności nieruchomości na cel, na jaki została ona wywłaszczona. Tak więc w pierwszej kolejności należało sprecyzować cel wywłaszczenia, aby móc następnie ocenić, czy cel ten został zrealizowany. Jak wynika z materiału dowodowego, szczegółowo opisanego w decyzji I instancji, cel nabycia wynikał z treści decyzji Dyrekcji Rozbudowy Miast i Osiedli Wiejskich w z dnia [...] wraz z załącznikami zatwierdzającej plan rozbudowy bazy Ośrodka Remontowo-Budowlanego Lasów Państwowych. Plan realizacyjny zagospodarowania terenu bazy Ośrodka obejmował budynek hotelowy II kondygnacyjny z elementów, budynek rozdzielni energetycznej, wiatę na sprzęt. Z załącznika graficznego nr [...]wynika, że na działce , na której usytuowany był budynek gospodarczy P.R. miała zostać wybudowana wiata na sprzęt, przy zachowaniu warunków wykorzystania tego terenu określonych w załączniku nr 1 a (informacja o terenie z dnia .[...]. – karta 169 akt administracyjnych). Z opisu planowanej wiaty na sprzęt (pkt 6.3. opis techniczny do ww. decyzji) wynikają wszystkie przewidziane do jej budowy parametry, w tym powierzchnia zabudowy – [...] m i kubatura – [...] m3 oraz wskazanie konstrukcji stalowej i obudowy blachą i siatką ocynkowaną. Sąd stwierdził, że z dokumentów akt, w tym mapy z G. krajowego, a także z opisu spornego terenu zawartego w operacie szacunkowym, będącego wynikiem dokonanych oględzin nieruchomości dokumentacji fotograficznej, wynika, że działka została zagospodarowana polbrukiem o powierzchni [...] m, drewnianą ogrodową altaną, przy czym altana ta częściowo zajmuje również działkę przyległą nr [...] i drzewami ozdobnymi w ilości 18 szt. i drzewa buku. Zdaniem Sądu, wskazany obiekt ze względu na jego parametry (kubaturę, substancję) i tymczasową konstrukcję i nietrwałe związanie z gruntem, nie może być uznany za realizację celu budowy wiaty na sprzęt, wskazanego w decyzji wywłaszczeniowej. Nie zmienia tego faktu, oświadczenie skarżącego, że altana ogrodowa jest wykorzystywana na cele statutowe Zakładu. Trafnie też, dla uzasadnienia oceny braku realizacji celu wywłaszczeniowego, wskazał organ II instancji na opinię Państwowej Inspekcji Sanitarnej w z [...] negującą planowane usytuowanie wiat na sprzęt ciężki ze względu na zbyt bliskie sąsiedztwo istniejących budynków mieszkalnych. Ponadto słusznie organy obu instancji uznały, że pismo z 11 marca 1980 r., w którym Ośrodek Remontowo-Budowlany Lasów Państwowych wyraził zgodę na odstąpienie od zagospodarowania części wywłaszczonego P. R. terenu o pow. m na okres 3 lat, maksymalnie dożywotnio, świadczy o braku działań zmierzających do zagospodarowania działki zgodnie z celem jej wywłaszczenia. Zdaniem Sądu, zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy, badając w jaki sposób została wykorzystana sporna działka, przeprowadziły wnikliwe postępowanie wyjaśniające, poparte szczegółowo zebranym wyczerpującym materiałem dowodowym i zasadnie też przeprowadziły ocenę ustalonego stanu faktycznego na dzień złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. W ocenie Sądu, zgromadzony rzetelnie materiał dowodowy wskazuje, ze skarżący nie podjął, ani nawet nie mógł podjąć (por. opinia sanitarna) działań zmierzających do zagospodarowania działki zgodnie z celem jej wywłaszczenia. Nawet gdyby przyjąć, że cel wywłaszczenia, w późniejszym czasie został zmodyfikowany, czy uzupełniony o koncepcję budowy zbiornika p. pożarowego (zgodnie z zaleceniami Komendy Rejonowej Straży Pożarnej), o której mowa w decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...]