II SA/Sz 1052/18
WyrokWSA w Szczecinie2018-12-13
Skład orzekający: Katarzyna Sokołowska, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Marzena Iwankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy okoliczności związane z prowadzeniem jednoosobowej działalności gospodarczej, polegającej na prowadzeniu sklepu z zaopatrzeniem dla rolnictwa, mogą stanowić podstawę do zwolnienia żołnierza rezerwy z odbywania ćwiczeń wojskowych, pomimo posiadania przydziału mobilizacyjnego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa, co uzasadnia ich uchylenie. Sąd podkreślił, że organy nie uwzględniły realiów konkretnej sprawy, w tym charakteru działalności gospodarczej skarżącego (sklep z zaopatrzeniem dla rolnictwa, intensywny okres żniw i urlopowy), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Niewłaściwa analiza stanu faktycznego naruszyła zasady prawdy obiektywnej i dokładnego ustalenia stanu faktycznego.Stan faktyczny
Skarżący, R. K., żołnierz rezerwy, został powołany do odbycia ćwiczeń wojskowych. Od decyzji tej odwołał się, wskazując, że jest jedynym żywicielem pięcioosobowej rodziny i prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą (sklep z zaopatrzeniem dla rolnictwa), której przerwanie spowodowałoby straty i ryzyko bankructwa. Organy administracji utrzymały w mocy decyzję o powołaniu, uznając, że podane okoliczności nie stanowią podstawy do zwolnienia. Skarżący złożył skargę do WSA, podtrzymując swoje argumenty.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. oraz poprzedzającą ją decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień w S.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.),, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Ciesielska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 13 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie powołania do odbycia ćwiczeń wojskowych uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień w S. seria [...] z dnia [...] r.
Kartą powołania - decyzją Wojskowego Komendanta Uzupełnień w S. seria [...] z dnia [...] r. żołnierz rezerwy R. K. został powołany do odbycia krótkotrwałych ćwiczeń wojskowych w terminie od 12 do 24 września 2018 r. w Jednostce Wojskowej Nr [...] w B. .
Od ww. decyzji R. K. złożył odwołanie, w którym wskazał, że jego udział w ćwiczeniach nie jest możliwy. Z treści odwołania wynika, że odwołujący się prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, jest jedynym żywicielem pięcioosobowej rodziny, wobec czego każdy dzień przerwania działalności spowodowałby zbyt duże straty, co z kolei wiązałoby się z możliwością bankructwa.
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że przepis § 15 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2015 r. w sprawie ćwiczeń wojskowych (Dz.U. z 2015 r. poz. 950) stanowi, że żołnierz rezerwy może być zwolniony z ćwiczeń wojskowych przed ich odbyciem w razie śmierci najbliższego członka rodziny albo obłożnej choroby lub zaistnienia innych szczególnie uzasadnionych okoliczności.
Wojskowy Komendant Uzupełnień w S. zwolnił odwołującego się z odbywania ćwiczeń wojskowych w terminie od 3 do 27 kwietnia 2018 r. w Jednostce Wojskowej Nr [...] w B. . Ponadto Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego decyzją nr [...] z dnia [...] r. uchylił kartę powołania na ćwiczenia wojskowe w terminie od 7 do 26 września 2017 r. w Jednostce Wojskowej Nr [...] w B. z tego samego powodu co w przedmiotowym odwołaniu, dlatego też ww. żołnierz rezerwy musiał liczyć się z powołaniem w późniejszymi terminie.
Wymienione w odwołaniu argumenty nie mogą stanowić, zdaniem organu II instancji, podstawy do kolejnego zwolnienia z obowiązku odbywania ćwiczeń wojskowych, gdyż w myśl art. 4 ust. 1 wymienionej na wstępie ustawy odwołujący się podlega powszechnemu obowiązkowi obrony, w ramach którego jako obywatel polski zobowiązany jest do pełnienia służby wojskowej. Obowiązek ten dla odwołującego się jako żołnierza rezerwy polega na odbywaniu ćwiczeń wojskowych i trwa zgodnie z art. 58 ust. 1 ustawy do końca roku kalendarzowego, w którym ww. skończy sześćdziesiąt trzy lata życia. Ponadto zgodnie z art. 104 cytowanej na wstępie ustawy żołnierz rezerwy może odbywać ćwiczenia wojskowe trwające do dwudziestu czterech godzin nie więcej niż trzy razy w roku, a pozostałe ćwiczenia raz w roku. Ostatnie ćwiczenia, w których odwołujący się uczestniczył odbyły się w 2005 r., w związku z powyższym istnieje konieczność przeszkolenia ww. żołnierza rezerwy zgodnie z posiadanym przydziałem mobilizacyjnym.
W myśl art. 119 a ust. 1 ww. ustawy, za odbyte ćwiczenia przysługuje świadczenie pieniężne rekompensujące utracone wynagrodzenie ze stosunku pracy lub stosunku służbowego, albo dochód z prowadzonej działalności gospodarczej lub rolniczej, które odwołujący się mógłby uzyskać w okresie odbywania ćwiczeń wojskowych. Świadczenie pieniężne za każdy dzień ćwiczeń wojskowych stanowi kwota 1/21 miesięcznego wynagrodzenia lub dochodu, pomnożona przez liczbę dni odbytych ćwiczeń wojskowych. Zgodnie z art. 119 a ust. 5 ustawy świadczenie pieniężne ustala i wypłaca wójt lub burmistrz (prezydent miasta) na udokumentowany wniosek, złożony nie później niż w ciągu trzech miesięcy od zakończenia ćwiczeń wojskowych.
Otrzymanie karty powołania z prawie dwumiesięcznym wyprzedzeniem od dnia rozpoczęcia ćwiczeń wojskowych, z podanym miejscem i terminem ich realizacji, powinno umożliwić żołnierzowi rezerwy znalezienie korzystnych rozwiązań nie powodujących zakłóceń w prowadzeniu działalności gospodarczej.
Potrzeby Sił Zbrojnych RP dyktują konieczność odbycia przez odwołującego się przeszkolenia w jednostce wojskowej, do której posiada on przydział mobilizacyjny.
Wydana decyzja nie wyklucza dalszych możliwości ubiegania się o zwolnienie z ćwiczeń wojskowych. W przypadku przedstawienia przez żołnierza rezerwy w dniu rozpoczęcia ćwiczeń dokumentów potwierdzających konieczność zwolnienia z tych ćwiczeń, dowódca jednostki wojskowej będący ich organizatorem posiada kompetencje do zwalniania przed ich zakończeniem. Możliwości te wynikają z dyspozycji § 15 ust. 6 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia z dnia 15 czerwca 2015 r. w sprawie ćwiczeń wojskowych (Dz.U. z 2015 r. poz. 950).
Pismem z dnia 23 sierpnia 2017 r. R. K. złożył skargę na ww. decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, uzasadniając ją podobnie jak wcześniejsze odwołanie, tym, że jest on żywicielem pięcioosobowej rodziny, wobec czego każdy dzień przerwania działalności spowodowałby zbyt duże straty, co z kolei wiązałoby się z możliwością bankructwa. Skarżący podkreślił, że nie uchyla się od ćwiczeń wojskowych, jeżeli będą one trwały 2-3 dni, natomiast dłuższe terminy są obecnie dla niego nierealne.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 13 grudnia 2018 r. skarżący wskazał, że prowadzi sklep z zaopatrzeniem dla rolnictwa, który jest otwarty codziennie od 7.30 do 17.00 a w okresie żniw nawet do 20.00. Sklep prowadzi wspólnie z żoną i nie zatrudnia żadnego pracownika. Z kolei obecny na rozprawie pełnomocnik organu wskazał, że ćwiczenia wojskowe odbywają się w różnych okresach czasu w zależności od planu, jaki posiada jednostka wojskowa. Termin ćwiczeń jest znany z rocznym wyprzedzeniem. Ćwiczenia stanowią jeden moduł i nie da się ich podzielić.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302., powoływanej dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
W tak określonym zakresie kognicji, nie będąc jednak związany – stosownie do art. 134 p.p.s.a.- zarzutami i wnioskami skargi, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja podobnie jak poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Zaskarżoną decyzją organ II instancji utrzymał w mocy decyzję - kartę powołania R. K. do odbycia ćwiczeń wojskowych w okresie od 12 września 2018 r. do 24 września 2018 r.
Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2018 r. poz. 1459), powszechnemu obowiązkowi obrony podlegają wszyscy obywatele polscy zdolni ze względu na wiek i stan zdrowia do wykonywania tego obowiązku. Obywatel polski będący równocześnie obywatelem innego państwa nie podlega powszechnemu obowiązkowi obrony, jeżeli stale zamieszkuje poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
W ramach powszechnego obowiązku obrony obywatele polscy są obowiązani do:
1) pełnienia służby wojskowej,
2) wykonywania obowiązków wynikających z nadanych przydziałów kryzysowych i przydziałów mobilizacyjnych,
3) świadczenia pracy w ramach pracowniczych przydziałów mobilizacyjnych,
4) pełnienia służby w obronie cywilnej,
5) odbywania edukacji dla bezpieczeństwa,
6) uczestniczenia w samoobronie ludności,
7) odbywania ćwiczeń w jednostkach przewidzianych do militaryzacji i pełnienia służby w jednostkach zmilitaryzowanych,
8) wykonywania świadczeń na rzecz obrony
- na zasadach i w zakresie określonych w ustawie (art. 4 ust. 3 cytowanej ustawy).
Z kolei w myśl art. 58 ust. 1 tej ustawy, obowiązkowi służby wojskowej, w zakresie określonym w niniejszej ustawie, podlegają obywatele polscy, począwszy od dnia, w którym kończą osiemnaście lat życia, do końca roku kalendarzowego, w którym kończą pięćdziesiąt pięć lat życia, a posiadający stopień podoficerski lub oficerski - sześćdziesiąt trzy lata życia.
Obowiązkowi służby wojskowej nie podlegają jednak osoby wymienione w ust. 1, które zostały uznane ze względu na stan zdrowia za trwale niezdolne do tej służby (art. 58 ust. 2 ustawy). Obowiązkowi takiemu nie podlegają ponadto kobiety wymienione w art. 58 ust. 3 ww. ustawy.
Z kolei w myśl art. 100 ust. 1 cytowanej ustawy, obowiązek służby wojskowej żołnierzy rezerwy w czasie pokoju polega na odbywaniu ćwiczeń wojskowych oraz pełnieniu okresowej służby wojskowej.
Na ćwiczenia wojskowe można powołać:
1) żołnierzy rezerwy posiadających nadane przydziały kryzysowe;
2) żołnierzy rezerwy, na ich wniosek lub za ich zgodą, w drodze ochotniczego zgłoszenia się na te ćwiczenia, jeżeli przemawiają za tym potrzeby Sił Zbrojnych;
3) osoby przeniesione do rezerwy niebędące żołnierzami rezerwy, które ochotniczo zgłosiły się do odbycia ćwiczeń wojskowych, jeżeli przemawiają za tym potrzeby Sił Zbrojnych (art. 100 ust. 2 ustawy).
Na ćwiczenia wojskowe i do okresowej służby wojskowej nie powołuje się żołnierzy rezerwy, którzy:
1) prowadzą własną kampanię wyborczą w przypadku kandydowania do organów, o których mowa w art. 65 ust. 4 - w czasie jej trwania;
2) zostali wybrani na posła, w tym do Parlamentu Europejskiego, albo senatora - w czasie trwania kadencji;
3) zostali przeznaczeni do odbycia służby zastępczej lub odbyli tę służbę (art. 100 ust. 3 ustawy).
Szczegółowe warunki, tryb i terminy powoływania do czynnej służby wojskowej i zwalniania z tej służby, uwzględniający potrzeby uzupełnieniowe rodzajów Sił Zbrojnych oraz różne okresy szkolenia w wojskowych ośrodkach szkolenia uregulowane zostały, w wydanym na podstawie art. 73 i art. 106 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP, rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 3 czerwca 2004 r. w sprawie ćwiczeń wojskowych żołnierzy rezerwy (Dz.U. z 2004 r., nr 142, poz. 1505 z późn. zm.).
