II SA/Sz 1047/14

Dnia 19 grudnia 2014 roku Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Szczecinie Bożena Gonzalez Perea po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku K. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji udzielającej pozwolenia na budowę postanawia odmówić zwolnienia od kosztów sądowych Wojewoda decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty K. z dnia [...] r. uchylającą decyzję ostateczną tego organu z dnia [...] r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na rozbudowę z przebudową budynku mieszkalno-usługowego polegającego na zabudowie istniejących podcieni na działce nr [...]. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na ww. decyzję wniósł K. R. Skarżący, wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym całkowite zwolnienie od kosztów sądowych, z uwagi na trudną sytuację materialną. W oświadczeniu o stanie majątkowym, rodzinnym i dochodach złożonym na urzędowym formularzu skarżący podał, że prowadzi działalność gospodarczą ze znikomym saldem dochodowym, a jego obroty w stosunku do roku ubiegłego zmniejszyły się o 50%. Z uwagi na niskie dochody uiszczenie opłaty spowoduje uszczerbek w gospodarstwie domowym wnioskodawcy. K. R. oświadczył, że mieszka sam w mieszkaniu o pow. [...] m2 stanowiącym jego własność, oprócz tego posiada lokal użytkowy w którym prowadzi działalność wydawniczą. Skarżący podał, że utrzymuje się z emerytury w kwocie [...] zł miesięcznie, nie ma żadnych oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Ponadto, że spłaca kredyt bankowy w kwocie [...] zł. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy w określonych przypadkach. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie dotyczące częściowego lub całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a). Przede wszystkim należy zauważyć, że obowiązkiem stron postępowania wynikającym z art. 199 ww. ustawy jest ponoszenie kosztów postępowania związanych z udziałem w sprawie z własnych środków finansowych, a zwolnienie od tego obowiązku jest wyjątkiem od zasady. Przyznanie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu Państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, wyd. Zakamycze 2005, str. 594). Prawo pomocy może być więc przyznane osobom które wykażą, że znajdują się w bardzo trudnej sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie pełnych czy też częściowych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania dla wnioskującego i jego rodziny. Konieczne koszty utrzymania to takie które umożliwiają zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Ciężar wykazania, że dana osoba spełnia przesłanki uzasadniające przyznanie jej prawa pomocy, ciąży na wnioskodawcy, a rozstrzygniecie sądu zależy od tego co zostanie wykazane przez stronę. Oceniając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy wziąć pod uwagę dochody oraz sytuację majątkową i rodzinną wnioskodawcy, a także wysokość obciążających stronę kosztów postępowania. Oceniając złożony wniosek w aspekcie przesłanek ustawowych, z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego należało stwierdzić, że wnioskodawca nie wykazał w sposób przekonujący, iż nie jest w stanie uiścić wpisu od skargi wynoszącego [...] zł, czy ewentualnych dalszych opłat sądowych bez uszczerbku w koniecznych kosztach jego utrzymania. Skarżący posiada własne mieszkanie i lokal użytkowy w którym prowadzi działalność wydawniczą. Z akt sprawy wynika, że lokal użytkowy wnioskodawcy miał powierzchnię [..] m2, a obecnie ma powierzchnię [...] m2 ponieważ prace budowlane objęte pozwoleniem na budowę zostały wykonane. Skarżący oświadczył, że jego obroty zmniejszyły się o 50 %, ale nie podał, jakie uzyskuje dochody z działalności gospodarczej. Reasumując należy stwierdzić, że wnioskodawca posiada dwie nieruchomości, prowadzi działalność gospodarczą i otrzymuje emeryturę wynoszącą [...] zł miesięcznie. Trudno zatem uznać skarżącego za osobę, znajdującą się w wyjątkowo trudnej sytuacji materialnej. Tym bardziej, że kwota wpisu sądowego od skargi nie jest wysoka, wynosi bowiem [...] zł. W tej sytuacji należało uznać, że skarżący będzie w stanie uiścić wpis sądowy od skargi bez uszczerbku w koniecznych kosztach jego utrzymania. Należy też zauważyć, że w razie gdyby skarga okazała się uzasadniona, skarżący będzie mógł otrzymać od organu zwrot poniesionych kosztów postępowania. Wniosek w tej sprawie należy złożyć Sądowi, najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku, pod rygorem utraty tego uprawnienia (art. 210 § 1 w zw. z 200 p.p.s.a.). W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji postanowienia.