., to nie ulega wątpliwości Sądu, że taki zbiornik nie powstał na tym terenie. W tej sytuacji Sąd stanął na stanowisku, że organy obu instancji prawidłowo przyjęły na podstawie art. 136 i 137 u.g.n., że istnieją podstawy do zwrotu działki objętej postępowaniem, bowiem cel wywłaszczenia nie został na niej zrealizowany. Tym samym zarzut skarżącego naruszenia art. 137 ust. 1 u.g.n. jest bezpodstawny. Za względu na ustalony stan zagospodarowania spornej działki nie można również przyjąć, że obecny sposób korzystania z tej działki jest tożsamy z celem jej wywłaszczenia. W ocenie Sądu, zastany sposób zagospodarowania wskazuje raczej na rekreacyjny charakter tego terenu, a nie służący jako baza dla sprzętu funkcjonującego do 1995 r. Ośrodka Remontowo-Budowlanego Lasów Państwowych w , czy też aktualnie ewentualnego zaplecza dla sprzętu wykorzystywanego przez Zespół Składnic LP. Należy również wskazać, że wbrew stanowisku skarżącego samo umieszczenie pod powierzchnią działki urządzeń infrastruktury technicznej, takich jak kable elektroenergetyczne, czy instalacje gazowe, nie koliduje ze zwrotem nieruchomości na rzecz dawnych właścicieli w sytuacji gdy ta infrastruktura techniczna nie stanowiła celu wywłaszczenia (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia [...] sygn. akt I OSK 643/1 – orzeczenia.nsa.gov.pl). Bez wątpienia znajdujące się na działce czynne sieci podziemne nie były określone jako jeden z celów wywłaszczenia tej działki, określonych w decyzji z [...]. W odniesieniu do kolejnego zarzutu skargi naruszenia art. 199 ust. u.g.n. należy wskazać, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w z [...] nie kreuje prawa skarżącego do trwałego zarządu nad nieruchomościami, w tym sporną działką, a jedynie potwierdza prawo trwałego zarządu nabytego stosownie do art. 199 ust. u.g.n., zgodnie z którym zarząd nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa oraz własność gminy, sprawowany w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy przez jednostki organizacyjne, przekształca się z tym dniem w trwały zarząd tych nieruchomości. Sąd nie znalazł żadnych podstaw, aby kwestionować ustalenia organów w zakresie przysługującego skarżącemu trwałego zarządu do spornej nieruchomości, a skarżący też tego zarzutu bliżej nie uzasadnił, w kontekście przedmiotu rozpoznawanej sprawy. Sąd nie znalazł również podstaw do uwzględnienia zarzutu skarżącego odnośnie naruszenia przepisów ustawy o ochronie przeciwpożarowej. Racje ma organ II instancji, ze z załączonej do akt sprawy mapy ze strony www.mapy.geoportal.gov.pl jednoznacznie wynika, iż działka nr [...]wraz ze znajdującymi się na niej zabudowaniami posiada dostęp do drogi publicznej od strony ulicy, wobec czego brak jest podstaw do uznania, że zwrot działki utrudni dojazd do zabudowań, a tym samym naruszone zostaną zasady bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Jak wynika z akt, organy obu instancji szczegółowo odniosły się do zgłaszanych w toku postępowania zarzutów skarżącego do operatu szacunkowego i w uzasadnieniach decyzji wszystkie wątpliwości zostały wyjaśnione i dokonano należytej analizy operatu jako dowodu w sprawie. Na etapie skargi skarżący nie zakwestionował sposobu ustalenia wysokości zwaloryzowanej należności tytułem zwrotu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Niemniej jednak podkreślić należy, że przedstawiony w decyzjach sposób wyliczenia odszkodowania jest czytelny, a operat szacunkowy, sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego, nie budzi zastrzeżeń zarówno co do przyjętej metody wyceny nieruchomości jak i logicznego i kompletnego uzasadnienia końcowego rezultatu wyceny, i - jak oceniły organy - odpowiada przepisom prawa tj. u.g.n., rozporządzenia w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego, a także, zdaniem Sądu, Powszechnym Krajowym Zasadom Wyceny PFSRM. Sąd nie stwierdził naruszenia art. 140 ust. 1- 4 u.g.n. Z powyżej wskazanych przyczyn skarga okazała się bezzasadna. Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 01 r., poz. 70 ze zm.), skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło