II SA/Sz 1050/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.),, Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 listopada 2017 r. sprawy ze skargi K. B. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji w sprawie wymierzenia kary dyscyplinarnej ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku I. stwierdza nieważność zaskarżonego orzeczenia, II. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. na rzecz skarżącego K. B. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Komendant Powiatowy Policji w K. orzeczeniem z dnia [...] r. na podstawie art. 135s ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 1782 - z późniejszymi zmianami), po dokonaniu analizy i oceny całokształtu sprawy we wznowionym na wniosek asp. szt. w stanie spoczynku K. B. w dniu [...] r. postępowaniu dyscyplinarnym postanowił odmówić uchylenia orzeczenia nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w K. z dnia [...] r. o uznaniu wyżej wymienionego naruszenia dyscypliny służbowej i wymierzeniu kary ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku. Pismem z dnia 10.02.2017 r. K. B. wniósł o wznowienie postępowania dyscyplinarnego zakończonego orzeczeniem nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w K. z dnia [...] r. Jako podstawę wznowienia tego postępowania wskazał art. 135r ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy o Policji. Stwierdził, że nie miał wiedzy o toczącym się wobec niego postępowaniu dyscyplinarnym, a od orzeczenia go kończącego nie wniesiono środka zaskarżenia. Wskazał on także, że nie otrzymał żadnych dokumentów i nie mógł przez to uczestniczyć w postępowaniu dyscyplinarnym. Jego zdaniem naruszono szereg obowiązujących przepisów, które miały wpływ na treść orzeczenia. Nie mógł on bowiem ustanowić obrońcy, złożyć wniosków dowodowych i zapoznać się z aktami postępowania. Nie otrzymał także żadnego zawiadomienia o ukończeniu postępowania dowodowego, ani o terminie zapoznania się z aktami postępowania. Powyższe okoliczności zdaniem K. B. miały wpływ na treść orzeczenia i skutkowały wymierzeniem kary dyscyplinarnej, podczas gdy przełożony po wysłuchaniu obwinionego mógł go uniewinnić, bądź wymierzyć niższą karę dyscyplinarną. Jak stwierdził K. B. ujawnione zostały nowe okoliczności związane z jego stanem zdrowia, które miały wpływ na wynik postępowania dyscyplinarnego. W związku z powyższym K. B. wniósł o wznowienie postępowania, a następnie uchylenie zapadłego w nim orzeczenia i uniewinnienie go lub też umorzenie postępowania, ewentualnie zmianę dotychczasowego orzeczenia w zakresie wymierzonej kary dyscyplinarnej i orzeczenie kary nagany. Rozpatrując wniosek organ I instancji uznał, że został on złożony w terminie i do osoby, o której mowa w art. w art. 135r ust. 7 ustawy o Policji, tj. do przełożonego dyscyplinarnego, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji, w terminie 30 dni od dnia, w którym dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, tj. uzyskania informacji, iż zapadło orzeczenie dyscyplinarne. Mając powyższe na uwadze postanowieniem z dnia [...] r. Komendant Powiatowy Policji w K. wznowił postępowanie dyscyplinarne zakończone prawomocnym orzeczeniem nr [...] z dnia [...] r. Powołując się na treść art. 135s ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji, który stanowi, że po wznowieniu postępowania dyscyplinarnego przeprowadza się czynności dowodowe ograniczone do przyczyn wznowienia, a po ich zakończeniu, stosownie do poczynionych ustaleń, wydaje się orzeczenie odmawiające uchylenia dotychczasowego orzeczenia, organ przeprowadził postępowanie w tym zakresie. Odnosząc się do przyczyn wznowienia postępowania wskazanych przez K. B. we wniosku z dnia 10.02.2017 r. organ I instancji stwierdził, że orzeczenie nie zostało wydane z naruszeniem obowiązujących przepisów, mogących mieć wpływ na treść orzeczenia. W ocenie organu powtórna analiza akt postępowania dyscyplinarnego nie wykazała, aby doszło do naruszenia praw obwinionego w toku postępowania w sposób wskazany przez K. B.. Organ wyjaśnił, że korespondencja dotycząca przedmiotowego postępowania dyscyplinarnego była kierowana do K. B. na adres zamieszkania, który podany został przez niego do akt osobowych. Raportem z dnia [...] r. skierowanym do Komendanta Powiatowego Policji w K. poinformował on bowiem, że jest zameldowany na pobyt stały w K., ul. [...]. Powołując się na treść § 13 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 14.05.2013 roku w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów, zgodnie z którym, policjant jest obowiązany niezwłocznie, jednakże nie później niż w terminie 7 dni od zaistnienia zdarzenia, poinformować w pisemnym raporcie drogą służbową przełożonego właściwego w sprawach osobowych m.in. o zmianie adresu miejsca zamieszkania, organ stwierdził, że do Komendanta Powiatowego Policji w K. od 2011 roku raport w sprawie zmiany miejsca zamieszkania przez K. B. nie wpłynął. Ponadto organ zauważył, iż na zwolnieniach lekarskich (seria BN nr [...], data wystawienia [...] r., i BN nr [...], data wystawienia [...] r.) wystawianych w czasie kiedy toczyło się postępowanie dyscyplinarne widnieje dotychczasowy adres strony, tj. [...] ul. [...]. Zatem, zdaniem organu, korespondencja dotycząca postępowania dyscyplinarnego zakończonego ostatecznie orzeczeniem [...] Komendanta Powiatowego Policji w K. z dnia [...] r. była dostarczana prawidłowo na wskazany przez obwinionego policjanta adres. Nadto organ wskazał, że pracownicy Poczty Polskiej podjęli w okresie od 21.04.2016 r. do 12.07.2016 r. łącznie 28 prób doręczenia korespondencji, a przypadku nieskutecznego doręczenia listonosze pozostawiali awizo w skrzynce listowej z informacją o możliwości jej odbioru w placówce pocztowej. W ocenie organu fakt niepodejmowania korespondencji przez K. B. świadczy jedynie o stosowaniu przez niego obstrukcji procesowej w toku postępowania i nie może stanowić argumentu o naruszeniu jego uprawnień w toku postępowania. Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania karnego, a w szczególności art. 133 § 2 tej ustawy, znajdującymi zastosowanie w postępowaniu dyscyplinarnym toczącym się na podstawie rozdziału 10 ustawy o Policji, korespondencja, której K. B. nie podjął w terminie uznana została za doręczoną. Odnosząc się do stanu zdrowia K. B. organ stwierdził, iż organowi przed którym toczyło się postępowanie dyscyplinarne znany był fakt jego przebywania na zwolnieniu lekarskim jednakże lekarz, który w czasie trwania postępowania dyscyplinarnego wystawiał K. B. zwolnienia lekarskie, poinformował, że stan zdrowia obwinionego pozwala na wykonywanie z nim czynności w ramach prowadzonego postępowania dyscyplinarnego. Komendant Powiatowy Policji w K. uznał, że strona we wniosku z dnia 10.02.2017 r. poza stanem własnego zdrowia nie podniosła innych okoliczności lub dowodów, które mogłyby mieć wpływ podjęcie decyzji o konieczności przeprowadzenia ponownej oceny zdarzenia objętego zarzutem dyscyplinarnym. Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, iż w toku wznowionego postępowania nie ujawniono istotnych dla sprawy okoliczności, które nie były znane w czasie prowadzonego postępowania dyscyplinarnego. Pismem z dnia 24.04.2017 r. K. B. odwołał się od orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji w K. i wniósł o: 1) zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez uchylenie dotychczasowego orzeczenia nr [...] z dnia [...] r. Komendanta Powiatowego Policji w K. i uniewinnienie ukaranego lub też umorzenie postępowania dyscyplinarnego, 2) ewentualnie zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez zmianę dotychczasowego orzeczenia nr [...] z dnia [...] r. Komendanta Powiatowego Policji w K. i orzeczenie kary nagany (art. 134 pkt 2 ustawy). Po rozpatrzeniu odwołania Komendant Policji orzeczeniem z dnia [...] roku, na podstawie art. 133 ust. 8 pkt 1, art. 135s ust. 5 i art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1782 ze zm.), zaskarżone orzeczenie utrzymał w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył ustalenia oraz pogląd wyrażony przez organ I instancji, a także przepisy w oparciu, o które został rozpoznany wniosek o wznowienie postępowania i stwierdził, że brak jest podstaw do uznania, iż w przedmiotowej sprawie zaszła przesłanka stanowiąca podstawę do uchylenia orzeczenia nr [...] z dnia [...] r., określona w art. 135r ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji. Odnosząc się do zarzutu asp. szt. K. B. wadliwego ustalenia daty prawomocności orzeczenia dyscyplinarnego nr [...] z dnia [...] r. organ odwoławczy wskazał, że Komendant Powiatowy Policji w K. w orzeczeniu z dnia [...] r. błędnie wskazał daty awizowania orzeczenia dyscyplinarnego nr [...] z dnia [...] r. orzeczenie to było przesłane pocztą i awizowane w dniach 24.06.2016r., i 05.07.2016 r. Zatem należało uznać, że doręczenie przesyłki nastąpiło w dniu 12.07.2016 r., a z uwagi na możliwość wniesienia odwołania do dnia 19.07.2016 r. orzeczenie to stało się prawomocne w dniu 20.07.2016 r. Zatem pomimo błędnego wskazania terminów w jakich awizowano orzeczenie nr [...] organ prawidłowo wskazał termin w jakim orzeczenie to stało się prawomocne. Powyższa okoliczność, w ocenie organu II instancji, nie ma znaczenia dla przedmiotowej sprawy dotyczącej wznowienia postępowania dyscyplinarnego. Przytaczane przez asp. szt. K. B. okoliczności oraz stawiane przez niego zarzuty nie mogą być zdaniem organu podstawą do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie K. B.. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił: - naruszenie prawa materialnego, tj. art. 135r ust. 1 pkt 2 i 3 oraz art. 135s ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o Policji [dalej: ustawa] poprzez uznanie, iż na skutek wznowienia postępowania brak było podstaw do zmiany dotychczasowego orzeczenia nr [...] z dnia [...] r. Komendanta Powiatowego Policji w K. poprzez uniewinnienie ukaranego lub też umorzenie postępowania dyscyplinarnego, ewentualnie zmiane dotychczasowego orzeczenia nr [...] z dnia [...] r. Komendanta Powiatowego Policji w K. i orzeczenia kary nagany, - naruszenie prawa procesowego poprzez niezastosowanie art. 7 kpa i art. 77 § 1 kpa, tj. wydanie decyzji na podstawie niewłaściwie i dowolnie ocenionego materiału dowodowego i nie odniesienie się do argumentów wskazanych w odwołaniu skarżącego. Wobec tak postawionych zarzutów wniósł o: 1. uchylenie zaskarżonego orzeczenia nr [...] z dnia [...] r. Komendanta Policji oraz poprzedzającej jej decyzji - orzeczenia nr [...] Komendanta Powiatowego Policji w K. z dnia [...] r., 2. zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Komendant Policji wniósł o oddalenie skargi. W piśmie z dnia 25.10.2017 r. skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, nadto wskazał, że od dnia [...] r. przeszedł na emeryturę i wobec tego postępowanie dyscyplinarne powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Zakres kontroli Sądu wyznacza art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem rozpatrywanej przez Sąd skargi jest opisane w sentencji orzeczenie Komendanta Policji wydane w wyniku rozpatrzenia przez ten organ odwołania K. B. od wskazanego w nim orzeczenia Komendanta Powiatowego Policji w K.. Kontrolując przedmiotowe postępowanie, Sąd z urzędu dostrzegł, że odwołanie z dnia [...] r. wniesione przez K. B. nie zostało podpisane, czego organ odwoławczy nie zauważył. Zgodnie z art. 135p pkt. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 1782 - z późniejszymi zmianami), w zakresie nieuregulowanym w niniejszej ustawie do postępowania dyscyplinarnego stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, dotyczące wezwań, terminów, doręczeń i świadków, z wyłączeniem możliwości nakładania kar porządkowych. W postępowaniu dyscyplinarnym do świadków nie stosuje się również art. 184 Kodeksu postępowania karnego. W myśl art. 119 § 1 k.p.k. pismo procesowe powinno zawierać: 1) oznaczenie organu, do którego jest skierowane, oraz sprawy, której dotyczy; 2) oznaczenie oraz adres wnoszącego pismo; 3) treść wniosku lub oświadczenia, w miarę potrzeby z uzasadnieniem; 4) datę i podpis składającego pismo. Stosownie do art. 119 § 2, za osobę, która nie może się podpisać, pismo podpisuje osoba przez nią upoważniona, ze wskazaniem przyczyny złożenia swego podpisu. Natomiast w sytuacji gdy pismo procesowe zawiera braki formalne uniemożliwiające mu nadanie dalszego biegu organ powinien w trybie art. 120 § 1 K.p.k. wezwać stronę, od której to pismo pochodzi do usunięcia braku w terminie 7 dni. W razie uzupełnienia braku w terminie, pismo wywołuje skutki od dnia jego wniesienia. W razie nieuzupełnienia braku w terminie, pismo uznaje się za bezskuteczne, o czym należy pouczyć przy doręczeniu wezwania (§ 2). Do wymogów formalnych odwołania, jak każdego pisma procesowego (art. 119 k.p.k.), warunkujących jego skuteczność (art. 120 k.p.k.) należy podpis składającego pismo procesowe (art. 119 § 1 pkt 4 i § 2 k.p.k.). Niespełnienie wymagań związanych z wniesieniem pisma - w tym podpisania odwołania przez skarżącego - powoduje uznanie tej czynności za bezskuteczną. Jak wynika z dołączonego do akt odwołania nie zostało ono podpisane przez skarżącego a pomimo tego braku formalnego odwołanie zostało rozpoznane przez organ II instancji. W świetle powyższego stwierdzić należy, że złożone w sprawie odwołanie zawierało braki, które uniemożliwiały nadanie sprawie dalszego biegu przed ich usunięciem. Orzeczenie wydane w związku z odwołaniem, które nie zostało podpisane narusza art. 135n ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 119 § 1 pkt 4 K.p.k. i naruszenie to jest w ocenie sądu rażące. Stosownie do brzmienia art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., sąd ma obowiązek stwierdzenia nieważności decyzji/orzeczenia jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postepowania administracyjnego lub w innych przepisach. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził nieważność zaskarżonego orzeczenia. Będąc zobligowany do stwierdzenia nieważności zaskarżonego orzeczenia Sąd nie miał możliwości merytorycznej oceny zarzutów skargi.