II SA/Sz 1045/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder,, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi S. R. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy uchyla zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołując się na art. 58 oraz art. 59 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej: "K.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku S.R. – odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że wnioskiem z dnia 31 maja 2016 r. S.R. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z [..], ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku jednorodzinnego oraz budynku gospodarczego na działce nr[...], obręb ewidencyjny, gm. . Wnioskodawca wskazał, że nie mieszka pod adresem [...] na który została zaadresowana decyzja [...] r. Adres ten jest nieaktualny. Właściwym adresem zamieszkania strony od jest. O decyzji SKO z [...]. dowiedział się dopiero w dniu 24 maja 2016 r. kiedy to współwłaścicielka przedmiotowej działki przekazała tę decyzję do rąk strony skarżącej. W marcu 2015 r. w Urzędzie Gminy podał swój aktualny adres zamieszkania, na który prosił kierować wszelką korespondencję. W związku z powyższym S.R. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy i utrzymanie w mocy decyzji Wójta Gminy z [...], ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku jednorodzinnego oraz budynku gospodarczego na działce nr , obręb ewidencyjny -, gm. . Rozpatrując wniosek Kolegium przytoczyło treść art. 127 § 3, 129 § 2, 41 § 1 i 2, 42, 43, oraz 44 Kodeksu postępowania administracyjnego. Następnie SKO wskazało, że w niniejszej sprawie postanowienie o wszczęciu postępowania oraz decyzja z dnia [...] stwierdzająca nieważności decyzji Wójta Gminy z [...] zostały doręczone na adres wynikający z ewidencji gruntów. Z akt sprawy nie wynika aby S.R. powiadomił Urząd Gminy o zmianie adresu w jakiejkolwiek formie. W tej sytuacji Kolegium uznało, że doręczenie decyzji nastąpiło pod dotychczasowym adresem i odniosło skutek w postaci doręczenia zastępczego. Wobec powyższego SKO orzekło, jak w sentencji. W dalszej części postanowienia Kolegium zawarło wywody opatrzone zastrzeżeniem: "Niezależnie od powyższego" stanowiące merytoryczne odniesienie się do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. S.R. wniósł skargę na wyżej opisane postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie zaskarżonego aktu. Skarga oparta została na zarzucie naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, 8, 11, 77, 80,107 § 3 i art. 129 § 2 K.p.a., polegającego na niewyczerpującym zebraniu materiału dowodowego i nie podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Zdaniem skarżącego, sprawa została nieprawidłowo rozstrzygnięta ponieważ już 6 lutego 2015 r. złożył do Wójta Gminy prośbę o kierowanie wszelkiej korespondencji na adres: [...], na dowód czego dołączył do skargi kserokopię pisma datowanego na 6.02.2015 r. opatrzonego prezentatą Urzędu Gminy w z tej samej daty. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, dalej: "P.p.s.a."), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd jest zobowiązany dostrzec z urzędu istotne wady prawne kontrolowanego aktu, nawet jeśli nie były zarzucone w skardze. W niniejszej sprawie zaistniała konieczność wyjścia poza granice skargi na podstawie powyższego przepisu, gdyż w ocenie Sądu, naruszenie prawa zaskarżonym postanowieniem jest dalej idące niż wynika, to z treści samej skargi. Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające przywrócenia skarżącemu terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wnioskodawca S.R. wniosek ten, jak wynika to z akt administracyjnych (k. 33), zawarł w pkt 1 pisma z dnia 31 maja 2016 r. zatytułowanego; "Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy". W piśmie tym miedzy innymi wskazał, tak jak zostało to ustalone w zaskarżonym postanowieniu, że o decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. dowiedział się dopiero w dniu 24 maja 2016 r., kiedy to drugi współwłaściciel, tj. J. J. przekazała mu do rąk ww. decyzję. Analiza uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w powiązaniu z zawartością akt administracyjnych, przedstawionych sądowi wraz z odpowiedzią na skargę wskazuje, że organ wniosek skarżącego rozpatrzył z istotnym naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Po pierwsze, zgodnie z art. 58 § 1 i 2 K.p.a., przywołanym w podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia, " w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy (§ 1). Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Z cytowanych norm art. 58 K.p.a. wynika zatem, że organ rozpatrujący wniosek o przywrócenie terminu powinien w pierwszej kolejności zbadać czy doszło do uchybienia terminu, a dopiero w następnej kolejności w razie pozytywnego przesądzenia powyższej kwestii, powinien rozważyć czy wniosek spełnia pozostałe warunki określone w art. 58 K.p.a. Wprawdzie Kolegium nie napisało tego wprost, ale z kontekstu uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika jednoznacznie, że organ ten przyjął, iż skarżący uchybił przewidzianemu w art. 127 § 3 K.p.a w związku z art. 129 § 2 K.p.a. terminowi 14 dni na złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z [...], ustalającej na rzecz S.R. warunki zabudowy. Organ przyjął bowiem, że postanowienie o wszczęciu postępowania oraz decyzja z dnia [...] stwierdzająca nieważności decyzji Wójta Gminy z [...] zostały doręczone na adres wynikający z ewidencji gruntów, zaś akt sprawy nie wynika aby S.R. powiadomił Urząd Gminy w o zmianie adresu w jakiejkolwiek formie. Zauważyć należy, że w kontekście dołączonej do skargi kopii pisma skarżącego do Urzędu Gminy z dnia 6.02.2015 r. wskazującego aktualny adres dla doręczeń, w którym nie ma wskazania do jakiej sprawy pismo to zostało złożone, przy uwzględnieniu wyjaśnień samego skarżącego, że jest właścicielem również innej nieruchomości, nie ma podstaw do kwestionowania ustalenia Kolegium, że z akt sprawy nie wynika aby S.R. powiadomił Urząd Gminy w o zmianie adresu w jakiejkolwiek formie, skoro istotnie w aktach administracyjnych przedmiotowej sprawy dowód taki nie występuje. W kontrolowanej sprawie zaistniała jednak inna okoliczność, w świetle której w ocenie Sądu, nie może być uznane za zgodne z prawem stanowisko SKO , że doręczenie decyzji nastąpiło pod dotychczasowym adresem i odniosło skutek w postaci doręczenia zastępczego w rozumieniu art. 44 K.p.a. Mianowicie, Wójt Gminy w do pisma z dnia 7 marca 2016 r. (k. 28 akt adm.) skierowanego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego celem stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z [...], dołączył dowody doręczenia tego pisma do wiadomości stron. Dwukrotnie awizowane w Urzędzie Pocztowym, pismo adresowane do skarżącego na adres: , zostało zwrócone do nadawcy z adnotacją: "adresat wyprowadził się". Wobec powyższego oraz w sytuacji, gdy od doręczenia skarżącemu decyzji Wójta Gminy z dnia [...] r. o ustaleniu warunków zabudowy, która stała się decyzja ostateczną, do dnia 7 marca 2016 r., kiedy podjęto pierwsze działania zmierzające do wszczęcia z urzędu procedury stwierdzenia nieważności tej decyzji, upłynęło ponad 5 lat, nie można było uznać za skuteczne doręczenia zastępczego skarżącemu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z [...] r. Dla skarżącego sprawa w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy zakończyła się bowiem z chwilą ostateczności decyzji Wójta Gminy z [..] i w związku z tym nie miał on prawnego obowiązku powiadamiania w tej sprawie organu o zmianie miejsca zamieszkania. Wskazane wyżej okoliczności faktyczne i prawne prowadzą do wniosku, że w odniesieniu do skarżącego, z uwagi na brak prawidłowego doręczenia mu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie zaczął biec. Po drugie, powyższa konkluzja, w realiach niniejszej sprawy, prowadzi do kolejnego zagadnienia wymagającego oceny, tj. trybu w jakim, zgodnie z prawem, powinien być rozpatrzony wniosek S.R. z dnia 31 maja 2016 r. Zdaniem sądu, okoliczność, że sama strona żądanie zawarte w tym podaniu określiła jako wniosek o przywrócenie terminu, nie zwalniało Kolegium od zbadania, czy istotnie sprawa kwalifikuje się do rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Uwadze SKO uszło, że w sprawie rozstrzygniętej w trybie zwykłym było 2 inwestorów, tj. J. J. –zamieszkała i S.R. zamieszkały wówczas. Tym stronom doręczono skutecznie decyzję ustalającą warunki zabudowy. W przedstawionych sądowi aktach nie ma dowodu skutecznego doręczenia skarżącemu nie tylko pisma Wójta Gminy z dnia 7 marca 2016 r., ale także pisma SKO z dnia 8 kwietnia 2016 r. o wszczęciu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z [...]r. Decyzja SKO z [...] została wysłana na adres, co do którego w aktach była zwrotka z adnotacją, że adresat się wyprowadził. Przesyłka ta, po jej dwukrotnym awizowaniu została zwrócona do nadawcy z adnotacją: "Adresat wyprowadził się" W aktach sprawy znajduje się natomiast dowód doręczenia decyzji J. J. w dniu 18.04.2016 r. Z powyższego zestawienia wynika, że w momencie złożenia przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu, upłynął już termin do złożenia przez J. J. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z akt administracyjnych nie wynika, czy J.J. wniosek taki złożyła, a zatem w aktualnym stanie sprawy Sąd nie ma możliwości stwierdzenia, czy w dacie złożenia przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu do ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] r. była decyzją ostateczną. W takim bowiem przypadku, z uwagi na wielość stron w postępowaniu zwyczajnym, zakończonym decyzją objętą decyzją SKO o stwierdzeniu jej nieważności, nie byłoby możliwe przywrócenie stanu zgodnego z prawem poprzez przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, lecz konieczne byłoby rozpatrzenie wniosku strony jako żądania wznowienia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a, postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z [...], zwłaszcza że wniosek strony zawierał niezbędny element jakim jest wskazanie, kiedy dowiedziała się o tej decyzji. Po trzecie, w zaistniałej w niniejszej sprawie sytuacji procesowej, tj. negatywnego rozpatrywania przez Kolegium wniosku skarżącego, jako wniosku o przywrócenie terminu, Kolegium nie miało podstaw prawnych do rozpatrzenia merytorycznego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co nastąpiło, jak wynika to z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i znalazło swoje odzwierciedlenie w motywach rozpoczynających się od słów: "Niezależnie od powyższego". W ten sposób skład orzekający Kolegium ujawnił swoje stanowisko merytoryczne w sprawie nieważności decyzji, mimo że nie przywrócił terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej ta decyzją, co należy poddać pod rozwagę Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu przy wyznaczaniu składu tego organu przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Jak wynika z powyższych rozważań, zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem art. 7, 77 § 1, 80 107 § 3 oraz art. 58 § 1 K.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym jej rozpatrzeniu rzeczą Kolegium będzie wyeliminowanie powyższych uchybień przy uwzględnieniu wyżej opisanych wskazań i ocen prawnych Sądu. Z tych wszystkich względów należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c uchylić zaskarżone postanowienie.