II SA/Sz 105/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak,, Asesor WSA Arkadiusz Windak (spr.), Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi D. Ć. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania stypendium szkolnego oddala skargę U z a s a d n i e n i e : Decyzją z dnia [...] r., nr [...], Prezydent Miasta , po rozpoznaniu wniosku D. Ć. z dnia [...] r., w oparciu o art. 90b, art. 90c ust. 2 pkt 1, art. 90d ust. 1, ust. 5 i ust. 10 oraz art. 90n ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (jednolity tekst: Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), odmówił przyznania uczennicy S. Ć. stypendium szkolnego na rok szkolny [...] z powodu przekroczenia kryterium dochodowego. Na podstawie zgromadzonych w sprawie dokumentów organ stwierdził, że gospodarstwo domowe ubiegającej się o stypendium składa się z [..] osób, dochód na osobę w rodzinie wynosi [...] zł i przekracza kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, tj. 316 zł. Dochód ten przekracza także kryterium dochodowe wynoszące 351 zł. a określone w §1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 135, poz. 950). D. Ć. złożyła od tej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego podnosząc, że decyzja ta jest krzywdząca. Strona podniosła, że samotnie utrzymuje nastoletnią córkę. Koszty utrzymania przekraczają miesięczny dochód w rodzinie. Ponadto, w listopadzie obniżył się dochód rodziny, który stanowi podstawę do przyznania stypendium, co wynika ze wstrzymania wypłaty dodatku mieszkaniowego. D. Ć. dodała, że w gospodarstwie domowym pozostaje syn nieuzyskujący dochodów. Wnioskowane stypendium pozwoliłoby na zakup przyborów szkolnych, książek i obuwia sportowego jak i kontynuowania nauki przez córkę. Po rozpatrzeniu sprawy w skutek wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze , decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na mocy art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 90b, art. 90c, art. 90d, art. 90f, art. 90n, art. 90p ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty i §1 pkt 2 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, iż gospodarstwo rodziny D. Ć. składa się z trzech osób, Dochód na osobę w rodzinie, w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, tj. [...] r., wyniósł [...] zł. a więc przekraczał kryterium dochodowe określone w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, tj. 316 zł. Ustalony dochód przewyższa także kryterium dochodowe określone w §1 pkt 2 lit. b powołanego w podstawie prawnej decyzji rozporządzenia z dnia 24 lipca 2006 r., czyli 351 zł. Zdaniem organu odwoławczego przywołane przepisy jednoznacznie stanowią, że dochód na osobę w rodzinie nie może przekraczać sztywno ustalonej kwoty kryterium dochodowego, nie przewidując w tym zakresie jakichkolwiek odstępstw, np. z powodu ciężkiej sytuacji materialnej, choroby, i innych okoliczności. W takiej sytuacji nawet niewielkie przekroczenie kwoty kryterium uniemożliwia przyznanie stypendium szkolnego. Jednocześnie Kolegium wyjaśniło, że zawieszenie przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej postanowieniem z dnia [...] r. postępowania w sprawie przyznania dodatku mieszkaniowego nie może być uznane za utratę dochodu. D. Ć. zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej zmianę i przyznanie spornego świadczenia bądź o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania. W ocenie skarżącej, decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest sprzeczna z prawem i oparta na błędnie ustalonym stanie faktycznym. Wadliwie ustalony został dochód rodziny, do którego doliczono dodatek mieszkaniowy. D. Ć. wskazała, że dodatku mieszkaniowego nie otrzymuje od [...] r. i w tym zakresie utraciła dochód w wysokości około [...] zł miesięcznie. Skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu, że nie wskazał podstawy prawnej w oparciu o którą uznał, że zawieszenie postępowania w przedmiocie dodatku mieszkaniowego nie stanowi utraty dochodu. Nadto dodała, że obecnie zwiększeniu uległo kryterium dochodowe, które wynosi 360 zł. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny , zważył co następuje: Kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona według kryterium zgodności z prawem - stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), doprowadziła Sąd do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem oceny Sądu stała się decyzja odmawiająca przyznania stypendium szkolnego na rok szkolny [...] dla S. Ć, będącej córką D Ć. Zasady przyznawania pomocy materialnej dla uczniów uregulowane zostały w Rozdziale 8a ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (j.t. z 2004 r. Dz. U. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), określanej w dalszej części uzasadnienia "ustawą". Stosownie do postanowień art. 90d ust. 1 ustawy, stypendium szkolne może otrzymać uczeń znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, wynikającej z niskich dochodów na osobę w rodzinie, w szczególności gdy w rodzinie tej występuje: bezrobocie, niepełnosprawność, ciężka lub długotrwała choroba, wielodzietność, brak umiejętności wypełniania funkcji opiekuńczo-wychowawczych, alkoholizm lub narkomania, a także gdy rodzina jest niepełna lub wystąpiło zdarzenie losowe, z zastrzeżeniem ust. 12. W myśl art. 90d ust. 7 ustawy, miesięczna wysokość dochodu na osobę w rodzinie ucznia uprawniająca do ubiegania się o stypendium szkolne nie może być większa niż kwota, o której mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Wedle art. 90d ust. 8 ustawy, miesięczna wysokość dochodu jest ustalana na zasadach określonych w art. 8 ust. 3-13 ustawy o pomocy społecznej, z tym że do dochodu nie wlicza się świadczeń pomocy materialnej, o których mowa w art. 90c ust. 2 i 3, tj.: 1) stypendium szkolnego, 2) zasiłku szkolnego, 1) stypendium za wyniki w nauce lub za osiągnięcia sportowe, 2) stypendium Prezesa Rady Ministrów, 3) stypendium ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania, 4) stypendium ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego. Kwota o której mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej (z uwzględnieniem zmiany kryterium dochodowego dla osoby w rodzinie wprowadzonej z dniem 1 października 2006 r. mocą rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej - Dz. U. Nr 135, poz. 950) to 351 zł. Zasady ustalania miesięcznego dochodu zamieszczone w art. 8 ust. 3 do 13 ustawy o pomocy społecznej stanowią m.in., że za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Do tak ustalonego dochodu nie wlicza się jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego, wartości świadczeń w naturze oraz świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych (art. 8 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej). Wskazane wyżej regulacje nie przewidują pomniejszenia sumy miesięcznych przychodów o pobrany dodatek mieszkaniowy. Jednocześnie jednoznacznie określają, iż wysokość miesięcznego dochodu ustala się jako "sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku". Skoro D. Ć. wniosek o przyznanie stypendium szkolnego złożyła w dniu [...] r. to wysokość miesięcznych przychodów, z uwzględnieniem odliczeń o których mowa w art. 8 ust. 3-13 ustawy o pomocy społecznej i art. 80d ust. 8 ustawy, wynosiła sumę przychodów członków rodziny [...] r., tj. [...] zł tytułem wypłaconych D. Ć. i D. Ć. świadczeń pieniężnych, [...] zł tyt. dodatku mieszkaniowego i [...] zł tyt. renty pomniejszonej o podatek dochodowy od osób fizycznych i składkę do NFZ. Łącznie przychody gospodarstwa domowego D. Ć. w [...] r. wyniosły [...] zł, co w przeliczeniu na jednego członka rodziny dało kwotę [...] zł. Skoro miesięczna wysokość dochodu na osobę w rodzinie ucznia uprawniająca do ubiegania się o stypendium szkolne na dzień wydania kwestionowanych decyzji wynosiła 351 zł a faktyczny miesięczny dochód z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku na członka rodziny skarżącej przekroczył go wynosząc [...[ zł, to przyznanie wnioskowanego stypendium byłoby sprzeczne z prawem. Bez znaczenia pozostaje poruszana w skardze kwestia zawieszenia postępowania w przedmiocie przyznania dodatku mieszkaniowego, bowiem postępowanie to dotyczy rozpoznania wniosku skarżącej z [...] r. i w żaden sposób nie wpływało na wysokość dochodów w rodzinie D. Ć. w [...] r. W przypadku utraty dochodu, zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, należy uwzględnić dochód z miesiąca, w którym wniosek został złożony. W rozpoznawanej sprawie byłby to [...] r. Tak więc utrata dodatku mieszkaniowego, która - jak podaje skarżąca - nastąpiła od [...] r., również nie mogła być uwzględniona przy rozpoznawaniu jej wniosku z [...] r. Uznając, że podejmując zaskarżoną decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w sposób niewadliwy ustaliło stan faktyczny i prawidłowo zastosowało obowiązujące przepisy prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny , na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi jako niezasadnej.