W tym zakresie Sąd nie podziela poglądu organu, zgodnie z którym zastosowanie w przypadku skarżącego – żołnierza rezerwy – winno mieć rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2015 r. w sprawie ćwiczeń wojskowych (Dz.U. z 2015 r., poz. 950). Co prawda na zasadach ogólnych należałoby przyjąć, że uregulowanie późniejsze – czyli rozporządzenie z 15 czerwca 2015 r. - uchyla uregulowanie wcześniejsze – czyli rozporządzenie z dnia 3 czerwca 2004 r., jednak nie w takiej sytuacji, w której akt późniejszy jest aktem o charakterze ogólnym podczas gdy akt wcześniejszy jest aktem szczególnym – tak jak w tym przypadku. Należy podkreślić, że rozporządzenie z dnia 15 czerwca 2015 r. obejmuje nie tylko kwestie dotyczące ćwiczeń żołnierzy rezerwy – tak jak czyniło to rozporządzenie z 3 czerwca 2004 r. ale dodatkowo obejmuje także np. osoby przeniesione do rezerwy niebędące żołnierzami rezerwy.
Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, że akt późniejszy o charakterze ogólnym nie mógł uchylić aktu wcześniejszego o charakterze szczególnym. W chwili obecnej obydwa rozporządzenia są obowiązujące, przy czym w stosunku do żołnierza rezerwy zastosowanie winno mieć rozporządzenie z dnia 3 czerwca 2004 r.
Co prawda w niniejszej sprawie pewne wątpliwości może budzić okoliczność, że w art. 100 ust. 2 ustawy o powszechnym obowiązku obrony RP jednoznacznie wskazano, że na ćwiczenia wojskowe można powołać żołnierzy rezerwy posiadających przydziały kryzysowe, bądź też żołnierzy rezerwy, na ich wniosek lub za ich zgodą w drodze ochotniczego zgłoszenia się na te ćwiczenia podczas gdy skarżący nie należy – jak wydają się wskazywać na to dokumenty dołączone do akt administracyjnych – do żadnej z tych grup żołnierzy, jednak z przyczyn wskazanych poniżej kwestia ta pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia. Zapisy na karcie ewidencyjnej skarżącego wskazują, że nie posiada on przydziału kryzysowego lecz przydział mobilizacyjny. Powyższe nie oznacza jednak, że nie dotyczy go obowiązek ćwiczeń wojskowych. Zgodnie bowiem z art. 101 ust. 10 ustawy o powszechnym obowiązku obrony, Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, może wprowadzić obowiązkowe ćwiczenia wojskowe dla żołnierzy rezerwy i osób przeniesionych do rezerwy niebędących żołnierzami rezerwy w przypadkach zagrożenia bezpieczeństwa państwa lub wystąpienia potrzeb Sił Zbrojnych, a także w okresie trwania obowiązku odbywania zasadniczej służby wojskowej oraz przeszkolenia wojskowego, uwzględniając cel wprowadzania ćwiczeń wojskowych, kategorie osób objętych obowiązkiem ich odbycia, a także okres, na który wprowadza się ten obowiązek.
W oparciu o powyższy przepis wydane zostało rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 11 lutego 2015 r. w sprawie wprowadzenia obowiązkowych ćwiczeń wojskowych (Dz.U. z 2015 r., poz. 321).
Zgodnie z § 1 tego rozporządzenia, wprowadza się obowiązkowe ćwiczenia wojskowe dla żołnierzy rezerwy i osób przeniesionych do rezerwy niebędących żołnierzami rezerwy w związku z wystąpieniem potrzeb Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie przeszkolenia żołnierzy rezerwy posiadających nadane przydziały mobilizacyjne oraz dla żołnierzy rezerwy i osób przeniesionych do rezerwy niebędących żołnierzami rezerwy, którym planuje się nadać takie przydziały.
Wobec powyższego, należy stwierdzić, że skarżący jako żołnierz rezerwy ma obowiązek odbywania ćwiczeń wojskowych, o których mowa w cytowanych powyżej przepisach.
Zgodnie z § 9 cytowanego rozporządzenia z dnia 3 czerwca 2004 r., powołaniu do odbycia ćwiczeń wojskowych podlegają żołnierze rezerwy uznani za zdolnych do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju (ust. 1). Powołaniu do odbycia ćwiczeń wojskowych nie podlegają, niezależnie od przypadków określonych w art. 58 ust. 3 i art. 100 ust. 2 ustawy, żołnierze rezerwy, o których mowa w ust. 1, jeżeli:
1) są tymczasowo aresztowani lub odbywają karę aresztu, karę pozbawienia wolności, w tym również zastępczą karę pozbawienia wolności, albo orzeczono wobec nich pozbawienie praw publicznych;
2) są reklamowani od obowiązku pełnienia czynnej służby wojskowej w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny;
3) są przeznaczeni do służby w jednostkach zmilitaryzowanych lub do służby w obronie cywilnej, z wyjątkiem ćwiczeń, o których mowa w § 3 ust. 1 i ust. 2 pkt 2;
4) pobierają naukę w systemie dziennym w szkole ponadpodstawowej, wyższej zawodowej lub wyższej;
5) pełnią służbę w charakterze funkcjonariusza lub kandydata na funkcjonariusza w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Biurze Ochrony Rządu, Straży Ochrony Kolei lub Służbie Więziennej;
6) są kobietami sprawującymi opiekę nad osobą, która ukończyła 75 lat życia, jeżeli osoba ta wspólnie z nimi zamieszkuje i opieki tej nie można powierzyć innym osobom;
7) są mężczyznami samotnie sprawującymi bezpośrednią opiekę nad członkiem rodziny wspólnie z nimi zamieszkałym, który nie ukończył 16 lat życia lub został uznany za całkowicie niezdolnego do pracy i do samodzielnej egzystencji albo ukończył 75 lat życia lub jest obłożnie chory, jeżeli nie ma innego pełnoletniego członka rodziny bliższego lub równego stopniem pokrewieństwa obowiązanego do sprawowania tej opieki;
8) stale zamieszkują za granicą (ust. 2).
Z kolei w myśl § 16 ust. 1 i 2 wspomnianego rozporządzenia, żołnierza rezerwy zwalnia się z ćwiczeń wojskowych przed ich odbyciem w razie:
1) uznania go ze względu na stan zdrowia:
a) za trwale i całkowicie niezdolnego do czynnej służby wojskowej,
b) za niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju,
c) za czasowo niezdolnego do czynnej służby wojskowej w czasie pokoju;
2) wystąpienia jednej z okoliczności, o których mowa w art. 58 ust. 3 i art. 100 ust. 2 ustawy lub § 9 ust. 2 (§ 16 ust. 1 rozporządzenia).
Żołnierz rezerwy może być ponadto zwolniony z ćwiczeń wojskowych przed ich odbyciem w razie:
1) śmierci lub obłożnej choroby najbliższego członka rodziny żołnierza, jeżeli udzielenie urlopu okolicznościowego w tym przypadku jest niewystarczające lub niecelowe;
2) zaistnienia innych szczególnie uzasadnionych okoliczności (§ 16 ust. 2 rozporządzenia).
W tym miejscu należy zaznaczyć, że skarżący obowiązku odbycia ćwiczeń wojskowych nie kwestionował, podnosząc jedynie, że w jego przypadku zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające zwolnienie go z powyższego obowiązku ponieważ jest jedynym żywicielem 5-osobowej rodziny, prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, a każdy dzień przerwania tej działalności powodowałby straty, które wiązałyby się z "możliwością bankructwa".
Organ dwukrotnie uznał powyższy argument za uzasadniony i z tego względu Wojskowy Komendant Uzupełnień w S. zwolnił skarżącego z odbywania ćwiczeń wojskowych w terminie od 3 do 27 kwietnia 2018 r., a nadto Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego decyzją z dnia [...] r. uchylił kartę powołania na ćwiczenia wojskowe w terminie od 7 do 26 września 2017r.
Zdaniem organu, wspomniane wyżej okoliczności nie mogą jednak stanowić podstawy do kolejnego zwolnienia z obowiązku odbywania ćwiczeń wojskowych. Skarżący winien bowiem liczyć się z powołaniem na ćwiczenia w późniejszym terminie, a przy tym otrzymanie karty powołania z prawie dwumiesięcznym wyprzedzeniem od dnia rozpoczęcia ćwiczeń wojskowych, z podanym miejscem i terminem ich realizacji powinno umożliwić mu znalezienie korzystnych rozwiązań nie powodujących zakłóceń w prowadzeniu działalności gospodarczej.
