II SA/Sz 1054/16
WyrokWSA w Szczecinie2017-01-19
Skład orzekający: Maria Mysiak, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Elżbieta Makowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze, rozpoznając odwołanie od decyzji odmawiającej umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, może merytorycznie rozpoznać sprawę i uzupełnić braki uzasadnienia organu pierwszej instancji, czy też powinno uchylić decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji?Ratio decidendi
Organ odwoławczy ma obowiązek ponownie rozpoznać sprawę merytorycznie w jej całokształcie, co obejmuje również usunięcie ewentualnych błędów organu pierwszej instancji, w tym uzupełnienie uzasadnienia. Uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania jest możliwe tylko w sytuacji, gdy organ ten nie wyjaśnił w ogóle sprawy lub istotnych jej okoliczności, a organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające.Stan faktyczny
Skarżący S.R. domagał się umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Organ pierwszej instancji odmówił umorzenia części należności, a postępowanie w zakresie innej części umorzył jako bezprzedmiotowe. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając organom naruszenie przepisów poprzez nierozpatrzenie wniosku o umorzenie w oparciu o wskazane w ustawie przesłanki oraz naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania przez organ odwoławczy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.),, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi S. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz umorzenia wszczętego postępowania oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta [...], na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego i art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, odmówił S.R. umorzenia zadłużenia w wysokości [...] zł z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresach świadczeniowych [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] na rzecz osób uprawnionych M.S. i M.S. oraz umorzył wszczęte na wniosek strony postępowanie w sprawie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie świadczeniowym [...] na rzecz wymienionych wyżej osób uprawnionych.
W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że S.R. został zobowiązany wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...]r., sygn. akt [...] do zapłaty alimentów na rzecz dzieci M.S. oraz M.S. w kwotach po [...] zł miesięcznie na każde dziecko. Świadczenia we wskazanych wyżej kwotach były wypłacane - na rzecz wymienionych osób uprawnionych - z funduszu alimentacyjnego w okresie od [...] r. do [...] r.
Organ ustalił, że S.R. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, która nie pracuje i pozostaje na jego utrzymaniu. Wymieniony od [...] r. prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą, z której osiąga przeciętny dochód w wysokości [...] zł miesięcznie. Z oświadczenia S.R. wynika, że na jego miesięczne zobowiązania składają się: opłata za wynajem lokalu mieszkalnego – [...] zł, spłata kredytów bankowych – [...] zł, opłata za prąd – [...] zł, opłata za wodę [...] zł, opłata za drewno opałowe [...] zł. Ponadto ponosi on wydatki związane z leczeniem żony (leki i wizyty lekarskie) w kwocie około [...] zł. Ani on ani jego żona nie posiadają żadnych nieruchomości, ruchomości oraz przedmiotów wartościowych. Nie korzystają ze świadczeń z pomocy społecznej, w utrzymaniu pomagają im znajomi oraz rodzina. S.R. nie deklaruje żadnych problemów zdrowotnych, natomiast jego żona choruje na nowotwór. Wymienieni nie posiadają orzeczonego stopnia niepełnosprawności.
Powołując się na treść art. 105 k.p.a. organ stwierdził, że wszczęte na wniosek strony postępowanie w sprawie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie świadczeniowym [...] jest bezprzedmiotowe bowiem wniosek taki może zostać złożony dopiero po zakończeniu tego okresu świadczeniowego.
Natomiast wniosek S.R. w pozostałym zakresie, zdaniem organu, nie może zostać rozpatrzony pozytywnie.
Organ podkreślił, że instytucja umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w trybie decyzji administracyjnej w indywidualnej sprawie zbudowana jest przy zastosowaniu tzw. uznania administracyjnego. Aby zastosować ulgę w spłacie w postaci umorzenia istniejącego w spłacie zadłużenia muszą wystąpić pewnego rodzaju zdarzenia lub okoliczności, które organ uzna za zasługujące na uwzględnienie. Sytuacja braku dostatecznych środków na jednorazową spłatę nie stanowi automatycznie przesłanki do zastosowania ulgi. Umorzenia należności nie uzasadnia trudna sytuacja finansowa, brak stałej pracy i niewielkie dochody bowiem zła kondycja finansowa jest cechą większości dłużników, za których świadczenia wypłaca fundusz alimentacyjny. Zabezpieczenie społeczne nie ma przy tym na celu przejmowania w całości kosztów utrzymania dzieci z barków rodziców tychże dzieci na barki podatników. Powstanie zadłużenia i obowiązek jego regulowania jest następstwem zaniechania przez stronę wywiązywania się wobec dzieci z obowiązku alimentacyjnego.
W ocenie organu, wniosek o umorzenie istniejącego zadłużenia z tytułu świadczeń wypłaconych osobom uprawnionym z funduszu alimentacyjnego nie może być rozpatrzony pozytywnie ponieważ w przedmiotowej sprawie nie stwierdzono szczególnych okoliczności przemawiających za umorzeniem zadłużenia.
W odwołaniu od powyższej decyzji, S.R. wniósł o jej uchylenie i umorzenie jego zobowiązań, "o których mowa w zaskarżonej decyzji".
W uzasadnieniu odwołania wskazał, że w myśl stanowiska orzecznictwa rozstrzygnięcie wniosku dotyczącego umorzenia należności wymaga szczegółowego rozważenia sytuacji dłużnika i wskazania przekonujących przesłanek, które zdaniem organu świadczą o możliwości spłaty należności. Tymczasem organ I instancji uznał, że umorzenia należności nie uzasadnia trudna sytuacja finansowa, brak stałej pracy i niewielkie dochody, bowiem zła kondycja finansowa jest cechą większości dłużników, za których świadczenia wypłaca fundusz alimentacyjny. Stwierdzenie to jest w oczywisty sposób sprzeczne z treścią przepisu art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, w myśl którego organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną. Zaskarżona decyzja całkowicie pomija wskazane w tym przepisie przesłanki, uznając je za nieistotne, na plan pierwszy "wybijając uznaniowość decyzji w tej kwestii".
Skarżący dodał, że zadłużenie z omawianego tytułu postało całkowicie bez jego wiedzy i winy. O fakcie zadłużenia z tego tytułu dowiedział się dopiero z pisma Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] r. Wtedy też uzyskał informację, że przeciwko niemu toczyła się sprawa alimentacyjna przed Sądem Rejonowym w [...] – bez jego udziału, gdyż nigdy nie dotarły do niego pisma procesowe w tej sprawie ani zawiadomienia sądu o rozprawie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, po rozpatrzeniu odwołania S.R., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że w jego ocenie, kontrolowane postępowanie administracyjne jest przeprowadzone w sposób prawidłowy a wydana decyzja administracyjna odpowiada przepisom prawa. Umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego z odsetkami, ma charakter wyjątkowy i zachodzi jedynie wówczas, gdy na skutek obiektywnych okoliczności sytuacja dochodowa i rodzinna uniemożliwia zobowiązanemu wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Z okoliczności wskazanych przez wnioskodawcę wynika, że jest osobą zdolną do pracy, samodzielną i przedsiębiorczą, od ponad roku prowadzi dochodową działalność gospodarczą, z której utrzymuje siebie oraz niepracującą żonę. Dodatkowo co miesiąc, kwota prawie [...] zł z dochodów w rodzinie przeznaczana jest na spłatę zaciągniętych kredytów.
Kolegium zwróciło uwagę, że zobowiązania prywatne, do jakich z całą pewnością należą kredyty bankowe, nie mają pierwszeństwa spłaty przed zobowiązaniami publicznymi – zaległościami alimentacyjnymi. Zdaniem organu odwoławczego, przedstawiona przez samego wnioskodawcę aktualna sytuacja dochodowa i rodzinna, nie uzasadnia przekonania, że w sprawie mamy do czynienia z okolicznościami wyjątkowymi, niezależnymi od woli i sposobu postępowania zobowiązanego, uniemożliwiającymi mu wywiązanie się z ciążących na nim obowiązków względem Skarbu Państwa. Sytuacja rodzinna i dochodowa skarżącego nie różni się niczym od sytuacji dochodowej i rodzinnej wielu rodzin w Polsce, które dodatkowo wypełniają swój obowiązek utrzymywania dzieci.
Organ odwoławczy zaznaczył, że argumenty skarżącego o braku uczestnictwa w postępowaniach o alimenty, czy braku wiedzy o toczących się postępowaniach administracyjnych, nie mogą być uwzględniane w niniejszym postępowaniu. Podważanie istnienia tytułów wykonawczych, czy też nieuzasadnionego braku uczestnictwa w postępowaniu nie należy bowiem do pojęć "sytuacja dochodowa i rodzinna", które organ uwzględnia przy rozpoznawaniu wniosku.
S.R. na powyższą decyzję wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] wnosząc o jej uchylenie.
Skarżący podniósł, że Kolegium błędnie uznało, iż organ I instancji rozpoznał wniosek o umorzenie w oparciu o przesłanki wymienione w art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. W uzasadnieniu decyzji Prezydenta Miasta [...] wprost wskazano bowiem, że umorzenia należności nie uzasadnia trudna sytuacja finansowa, brak stałej pracy i niewielkie dochody, bowiem zła kondycja finansowa jest cechą większości dłużników, za których świadczenia wypłaca fundusz alimentacyjny. Organ uznał więc wspomniane wyżej przesłanki za nieistotne i tym samym naruszył wymieniony wyżej przepis.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ II instancji odniósł się do sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika, jednakże nie może to zastąpić braku należytego rozpatrzenia wniosku o umorzenie należności przez organ I instancji i uzasadnić wydania decyzji merytorycznej w sytuacji, gdy organ I instancji uchylił się od merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Wydanie decyzji merytorycznej w postępowaniu odwoławczym nie może sanować tego rodzaju uchybień, ponieważ naruszałoby "zawartą w art. 15 zasadę dwuinstancyjności postępowania".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1647 ze zm. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontrolę zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Oceniając w świetle przedstawionych kryteriów legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem sprawy administracyjnej zakończonej zaskarżoną decyzją było umorzenie należności z tytułu wypłaconych osobom uprawnionym świadczeń z funduszu alimentacyjnego - na okresy świadczeniowe [...] a także [...].
Nie ulega przy tym wątpliwości, że w dacie wydania decyzji przez Prezydenta Miasta [...] ostatni z wymienionych okresów świadczeniowych – tj. [...] - jeszcze nie zakończył się. Wskazując, że wniosek o umorzenie należności z tego tytułu może zostać złożony dopiero po zakończeniu wspomnianego okresu, organ uznał, że postępowanie w omawianym zakresie należy umorzyć, zaś treść skargi wskazuje, że S.R. powyższego stanowiska organu I instancji nie kwestionuje.
Skarżący nie zgadza się natomiast z rozstrzygnięciem w zakresie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego w pozostałych okresach świadczeniowych.
Materialnoprawną podstawę rozpatrzenia wniosku w tym przedmiocie stanowi art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2016 r., poz. 169 ze zm.), zgodnie z którym organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.
W świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz ustaleń dokonanych przez Kolegium co do podstawy prawnej obowiązku zwrotu należności alimentacyjnych za okresy świadczeniowe [...], ich wysokości oraz kwot wyegzekwowanych od skarżącego, przyjąć należy, że ustalenia te są niewadliwe, a przy tym nie zostały zakwestionowane przez skarżącego.
Za słuszne należy też uznać stanowisko Kolegium, że przedstawiona przez samego wnioskodawcę aktualna sytuacja dochodowa i rodzinna, nie uzasadnia przekonania, że w sprawie mamy do czynienia z okolicznościami wyjątkowymi, niezależnymi od woli i sposobu postępowania zobowiązanego, uniemożliwiającymi mu wywiązanie się z ciążących na nim obowiązków względem Skarbu Państwa.
Należy podkreślić, że skarżący nie przedstawił argumentów podważających to stanowisko organu odwoławczego, podnosząc jedynie, że jego wniosek został rozpoznany przez organ I instancji z pominięciem przesłanek wymienionych w art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (a tym samym z uchyleniem się od merytorycznego rozpoznania sprawy) wobec czego – w jego ocenie – brak jest możliwości sanowania tego rodzaju uchybienia przez organ odwoławczy. Zdaniem skarżącego organ II instancji odnosząc się do jego sytuacji dochodowej i rodzinnej (w sytuacji gdy nie uczynił tego prawidłowo organ I instancji) naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania zawartą w art. 15 k.p.a.
Z takim stanowiskiem skarżącego nie sposób się jednak zgodzić.
Zgodnie ze wspomnianą zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę będącą przedmiotem postępowania przed organem pierwszej instancji. Istota administracyjnego toku instancji polega bowiem na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś tylko na kontroli zasadności argumentów strony podniesionych w stosunku do orzeczenia organu pierwszej instancji. Wynika to również z brzmienia art. 138 k.p.a., który w pierwszej kolejności przyznaje organowi odwoławczemu kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji (§ 1 pkt 1) bądź jej uchylenie i zmiana zaskarżonego rozstrzygnięcia (§ 1 pkt 2). Organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma obowiązek rozpoznać wszystkie okoliczności, w tym również (ale nie tylko) żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji (por. wyrok NSA z 20.12.1999 r., IV SA 274/97, LEX nr 48234). Wniesienie odwołania od decyzji wywołuje skutek prawny w postaci uruchomienia postępowania odwoławczego, przenosząc na organ odwoławczy kompetencje do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy wcześniej rozstrzygniętej decyzją nieostateczną organu pierwszej instancji (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2013, art. 138 Nb 1 i 5, i tam powołane orzecznictwo). Wobec tego organ odwoławczy powinien dążyć przede wszystkim do końcowego, merytorycznego załatwienia sprawy – w tym do usunięcia ewentualnych błędów popełnionych przez organ I instancji, w szczególności poprzez przeprowadzenie, w miarę potrzeby, uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, o jakim mowa w art. 136 k.p.a. (w myśl którego: "Organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję").
Należy przy tym zauważyć, że zgodnie z treścią art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.
Nie ulega zatem wątpliwości, że organ odwoławczy uprawniony jest do skorzystania z regulacji art. 138 § 2 k.p.a. wtedy, kiedy organ I instancji nie wyjaśnił w ogóle sprawy lub istotnych jej okoliczności, a przeprowadzenie w tym zakresie uzupełniającego postępowania dowodowego przez organ odwoławczy wskazuje, że w swej istocie to organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie mogącym mieć bezpośredni wpływ na treść decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2016 r., sygn. akt II OSK 572/16).
Taka sytuacja nie zachodzi jednak w niniejszej sprawie. Zdaniem Sądu, organ I instancji należycie zgromadził niezbędny materiał dowodowy i wyjaśnił istotne okoliczności sprawy, w tym szczegółowo ustalił sytuację finansową i rodzinną skarżącego wobec czego nie zachodzi w tym wypadku konieczność prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Podkreślić przy tym należy, że sam skarżący tego rodzaju zarzutów nie podnosi, wskazując jedynie na brak należytego uzasadnienia stanowiska organu w omawianym zakresie. O ile można zgodzić się ze skarżącym, że uzasadnienie stanowiska organu I instancji co do braku przesłanek do umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest zbyt ogólnikowe i niepełne to nie sposób zgodzić się z poglądem, że braki w tym zakresie nie mogły zostać uzupełnione przez Kolegium. Nie było przy tym konieczne gromadzenie dodatkowego materiału dowodowego czy dokonywanie nowych ustaleń bowiem te – jak już wcześniej zaznaczono – poczynił organ I instancji. Raz jeszcze należy zwrócić uwagę, że organ odwoławczy może uchylić decyzję organu I instancji tylko wtedy kiedy organ I instancji nie wyjaśnił w ogóle sprawy lub istotnych jej okoliczności, a w rezultacie to organ odwoławczy musiałby sam przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w zakresie mogącym mieć bezpośredni wpływ na treść decyzji.
W niniejszej sprawie Kolegium bez przeprowadzania jakichkolwiek dodatkowych dowodów odniosło się jedynie szczegółowo do sytuacji dochodowej i rodzinnej skarżącego, wyjaśniając z jakich względów w przypadku skarżącego nie zachodzą przesłanki do umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego z odsetkami ma charakter wyjątkowy i możliwe jest wówczas gdy na skutek obiektywnych okoliczności sytuacja dochodowa i rodzinna uniemożliwia zobowiązanemu wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Kolegium zasadnie przyjęło, że skarżący jest osobą zdolną do pracy, samodzielną i przedsiębiorczą – od ponad roku prowadzi działalność gospodarczą, z której utrzymuje siebie i swoją żonę. Nie uszło przy tym uwadze organu, że strona co miesiąc przeznacza kwotę blisko [...] zł na spłatę zaciągniętych kredytów, jednocześnie należy w pełni zgodzić się ze stanowiskiem Kolegium, że tego rodzaju zobowiązania (jak kredyty bankowe) nie mają pierwszeństwa spłaty przed zobowiązaniami z tytułu zaległości alimentacyjnych.
Z uwagi na powyższe, zdaniem Sądu, dokonana przez organy orzekające w sprawie w ramach uznania administracyjnego ocena okoliczności sprawy nie przekracza granic tego uznania. W świetle bowiem przyjętych w zaskarżonej decyzji ustaleń faktycznych oraz twierdzeń skarżącego zawartych we wniosku, w odwołaniu i w skardze, nie można wyprowadzić wniosku, że jest on obecnie osobą całkowicie pozbawioną dochodów (prowadzona działalność gospodarcza przynosi dochody) czy też osobą, która ze względu na wiek lub stan zdrowia nigdy nie będzie mogła pracować i uzyskiwać dodatkowych dochodów.
W tych okolicznościach, sam fakt posiadania zobowiązań z tytułu zaciągniętych kredytów czy konieczność ponoszenia wydatków na leczenie żony nie stanowi dostatecznego argumentu przemawiającego za umorzeniem należności.
Wskazywane przez skarżącego okoliczności nie czynią jego sytuacji wyjątkową oraz nie mogą stawiać go w sytuacji uprzywilejowanej w stosunku do innych dłużników alimentacyjnych. Nawet bardzo trudna sytuacja dłużnika alimentacyjnego, nie stanowi ani samodzielnej, ani dodatkowej przesłanki umorzenia należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 18.01.2011 r., sygn. akt II SA/Rz 1012/10).
W ocenie Sądu, orzekające w sprawie organy obu instancji prawidłowo zbadały stan faktyczny sprawy i w sposób wyczerpujący zgromadziły materiał dowodowy. Także ocenę zgromadzonego materiału dowodowego - po uzupełnieniu przez Kolegium - należy uznać za właściwą. Wywody zawarte w decyzjach obu instancji, zdaniem Sądu, są zgodne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. W konsekwencji w trakcie orzekania nie doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego, co uzasadniało odmowę umorzenia należności z jednoczesnym umorzeniem postępowania w zakresie należności wypłaconych z funduszu alimentacyjnego w okresie świadczeniowym [...], który na dzień wydania zaskarżonej decyzji jeszcze się nie zakończył.
Odnosząc się do argumentów podnoszonych przez S.R. w skardze z dnia [...]r. należy wskazać, że powoływanie się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 czerwca 1998 r. (IV SA 1409/96) jest nieskuteczne bowiem wspomniane orzeczenie wydane zostało w całkowicie odmiennych okolicznościach. Zapadło ono bowiem w sprawie, w której przedmiotem orzekania było pozwolenie na rozbudowę budynku gospodarczego, wobec czego w wyniku wznowionego postępowania winna zostać wydana nowa decyzja rozstrzygająca sprawę wyłącznie w tym zakresie. Zadaniem organu było zbadanie, czy istnieją przesłanki do wydania inwestorowi pozwolenia na rozbudowę. Zawarte w decyzji organu I instancji rozstrzygnięcie orzekające na podstawie art. 48 Prawa budowlanego rozbiórkę obiektu nie dotyczyło sprawy, która była przedmiotem rozstrzygnięcia decyzji [...]. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, orzekając rozbiórkę przedmiotowego obiektu organ, działając w trybie wznowionego postępowania, wydał orzeczenie w zupełnie innej sprawie. W tej sytuacji, z uwagi na wadliwość ww. orzeczenia, organ II instancji słusznie je uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Jak już wcześniej wskazano, powyższego stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego nie sposób odnieść do realiów niniejszej sprawy bowiem jej okoliczności są zupełnie odmienne.
Z powyższych względów Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa zaskarżoną decyzją.
Dlatego należało na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalić skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło