II SA/Sz 1047/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska Sędziowie: Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz/spr/ Asesor WSA Arkadiusz Windak Protokolant Anna Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2004r. sprawy ze skargi J. I. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] . Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie I. u c h y l a zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [..] z dnia [...] Nr[...] II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. z a s ą d z a od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącej J. I. kwotę [...] zł /[...] złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 51 ust.1 pkt 2 w związku z art. 51 ust.4 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /Dz.U. Nr 106, poz. 1126/ nałożył na J. I. obowiązek wykonania następujących czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na użytkowanie instalacji, mianowicie: - wykonać odprowadzenie spalin zgodnie z warunkami technicznymi, - dostarczyć do inspektoratu protokoły koniecznych badań i sprawdzeń, - wykonać dokumentację powykonawczą i określił termin wykonania obowiązku na[...] . Jak wynika z uzasadnienia J. I. najemca lokalu przy ul. [...] w [...] wykonała w [...] r. instalację gazową wraz z montażem pieca grzewczego w łazience bez wymaganego przepisami pozwolenia na budowę i w tej sytuacji organ nadzoru budowlanego po przeprowadzeniu oględzin w dniu[...] . nałożył w/w obowiązki. Odwołanie od tej decyzji złożył K. T. reprezentowany przez pełnomocnika – współwłaściciel nieruchomości przy ul. [...] w[...] . K. T. kwestionuje ustalenia dotyczące daty wykonania instalacji przez J. I. i wnosi o zastosowanie art. 48 prawa budowlanego. Decyzją z [...] . [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 138 § 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zdaniem organu odwoławczego data wykonania robót przez J. I. nie ma istotnego znaczenia, ponieważ sprawa nie podlega rozpatrzeniu w oparciu o art. 48 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. Natomiast organ nadzoru budowlanego I instancji nałożył na J. I. niewłaściwe obowiązki.Decyzja bowiem powinna nakładać na inwestora obowiązek wykonania takich czynności, które umożliwiłyby organowi rozstrzygnięcie sprawy przez wydanie określonych nakazów w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Ponadto nałożony w decyzji organu I instancji obowiązek wykonania odprowadzenia spalin zgodnie z warunkami technicznymi jest zbyt ogólny. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zasygnalizował też, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy należy mieć na uwadze fakt, że J. I. jest najemcą lokalu nr [...] , a współwłaścicielami nieruchomości przy ul. [...] w [...] są pp. H. i pp. T.. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła pełnomocnik J. I. radca prawny B. Z. Skarżąca podnosi, że instalacja gazowa w przedmiotowym lokalu, będącym przez długi okres czasu mieszkaniem zakładowym, należącym do [...] , została założona za zgodą ówczesnego właściciela i na podstawie określonych przez zakład gazownictwa warunków technicznych w [...] r. Po założeniu instalacji i jej odbiorze technicznym przez uprawnione osoby, zawarta została umowa o dostawę gazu. Jeżeli w wyniku przeglądu tej instalacji okazało się, że w jakimś zakresie instalacja ta nie funkcjonuje prawidłowo, to czynności związane z doprowadzeniem tej instalacji do stanu technicznego, zgodnego z prawem, obciążają właściciela nieruchomości, więc wynajmującego, a nie najemcę. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wyrokiem z dnia[...] . Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia[...] ., wstrzymał wykonanie uchylonych decyzji i zasądził od organu II instancji na rzecz skarżącej kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego organ I instancji nie prawidłowo zastosował przepis art. 51 ust.1 pkt 2 w związku z art. 51 ust.4 ustawy z 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /tekst. jedn. z 2000r. Dz.U. Nr 106, poz. 1126/, bowiem roboty budowlane polegające na założeniu instalacji gazowej wraz z montażem pieca grzewczego były już zakończone przed 1 stycznia 1995r. Zdaniem Sądu organ powinien zastosować przepis art. 66 cyt. ustawy. Jednocześnie Sąd zauważył, iż przy zastosowaniu art. 66 Prawa budowlanego adresatem tej decyzji może być wyłącznie właściciel lub zarządca obiektów budowlanych. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie zarzucając temu wyrokowi błędną wykładnię art. 51 ust.1 pkt 2 w związku z art. 51 ust.4 i art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /tekst jedn. z 2000r. Dz.U. Nr 106, poz. 1126/. Według skarżącego organu Sąd błędnie wskazał, iż do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy przy ponownym jej rozpoznaniu przez organ powinien mieć zastosowanie przepis art. 66 Prawa budowlanego. Według oceny [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do niniejszej sprawy mają zastosowanie przepisy art. 51 ust.1-3 w związku z art. 51 ust.4 Prawa budowlanego i adresatem decyzji powinien być sprawca samowoli budowlanej nie zaś właściciel lub zarządca nieruchomości. Wyrokiem z dnia 21 lipca 2004r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok w całości przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w [...] do ponownego rozpoznania, w punkcie II tego wyroku zasądził od J. I. na rzecz [...] Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Budowlanego w [...] kwotę [...] zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując skargą z urzędu wziął pod uwagę nieważność postępowania, które zdaniem tego Sądu miała miejsce w niniejszej sprawie, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny nie zawiadomił pozostałych współwłaścicieli budynku /oprócz K. T./ o postępowaniu przed sądem przez co byli oni pozbawieni możności obrony swych praw/art. 183 § 2 pkt 5 ppsa/. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270/ zwanej dalej ppsa Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z analizy akt administracyjnych postępowania prowadzonego przez organ I i Ii instancji wynika, iż przedmiotowy budynek stanowi współwłasność małżonków W. i H. H. oraz K. i R. T. w udziałach po [...] zaś J. I. przysługuje prawo najmu do lokalu Nr [...] . W postępowaniu przez organami administracyjnymi nie brały udziału wszystkie osoby, którym przysługuje prawo bycia stroną w rozumieniu art. 28 kpa. Zarówno zawiadomienia o czynnościach podejmowanych przez organy jak i doręczenie decyzji były dokonywane tylko wobec jednego współwłaściciela K. T. oraz wobec najemczyni J. I., pozostali współwłaściciele R.T. oraz małżonkowie H. nie brali udziału w postępowaniu. W myśl art. 10 kpa organy administracji obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co rozebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Odstępowanie od tej zasady jest możliwe wówczas gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. W takich wypadkach organ obwiązany jest sporządzić adnotację. Z zebranych materiałów dowodowych nie wynika by organ zastosował odstępstwo od zasady wyrażonej w § 1art. 10 kpa z przyczyn wymienionych w § 2 tegoż artykułu. Każdy właściciel nieruchomości na której przewiduje się wykonywanie określonych czynności budowlanych, jest stroną postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 kpa i na zasadzie art. 10 § 1 kpa organy administracji państwowej mają obowiązek zapewnić mu czynny udział w każdym stadium postępowania i umożliwić wypowiedzenie się przed wydaniem decyzji . Odwrócenie tej kolejności stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego , mające wpływ na wynik sprawy i uzasadnia uchylenie decyzji przez Sąd administracyjny /art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ppsa/ (por. wyrok NSA z 7.02.1986r. II SA 2237/85). Stworzenie stronom jednego prawa do prezentowania swojego stanowiska przed organami administracyjnymi w sytuacji gdzie zachodzi konflikt interesów pomiędzy współwłaścicielami budynku a najemcą lokalu o to kto powinien być zobowiązanym do określonego przez organ zachowania się daje podstawę do twierdzenia, że brak uczestnictwa wszystkich stron w postępowaniu mógłby mieć wpływ na jego wynik. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy administracyjne w toku postępowania zapewnią wszystkim stronom czynny udział w każdym jego stadium umożliwiając też wypowiedzenie się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Uchylając decyzje ze względów formalnych Sąd nie wypowiedział się merytorycznie co do zasadności skargi uznając, że byłoby to przedwczesne w sytuacji kiedy co do tej kwestii nie wypowiedziały się wszystkie strony bądź przynajmniej nie miały takiej możliwości by z niej skorzystać. Na podstawie art. 152 ppsa Sąd wstrzymał wykonanie decyzji i na podstawie art. 200 tej ustawy rozstrzygnął o kosztach postępowania.