II SA/Sz 1056/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Beata Radomska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2006 r. sprawy ze skargi N. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wydania w wyniku wznowienia postępowania nowej decyzji w sprawie prawa jazdy oddala skargę W dniu [...] r. Prokurator Rejonowy w [...] wniósł do Starosty [...] sprzeciw od wydanej przez ten organ, ostatecznej decyzji Nr [...] na druku [...] z dnia [...] r. o wydaniu N.C. prawa jazdy kat. "B". W uzasadnieniu sprzeciwu Prokurator wskazał, że decyzję tę wydano w wyniku przestępstwa, a dowody, na podstawie których ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe, a na jaw wyszły istotne dla sprawy nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji, lecz nie znane organowi, który wydał zaskarżoną decyzję. Mianowicie, prawomocnym wyrokiem z dnia [...] r., S. W. skazany został za przestępstwo oszustwa, bowiem w okresie od [...] r. do [...] r., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, wprowadzając w błąd bądź też wyzyskując błędne przekonanie, co do posiadanych przez siebie uprawnień w zakresie prowadzenia kursów nauki jazdy, doprowadził lub usiłował doprowadzić do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci opłat za takie kursy różne osoby, w tym także R.C. i w związku z tym sfałszował zaświadczenie o ukończeniu przez niego kursu jazdy. Starosta, postanowieniem Nr [...] z dnia [...] r. wznowił z urzędu postępowanie zakończone decyzją ostateczną z dnia [...] r. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Starosta [...] umorzył to postępowanie. Decyzją Nr [...] z dnia [...] r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania prokuratora, uchyliło w całości zaskarżoną decyzję z dnia [...] r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Starosta, po ponownym rozpoznaniu sprawy, decyzją Nr [...] z dnia [...] r., na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm., dalej zwanej k.p.a.) w związku z art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a., art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 90 ust 1 pkt 3 i art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2003 r. Nr 58, ze zm., dalej zwanej P.r.d.) oraz § 5 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz.U. Nr 24, poz. 215, ze zm., dalej zwanego rozp. Min. In.), uchylił własną decyzję ostateczną z dnia [...] r. w sprawie wydania N.C. prawa jazdy kat. "B" i odmówił wydania prawa jazdy. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że wobec nie posiadania przez instruktora S.W. uprawnień i wystawienia przez niego N.C. sfałszowanego zaświadczenia o ukończeniu wymaganego szkolenia, decyzja z [...] r. wydana została w oparciu o fałszywe dowody i należało ją uchylić. Wobec powyższego organ uznał, że R.C. nie spełniał warunku określonego w przepisie art. 90 ust. 1 pkt 3 P.r.d., przesądzającego o możliwości uzyskania prawa jazdy, tj. nie odbył nauki jazdy w ramach szkolenia pod nadzorem instruktora, dlatego też niniejszą decyzją odmówiono mu wydania prawa jazdy. Od decyzji tej, w dniu [...] r., N.C. wniósł odwołanie, zarzucając organowi I instancji nie uwzględnienie zgłoszonego w dniu [...] r. wniosku dowodowego. Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 87 ust. 1 pkt 2 i 90 ust. 1 pkt 3 P.r.d., § 5 rozp. Min. In. oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych, (t.j. Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż z treści odwołania wynikało, że skarżący nie miał zastrzeżeń do merytorycznego rozstrzygnięcia, lecz kwestionował zasadność wydania decyzji bez uwzględnienia wniosków dowodowych. Odnosząc się do postawionych w odwołaniu zarzutów Kolegium zaznaczyło, że w aktach sprawy znajduje się notatka służbowa z przeprowadzonej z pełnomocnikiem skarżącego rozmowy telefonicznej, potwierdzająca wycofanie przez niego wniosku z dnia [...] r. Ponadto SKO stwierdziło, że pismem z dnia [...] r., które zostało doręczone pełnomocnikowi strony w dniu następnym, powiadomiło go o możliwości udziału w postępowaniu i zapoznania się z wnioskowanymi dowodami, którymi Kolegium dysponowało już z urzędu, z którego to prawa pełnomocnik jednakże nie skorzystał. Na powyższą decyzję N.C. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...], wnosząc o jej uchylenie w całości oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił: 1) naruszenie art. 75, art. 77-80, art. 86, art. 89 oraz art. 95 k.p.a. przez ich nie zastosowanie, co w jego ocenie mogło mieć zasadniczy wpływ na treść zaskarżonej decyzji, 2) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 87 ust. 1 pkt 2 oraz art. 90 ust 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2003 r. Nr 58, ze zm.) oraz § 5 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 21 stycznia 2004 r. w sprawie wydawania uprawnień do kierowania pojazdami (Dz.U. Nr 24, poz. 215, ze zm.), przez ich niewłaściwe zastosowanie. Zdaniem skarżącego, wnioski dowodowe z dnia [...] r., w związku z wydaniem kolejnego, tym razem niekorzystnego dla niego rozstrzygnięcia z dnia [...] r., organ powinien był uwzględnić z urzędu w celu wyjaśnienia istoty sprawy. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Kolegium stanęło na stanowisku, iż postawione w skardze zarzuty, dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, ze względu na okoliczności przedstawione w treści decyzji z [...] r., są bezzasadne, natomiast w aspekcie materialnoprawnym, decyzja wydana została na właściwej podstawie prawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności z prawem oraz w granicach rozstrzygania sądu zakreślonych w art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) doprowadziła do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z prawem. Niniejsza decyzja wydana została w trybie wznowienia postępowania. Należało zatem, w ramach kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu, z uwagi na treść wskazanego wyżej art. 134 P.p.s.a. zbadać, czy zgodnie z prawem przeprowadzono postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania. Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego doprowadziła do stwierdzenia, że zaistniały wskazane w art. 145 § 1 pkt 1 i 5 k.p.a. przesłanki do wznowienia. Mianowicie okazało się, że przy pierwszym rozpatrzeniu sprawy, organ orzekał w oparciu o sfałszowany dowód w postaci zaświadczenia o ukończeniu wymaganego szkolenia, bowiem osoba, która to szkolenia przeprowadziła i podpisała się na zaświadczeniu, nie posiadała uprawnień do prowadzenia tego rodzaju kursów. Z powyższego wynika, że zaskarżona decyzja, w zakresie zawartego w niej rozstrzygnięcia, prowadzącego do uchylenia decyzji z 27 maja 2002 r. o wydaniu R. C. prawa jazdy, była zgodna z prawem. Jako materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji wskazano w niej przepis art. 87 ust. 1 pkt 1 i art. 90 ust. 1 pkt 3 P.r.d. oraz § 5 pkt 1 lit. b rozp. Min. In. W świetle przywołanych przepisów, w związku z ustalonymi okolicznościami nieposiadania uprawnień do szkolenia kierowców przez osobę przeprowadzającą szkolenie, w którym uczestniczył N.C., zasadnie organy orzekające uznały, że skarżący nie spełniał przewidzianych ustawą i rozporządzeniem przesłanek, warunkujących uzyskanie prawa jazdy. Powyższe stanowisko organu należy uznać za zgodne z prawem. Zgodnie z art. 87 ust. 1 P.r.d., kierującym może być osoba, która osiągnęła wymagany wiek i jest sprawna pod względem fizycznym i psychicznym oraz spełnia jeden z następujących warunków: 1) posiada wymagane umiejętności do kierowania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu ruchu drogowego i nienarażający kogokolwiek na szkodę oraz wymagany dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem; 2) odbywa, w ramach szkolenia, naukę jazdy odpowiednio przystosowanym pojazdem pod nadzorem instruktora; 3) zdaje egzamin państwowy odpowiednio przystosowanym pojazdem pod nadzorem egzaminatora. Art. 90 ust. 1 P.r.d. stanowi natomiast, że prawo jazdy otrzymuje osoba, jeżeli: 1) osiągnęła wymagany dla danej kategorii wiek; 2) uzyskała orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem i orzeczenie psychologiczne o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem, o ile jest ono wymagane; 3) odbyła wymagane dla danej kategorii szkolenie; 4) zdała z wynikiem pozytywnym egzamin państwowy wymagany dla danej kategorii. Z kolei § 5 ust. 1 pkt 1 lit b rozp., w ramach warunków jakie łącznie spełnić musi osoba ubiegająca się o wydanie, po raz pierwszy prawa jazdy, wymienia m.in. konieczność przedłożenia przez nią zaświadczenia o ukończeniu wymaganego dla danej kategorii rodzaju szkolenia. Art. 90 ust. 1 pkt. 3 P.r.d. uzależnia zatem możliwość uzyskania dokumentu potwierdzającego umiejętność kierowania pojazdem od spełnienia łącznie czterech przesłanek, wśród których, w pkt 3, wyliczony został warunek odbycia wymaganego, odpowiedniego dla danej kategorii prawa jazdy, szkolenia. Zgodnie z art. 101 ust. 1 pkt. 1 i ust. 2 w związku z art. 103 ust. 1 P.r.d., szkolenie osoby ubiegającej się o wydanie uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym może być prowadzone w formie kursu - w ośrodku szkolenia kierowców, przy czym ośrodek taki może być prowadzony również przez przedsiębiorcę, o ile uzyska on wpis do rejestru przedsiębiorców prowadzących ośrodek szkolenia kierowców, prowadzonego przez właściwego miejscowo starostę. W świetle art. 103 ust. 2 pkt. 6 P.r.d., przedsiębiorca, aby prowadzić ośrodek szkolenia kierowców, musi zatrudniać co najmniej jednego instruktora lub sam być instruktorem. Jak wynika bowiem z treści przepisów art. 105 ust. 1 P.r.d., szkolenie osoby ubiegającej się o uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym musi być prowadzone przez instruktora. Instruktorem, zgodnie z art. 105 ust. 2 P.r.d. może zostać osoba, która: 1) ma co najmniej wykształcenie średnie; 2) posiada, przez okres co najmniej 3 lat, uprawnienie do kierowania pojazdami rodzaju objętego szkoleniem; 3) przedstawiła orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem oraz orzeczenie psychologiczne o braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem; 4) ukończyła kurs kwalifikacyjny; 5) zdała egzamin przed komisją powołaną przez wojewodę; 6) nie była karana wyrokiem sądu lub orzeczeniem kolegium do spraw wykroczeń za przestępstwo lub wykroczenie przeciwko bezpieczeństwu w ruchu drogowym; 7) została wpisana do ewidencji instruktorów. W przedmiotowej sprawie, szkolenie, w którym uczestniczył skarżący było prowadzone przez osobę, która, co ustalono w postępowaniu karnym, nie spełniała w tym czasie wymogów stawianych przez ustawę instruktorom nauki jazdy, a tym samym nie posiadała uprawnień do prowadzenia szkolenia, od którego prawidłowego ukończenia Prawo o ruchu drogowym uzależnia możliwość wydania osobie w nim uczestniczącej prawa jazdy. O spełnieniu przewidzianych ustawą wymogów odbycia teoretycznego i praktycznego szkolenia poprzedzającego egzamin na prawo jazdy, nie decyduje jedynie fakt uczestnictwa w szkoleniu i kierowaniu pojazdem przez osobę ubiegającą się o wydanie prawa jazdy pod nadzorem pracownika ośrodka szkolenia kierowców. Zadośćuczynić należy jeszcze warunkom formalnym, przesądzającym o legalności takiego szkolenia, do których ustawa Prawo o ruchu drogowym zalicza jego przeprowadzenie przez uprawnionego instruktora, spełniającego warunki określone w art. 105 ust. 2 P.r.d. oraz wpisanego w myśl art. 106 P.r.d. do ewidencji instruktorów, prowadzonej przez właściwego starostę. W niniejszej sprawie powyższe przesłanki nie zostały zachowane. Nie ma przy tym znaczenia pozytywne zaliczenie egzaminu na prawo jazdy, bowiem egzamin ten, tak jak i wcześniej odbyty kurs w ośrodku szkolenia kierowców, stanowią jedynie dwie spośród czterech przesłanek, o których mowa w art. 90 P.r.d., które muszą zostać spełnione łącznie, dla prawidłowego wyczerpania procedury warunkującej wydanie prawa jazdy. W odniesieniu natomiast do postawionych w skardze zarzutów naruszenia procedury administracyjnej związanej z postępowaniem dowodowym, uznać należy je za bezpodstawne. Mianowicie wnioski dowodowe, których nie uwzględnienie zarzuca skarżący, zostały zgłoszone, a następnie cofnięte w ramach zakończonego decyzją administracyjną postępowania przed organem I instancji. Dla skutecznego ponownego ich zgłoszenia, należało niniejsze wnioski podnieść w postępowaniu przed organem odwoławczym. Wobec braku stosownego działania strony, organ II instancji nie miał obowiązku uwzględnienia tychże wniosków dowodowych z urzędu. Powinnością organu było natomiast wyczerpujące ustalenie okoliczności faktycznych, w myśl art. 7 k.p.a., z którego to obowiązku organ należycie się wywiązał. Okolicznościami, które w przedmiotowej sprawie miały decydujące znaczenia dla treści rozstrzygnięcia, były w kontekście wznowionego postępowania administracyjnego: 1) zaświadczenie o ukończeniu szkolenia, na podstawie którego następnie odbył się egzamin, a później wydano prawo jazdy oraz 2) zebranie przez policję w późniejszym terminie dowodów potwierdzających, iż w okresie odbywania szkolenia przez skarżącego, osoba które je przeprowadziła nie spełniała kwalifikacji instruktora i nie była uprawniona do jego prowadzenia. Dowody potwierdzające te okoliczności zostały przez organ zebrane, a strona należycie poinformowana, miała w toku postępowania możliwość się z nimi zapoznania. Zaznaczyć przy tym należy, iż w sprawie nie zachodziła żadna z przesłanek, wyliczonych w art. 89 k.p.a., która obligowałaby lub uzasadniałaby przeprowadzenie rozprawy administracyjnej. Nie było także podstaw do przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony w myśl art. 95 k.p.a., bowiem okoliczności sprawy w świetle przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego nie budziły jakichkolwiek wątpliwości. Wprawdzie samo uzasadnienie decyzji odwoławczej sporządzone zostało w taki sposób, że można by odnieść wrażenie, że organ II instancji prócz ustosunkowania się do zarzutów odwołania nie wnikał w istotę sprawy, lecz uchybienie to nie miało – zdaniem Sądu – wpływu na wynik sprawy zwłaszcza, że w świetle zebranego w sprawie materiału oraz treści rozstrzygnięcia utrzymującego w mocy decyzję organu I instancji nie zachodzą wątpliwości, co do tego, że organ II instancji w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy podzielił zgodne z prawem stanowisko organu I instancji. Biorąc powyższe pod uwagę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak sentencji.