II SA/Sz 1057/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego M. S. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia [...] Wójt Gminy, na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071), art. 98a ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), art. 2 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), Uchwały Rady Gminy z dnia 22 listopada 2007 r. nr XII/101/2007 w sprawie ustalenia stawek procentowych opłat adiacenckich z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w wyniku jej podziału (Dz. Urzęd. Wojewody Zachodniopomorskiego Nr 123, poz. 2341), nałożył na M. S. opłatę adiacencką w wysokości [...] z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] wywołanego zatwierdzeniem projektu podziału działki nr[...], położonych w obrębie ewidencyjnym. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Wójt wskazał na ostateczną, własną decyzję z dnia [...], zatwierdzającą na wniosek M. S. , podział nieruchomości dz. nr [...] na działki o nr[...], powołał się na uchwałę Rady Gminy z dnia 22 listopada 2007 r. nr XII/101/2007 w sprawie ustalenia stawek procentowych opłat adiacenckich z tytułu wzrostu wartości nieruchomości wywołanego podziałem nieruchomości oraz na operat szacunkowy wraz z jego korektą z dnia[...]. W dniu[...] do Urzędu Gminy wpłynęło pismo noszące datę jego sporządzenia [...], zatytułowane "odwołanie od decyzji z dnia [...] (...) w sprawie nałożenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości wywołanego zatwierdzeniem projektu podziału działek (...)". Do pisma dołączono załączników. Następnie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 98a ust. 1 i 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. M. S., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie, zarzucając jej naruszenie: - art. 80 K.p.a. poprzez błędną ocenę wartości dowodowej operatu szacunkowego sporządzonego w sprawie, - art. 98a ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez przyjęcie, że w wyniku podziału nieruchomości nastąpił wzrost jej wartości i poprzez przyjęcie, iż oświadczenie Dyrekcji Dróg Krajowych o planowanym zajęciu przedmiotowych nieruchomości pod pas drogowy projektowanej drogi nie wpływa na określenie stanu nieruchomości, który należy uwzględnić w wycenie i w decyzji w sprawie opłaty adiacenckiej. W uzasadnieniu skargi M. S. zawarł argumentację mającą na celu podważenie prawidłowości ustaleń organu jak i rzeczoznawcy majątkowego. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie natomiast z art. 134 powołanej ustawy, sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi i wskazaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nakładają na sąd obowiązek przeprowadzenia kontroli zaskarżonego orzeczenia w pełnym zakresie, który również obejmuje sprawdzenie, czy w sprawie nie doszło do takich uchybień przepisom prawa, które winny być uznane za rażące i skutkować musiałyby stwierdzeniem nieważności kontrolowanego rozstrzygnięcia. Taka sytuacja powodująca uwzględnienie skargi, jednakże z przyczyn innych niż w niej podniesione a dostrzeżonych przez Sąd z urzędu, wystąpiła w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 63 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz.1071), podanie, tj. także odwołanie wniesione pisemnie (ustnie do protokołu) powinno być podpisane przez wnoszącego. Podpis warunkuje, że żądanie pochodzi od osoby określonej jako wnosząca podanie. Brak podpisu strony, gdy nie zostanie usunięty, uniemożliwia wywołanie skutku prawnego wniesionego podania, tj. w przypadku odwołania niemożność jego rozpoznania. Tę ostatnią kwestię reguluje art. 64 § 2 K.p.a. stanowiący, że jeżeli podanie nie czyni zadość innym niż wymienione w § 1 art. 64 K.p.a. wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nie usunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania (odwołania) bez rozpoznania. Na organie administracji publicznej spoczywa więc obowiązek badania prawidłowości formalnej złożonych pism. Dlatego wobec braku podpisu organ powinien postąpić zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 64 § 2 K.p.a., który to przepis obliguje organ do wezwania wnoszącego pismo do usunięcia wszelkich braków podania w terminie i ze skutkami wymienionymi w tym przepisie. W rozpatrywanej sprawie pismo datowane na 11 lipca 2011 r. i zatytułowane "odwołanie" nie zawiera podpisu strony. Mimo to, organ odwoławczy nie wezwał wnoszącego pismo, pod rygorem z art. 64 § 2 K.p.a., do uzupełnienia tego braku poprzez podpisanie, lecz odwołanie rozpoznał, chociaż nie wywoływało ono skutków prawnych. Podkreślić należy, że postępowanie odwoławcze jest postępowaniem, które może być prowadzone wyłącznie na wniosek strony. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie mogło w tej sprawie, na tym jej etapie, działać z urzędu. Stwierdzone okoliczności doprowadziły do wniosku, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez jego zastosowanie w okolicznościach, które nie pozwalały na uznanie, że w sprawie zostało skutecznie zainicjowane postępowanie odwoławcze. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Orzeczenie o kosztach postępowania Sąd wydał w oparciu o art. 200 ww. ustawy. Ponownie rozpoznając sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze winno w pierwszej kolejności wezwać M. S. , w trybie art. 64 § 2 K.p.a., do usunięcia braków odwołania w przepisanym terminie, ze stosownym pouczeniem. Ewentualne dalsze działania organu - przeprowadzenie postępowania i wydanie ostatecznej decyzji, będą uzależnione od tego, czy braki formalne odwołania zostaną usunięte.