W ocenie Sądu, powyższe stanowisko nie zasługuje na aprobatę bowiem nie uwzględnia realiów tej konkretnej sprawy.
W niniejszej sprawie istotny jest bowiem nie tylko fakt, że skarżący – będący jedynym żywicielem pięcioosobowej rodziny - prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, ale także i to jaki charakter ma ta działalność.
Jak wynika z załączonych do akt dokumentów oraz oświadczeń złożonych przez skarżącego na rozprawie w dniu 13 grudnia 2018 r., prowadzi on sklep z zaopatrzeniem dla rolnictwa, który jest otwarty codziennie od 7.30 do 17.00, a w okresie żniw nawet do 20.00. Strona prowadzi sklep z żoną nie zatrudniając żadnych pracowników.
Wobec powyższego okoliczność, że skarżący został poinformowany o terminie ćwiczeń mających się odbyć od dnia 12 września 2018 r. do dnia 24 września 2018 r. w dniu 18 lipca 2018 r. nie umożliwiła mu – jak wskazuje organ - "znalezienia korzystnych rozwiązań nie powodujących zakłóceń w prowadzeniu działalności gospodarczej".
Podkreślenia wymaga, że lipiec i sierpień są nie tylko okresem żniw, kiedy działalność skarżącego (sklep z zaopatrzeniem dla rolnictwa) prowadzona musi być szczególnie intensywnie, ale także, że są to miesiące urlopowe, kiedy ewentualne znalezienie osoby czy firmy, która mogłaby podjąć się nadzorowania takiej działalności (podczas nieobecności skarżącego) jest wyjątkowo trudne.
Nie może pozostać niezauważona także i ta okoliczność (przyznana przez pełnomocnika organu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2018 r.), że terminy planowanych ćwiczeń wojskowych znane są organowi z rocznym wyprzedzeniem, a zatem w okolicznościach takich z jakimi mamy do czynienia w niniejszej sprawie możliwe jest zawiadomienie skarżącego o terminie przedmiotowych ćwiczeń ze znacznie większym wyprzedzeniem niż ewentualne dwa miesiące – tak jak miało to miejsce w tym przypadku.
Na marginesie jedynie należy zauważyć, że skoro wrzesień jest z punktu widzenia działalności skarżącego (intensywne prace rolnicze, wykopki) miesiącem wymagającym szczególnie wytężonej pracy, organ może zaplanować odbywanie przez niego ćwiczeń wojskowych w innym (np. późniejszym) terminie. W ocenie Sądu dwutygodniowa przerwa w prowadzeniu jednoosobowej działalności gospodarczej o takim charakterze jak działalność skarżącego może mieć wyjątkowo niekorzystne skutki dla jej dalszego bytu, a fakt, że przepisy prawa przewidują ewentualne świadczenia rekompensujące utracony dochód z prowadzonej działalności gospodarczej, powyższej okoliczności nie zmienia. Dwutygodniowa nieobecność podmiotu w trakcie intensywnych prac polowych i zwiększonych potrzeb nabywców produktów zaopatrzenia dla rolnictwa może skutkować bowiem jego wyeliminowaniem z rynku i ewentualne odzyskanie utraconego dochodu za ten okres nie zmieni jego sytuacji. Podmiot odzyska jedynie utracone w tym okresie dochody jednak nie odzyska już swojej pozycji na rynku, którą zajmą już inne firmy specjalizujące się w tej branży.
Organ powyższych okoliczności nie analizował i nie brał pod uwagę, tymczasem w postępowaniu administracyjnym wydanie decyzji w każdym przypadku powinno poprzedzać dokładne ustalenie stanu faktycznego, co wynika z wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej, która swoje rozwinięcie znajduje w art. 77 § 1 k.p.a.
Mając na względzie powyższe Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem prawa procesowego, a to art. 6, art. 7, art. 9, art. 77 § 1 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skutkowało koniecznością ich uchylenia na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W tym stanie rzeczy orzeczono jak w sentencji. Wskazania do dalszego postępowania wynikają wprost z wyżej przeprowadzonych rozważań Sądu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło