II SA/Sz 1058/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędziowie: Sędzia WSA Maria Mysiak Sędzia NSA Danuta Strzelecka –Kuligowska/spr./ Protokolant Krzysztof Chudy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2005 r. sprawy ze skargi Nadleśnictwo na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego I. u c h y l a zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. Nr [...], II. stwierdza, iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, III. z a s ą d z a od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Nadleśnictwa kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ostateczną decyzją z dnia [...]r. na podstawie art. 66 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane /tj. Dz.U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126/, art. 104 kpa nakazał Nadleśnictwu doprowadzenie do odpowiedniego stanu technicznego kanalizacji sanitarnej i deszczowej w budynku Nr [...] przy ul. [...]. Upomnieniem z dnia [...]r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wezwał Nadleśnictwo do wykonania nałożonego na nie obowiązku w terminie 7 dni od daty doręczenia upomnienia. Ponieważ zobowiązany nie wykonał przedmiotowego obowiązku pomimo upomnienia, organ pierwszej instancji postanowił nałożyć na zobowiązanego grzywnę w celu przymuszenia, doręczając jednocześnie zobowiązanemu tytuł wykonawczy z dnia [...] r., znak: [...]. W sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, pełnomocnik Nadleśnictwa , złożył zarzuty, wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz wstrzymania czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zarzutu, opartego na: - wykonaniu obowiązku egzekwowanego, - błędu, co do osoby zobowiązanej, - niespełnienia wymogu określonego wart. 27 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zarzutów, wydał w dniu [...]r., postanowienie uznające zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w stosunku do Nadleśnictwa za nieuzasadnione. Na postanowienie organu pierwszej instancji zażalenie złożył w imieniu Nadleśnictwa, radca prawny K. H., wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz wstrzymania czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zażalenia. Pełnomocnik skarżącego podnosi, iż zarzuty nie zostały wnikliwie rozpatrzone przez organ, gdyż: - egzekwowany obowiązek został wykonany, o czym Nadleśnictwo poinformowało w piśmie z dnia [...]r., skierowanym do PINB ; - błędu, co do osoby zobowiązanej, gdyż budynek przy ul. [...] posiada siedmiu współwłaścicieli i egzekwowany obowiązek ciąży na wszystkich współwłaścicielach; - nie spełnienia wymogu określonego w art. 27 § l pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przez niepodanie wszystkich zobowiązanych. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...]r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w zażaleniu organ drugiej instancji wyjaśnił, iż podniesione przez skarżącego zarzuty nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Zobowiązany nie wykonał nałożonego obowiązku, o czym świadczy pismo mieszkańców budynku z dnia [...]r. oraz pismo Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...]r. Potwierdza to również protokół z oględzin, przeprowadzonych przez PINB w dniu [...]r. Nie ma błędu, co do osoby zobowiązanego, ponieważ adresatem ostatecznej decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności jest Nadleśnictwo i w stosunku do niego prowadzone jest postępowanie, mające na celu wyegzekwować wykonanie obowiązku nałożonego w decyzji. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosło Nadleśnictwo. Zdaniem strony skarżącej rozstrzygnięcie jest błędne, bowiem nie jest ona zarządcą nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...]. Adresatem decyzji z dnia [...]r. jest strona skarżąca, ale organ w każdym przypadku ma obowiązek ustalenia stanu faktycznego i prawnego istniejącego w chwili wydania orzeczenia. Zatem wykonanie obowiązku doprowadzenia do odpowiedniego stanu kanalizacji sanitarnej i deszczowej obciąża wszystkich współwłaścicieli spornej nieruchomości. Zdaniem strony skarżącej organ zupełnie dowolnie wyprowadził wniosek wykonania przez nią obowiązku z dnia [...]r. w sposób tymczasowy i nietrwały. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów w niej podniesionych i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie któregoś z naruszeń prawa, powodujących wzruszenie zaskarżonego aktu lub czynności. Takie uregulowanie nakazuje Sądowi stosować z urzędu właściwy sposób rozstrzygnięcia (por. W. Siedlecki: glosa do wyroku NSA z dnia 15 września 1982 r. sygn. akt II SA 909/82, PiP 1983, nr 9, s. 150), a żądanie skarżącego powinno być traktowane jedynie jako niewiążący dla Sądu wniosek, projektujący tylko jego orzeczenie. Jedynym ograniczeniem możliwości wyboru przez Sąd właściwego orzeczenia jest zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego, chyba że zostanie stwierdzone naruszenie prawa powodujące stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) organ egzekucyjny przystępując do czynności egzekucyjnych obowiązany jest doręczyć zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32. Zobowiązanemu zaś przysługuje prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie zastosowania środka egzekucyjnego. Organ egzekucyjny ma obowiązek doprowadzić do wykonania przez zobowiązanego obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, ale nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Co się tyczy wszczęcia postępowania egzekucyjnego to następuje ono albo na wniosek wierzyciela a jeśli wierzyciel i organ egzekucyjny to ten sam podmiot - z urzędu. Tytuł wykonawczy wystawia wierzyciel lub organ egzekucyjny, jeśli ten ostatni jest jednocześnie wierzycielem. Z treści art. 26 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, że tytuł wykonawczy wystawia się według określonego wzoru. Wzór ten określił w drodze rozporządzenia minister właściwy do spraw finansów publicznych. Chodzi tu o wzór zawarty w załączniku do rozporządzenia Ministra Finansów z 22 listopada 2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. Nr 137, poz. 1541/, Ponadto z art. 26 i art. 27 wynika, że tytuł musi być zaopatrzony w odcisk pieczęci urzędowej. Stosownie zaś do art. 27 § 1 cytowanej ustawy tytuł wykonawczy powinien zawierać: 1) oznaczenie wierzyciela, 2) wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację, 3) treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek, 4) wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego albo zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń, 5) wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej, 6) wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej, 7) datę wystawienia tytułu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odciski pieczęci urzędowej wierzyciela, 8) pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu, 9) pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, 10) klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej, 11) wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych. Tymczasem tytuł wykonawczy z dnia [...]r.[...] ma istotne braki w tym względzie. W szczególności nie został sporządzony według wzoru stosowanego w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym stanowiący załącznik nr 24 i 25 do rozporządzenia Ministra Finansów z 22 listopada 2001r. i brakuje odcisku pieczęci urzędowej. Niedopełnienie przedstawionych obowiązków przez wierzyciela dyskwalifikuje przedmiotowy tytuł wykonawczy z przyjęcia go do realizacji w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Dlatego też nie mógł być podstawą do wszczęcia egzekucji. A zatem bez uprzedniego usunięcia tych braków organ I instancji nie mógł rozpoznać zarzutów zobowiązanego Nadleśnictwa wobec niedopuszczalności postępowania egzekucyjnego z uwagi na wadliwość tytułu wykonawczego. Niezależnie od powyższego wymaga wyjaśnienia przez organ kwestia, czy zarzuty zostały zgłoszone przez stronę skarżącą w terminie. Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia odpisu tytułu wykonawczego zarzutów. Z akt sprawy wynika, że tytuł wykonawczy został doręczony stronie skarżącej /zobowiązanemu/ [...]r., natomiast zarzuty zgłoszone zostały [...]r.Uchybienie terminu do złożenia zarzutów powodowałoby bezskuteczność czynności zobowiązanego i organ wyższego stopnia rozpoznając zażalenie na postanowienie o rozpatrzeniu zarzutów uchyla to postanowienie i umarza postępowanie w tym zakresie. W związku z powyższym działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c, art. 152, art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji wyroku.