II SA/Sz 1047/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia NSA Iwona Tomaszewska,, Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda (spr.), Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 9 grudnia 2009r. sprawy ze skargi H. i M. C. opiekunów prawnych P. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [....] r. nr [...] w przedmiocie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej oddala skargę Decyzją z dnia [...] znak [...] Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w [...] zmienił w części swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] znak [...] i ustalił odpłatność za pobyt P.C. w Domu Pomocy Społecznej w [...], od dnia [...] w wysokości [...] zł tj. w kwocie stanowiącej [...]% dochodu w/w. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, iż w dniu [...] wpłynęło pismo z Domu Pomocy Społecznej w [...] z którego wynika, że wysokość świadczeń otrzymywanych przez P.C. od [...] wynosi [...] zł netto. W związku z tym, iż kwota zmiany dochodu przekroczyła [...] % kryterium dochodowego określonego w ustawie o pomocy społecznej zmianie uległa wysokość opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej. W odwołaniu od powyższej decyzji opiekunowie prawni P.C. – H. i M. C. wskazali, że organ I instancji naruszył art. 106 ust 3b ustawy o pomocy społecznej. W ocenie odwołujących się zmiana wysokości dochodu P.C. nie przekroczyła [...]% aktualnie obowiązującego kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, co nie wpływa na zmianę wysokości ponoszonej odpłatności za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej, bo kwota dochodu netto ich syna wzrosła z [...] zł na [...] zł co daje różnicę [...] zł, a ta nie przekracza [...] zł ([...] zł). Decyzją z dnia [...] znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego w związku z art. 60, art.61, art.106 ust.3b i 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, uchyliło zaskarżoną decyzję w zakresie terminu, od którego orzeczono odpłatność za pobyt P.C. w Domu Pomocy Społecznej nr [...] przy ul. [...] w [...] w kwocie [...] zł miesięcznie i orzekło, że odpłatność w tej kwocie obowiązuje od dnia [...]. Po przytoczeniu regulacji art. 60 i 61 ustawy o pomocy społecznej organ odwoławczy podkreślił, iż z przepisów tych wynika, że w pierwszej kolejności koszty pobytu w palcówce pokrywa jej mieszkaniec, a granica opłaty wnoszonej przez mieszkańca wyznaczona jest przez stopę procentowa ustalaną od dochodu - nie więcej niż [...]% dochodu. Organ II instancji wskazał, że decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] z dnia [...], znak: [...], otrzymywana przez P.C. renta socjalna uległa podwyższeniu i obecny dochód z tego tytułu wynosi [...] zł brutto, netto - [...] zł. Wobec powyższego zatem odpłatność P.C. - zgodnie w przywołanymi zasadami -wynosić powinna [...]% kwoty [...] zł, a więc [...] zł. Do weryfikacji odpłatności za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej zastosowanie ma art. 106 ust. 3b ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym zmiana dochodu osoby samotnie gospodarującej lub rodziny w okresie ponoszenia odpłatności za świadczenie niepieniężne nie wpływa na wysokość tej odpłatności, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10 % odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. W związku z tym, jeżeli dochód osoby zmienił się nieznacznie poniżej poziomu określonego w art. 106 ust. 3b, wówczas nie zmienia się decyzji o odpłatności. W ocenie Kolegium taka sytuacja nie występuje jednak w niniejszej sprawie. Zmiana dochodu P.C. przekroczyła bowiem 10% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej (czyli [...] zł -10% z [...] zł). Dotychczasowa wysokość otrzymywanej renty socjalnej wynosiła [...] zł netto i podwyższona została do kwoty [...] zł netto, z czego wynika różnica zmiany [...] zł, a ta przekracza [...] zł. Błędne twierdzenia strony co do zmiany dochodu zawarte w odwołaniu wynikają z tego, że podana przez Państwo H. i M. C. kwota renty [...] zł stanowiła kwotę brutto, a nie netto [...] zł. Kolegium uznało, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem w części odnoszącej się do zmiany uprzedniej decyzji organu I instancji z dnia [...] oraz ustalonej wysokości odpłatności na kwotę [...] zł. Natomiast błędnie organ I instancji określił termin, od którego zastosowanie znajduje orzeczona nowa (wyższa) odpłatność w kwocie [...] zł miesięcznie. Zmiana bowiem decyzji, na mocy art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej jest zmianą decyzji pierwotnej, a jej uchylenie ma charakter konstytutywny. Wynika to z faktu, że decyzja taka wpływa na dotychczasowy zakres świadczeń z pomocy społecznej gdyż zmienia (podwyższa) ich wysokość, odmiennie kształtuje lub wręcz je odbiera. Ze względu na ten właśnie konstytutywny charakter decyzja taka może wywierać wyłącznie skutki ex nunc tj. na przyszłość. Dlatego też, decyzja organu I instancji z dnia [...] swoim zakresem mogła objąć jedynie wysokość odpłatności na przyszłość, natomiast nie mogła, jak orzekł organ I instancji, sięgnąć swoim zakresem do [...]. Na decyzję organu odwoławczego, opiekunowie prawni P.C. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący do skargi dołączyli pisma Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie w [...] z dnia [...],[...],[...] oraz decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] dotyczące podwyższenia renty socjalnej z dnia [...] oraz z [...]. Zdaniem skarżących decyzje organu I i II instancji zostały wydane o błędnie ustalony stan faktyczny, gdyż przed ostatnią podwyżką renty socjalnej P.C. otrzymywał świadczenie w wysokości [...] zł miesięcznie, a nie jak przyjęto [...] zł, gdyż nie jest to kwota uzyskana przez błędne przeliczenie kwoty brutto na kwotę netto, ale jest ona udokumentowana decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]. W ocenie skarżących zmiana wysokości dochodu otrzymywanego przez P.C. nastąpiła z kwoty [...] zł na kwotę [...] zł., różnica więc wynosi [...] zł, co nie przekracza 10% kryterium dochodowego osoby samotnie wychowującej tj. kwoty [...] zł. Zmiana dochodu osoby samotnie gospodarującej, o którym mowa w art. 106 ust. 3b ustawy o pomocy społecznej to zmiana wysokości otrzymywanego świadczenia obliczona w stosunku do świadczenia dotychczas otrzymywanego. Tylko bowiem porównanie kwoty dochodu otrzymywanego bezpośrednio przed zmianą, z kwotą dochodu otrzymywanego bezpośrednio po zmianie, daje rzeczywisty obraz zwiększenia dochodu otrzymywanego przez daną osobę. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując zarzuty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Na podstawie art. 1 § 2 i art. 3 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) zwanej dalej ustawą p.p.s.a., sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach kontroli rozstrzygnięć wydawanych przez organy administracji, sądy administracyjne oceniają zgodność działania tych organów z przepisami prawa procesowego, prawidłowość zastosowania prawa materialnego, a także słuszność dokonanej w sprawie interpretacji prawa materialnego. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w świetle wskazanych wyżej przesłanek, Sąd uznał skargę za bezzasadną. W rozpoznawanej sprawie, przedmiotem rozstrzygnięcia było ustalenie odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej w związku ze zmianą dochodu osoby samotnie gospodarującej. Zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2008 r. Nr 115 poz. 728) przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w formie decyzji administracyjnej. Decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony( art. 106 ust.5 ustawy o pomocy społecznej). W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 106 ust.3b ustawy o pomocy społecznej, w myśl którego zmiana dochodu osoby samotnie gospodarującej lub rodziny w okresie ponoszenia odpłatności za świadczenie niepieniężne nie wpływa na wysokość tej odpłatności, jeżeli kwota zmiany nie przekroczyła 10 % odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Odpłatność za pobyt P.C. w domu pomocy społecznej została ustalona decyzją z dnia [...] na kwotę [...] zł . W dacie wydania decyzji P.C. uzyskiwał miesięczny dochód w wysokości [...] zł. Kolejne decyzje Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...],[...] podwyższające wysokość przyznanej renty socjalnej nie przekraczały 10 % kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, dlatego nie miały wpływu na zmianę wysokości odpłatności za pobyt P.C. w domu pomocy społecznej o czym skarżący byli powiadomieni pismami z dnia [...],[...] oraz 15 [...] stanowiącymi załącznik do skargi. Dopiero podwyżka renty socjalnej decyzją ZUS z dnia z [...] do kwoty [...] zł spowodowała przekroczenie 10 % kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Dla ustalenia czy zmiana dochodu osoby samotnie gospodarującej wpływa na odpłatność za świadczenia niepieniężne, zgodnie z cytowanym art. 106 ust. 3b ustawy pomocy społecznej, koniecznym jest ustalenie, czy zmiana ta "w okresie ponoszenia odpłatności" przekroczyła 10 % kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Przez pojęcie "okres ponoszenia odpłatności za świadczenie niepieniężne" należy rozumieć okres od daty ustalenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej do zmiany dochodu, a nie jak skarżący podnoszą w skardze okres od ostatniej zmiany wysokości renty socjalnej tj. od [...]. Z tych względów za prawidłowe należy uznać ustalenia organów obu instancji, że w okresie ponoszenia odpłatności to znaczy w okresie od 7 [...] do [...] nastąpiła zmiana dochodu przekraczająca 10 % kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej uzasadniająca zmianę wysokości odpłatności za pobyt P.C. w domu pomocy społecznej. Decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] podwyższona została wysokość renty socjalnej do kwoty [...] zł, z kwoty [...] będącej podstawą ustalenia odpłatności za pobyt P.C. w domu pomocy społecznej w [...] r. Zatem dochód P.C. wzrósł o [...] zł i przekracza 10 % kryterium dochodowego wynoszącego [...] zł dla osoby samotnie gospodarującej zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowania kryteriów dochodowych oraz kwot pieniężnych z pomocy społecznej ( Dz.U. Nr 135, poz. 950). Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm).