II SA/Sz 1062/13

WyrokWSA w Szczecinie2014-11-27

Skład orzekający: Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Stefan Kłosowski, Maria Mysiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozkazy dzienne wydawane przez dowódcę jednostki wojskowej, dotyczące wewnętrznych spraw służbowych, takich jak rozliczenie żołnierza z jednostką po zwolnieniu ze służby, stanowią decyzje administracyjne w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego, od których przysługuje odwołanie?
Ratio decidendi
Rozkazy dzienne dotyczące wewnętrznych spraw służbowych, w tym rozliczenia żołnierza z jednostką wojskową na skutek zwolnienia ze służby, nie stanowią decyzji administracyjnych w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. Są to akty wewnętrzne, wydawane na użytek jednostki, a nie rozstrzygające indywidualną sprawę w sferze zewnętrznej, od których przysługiwałoby odwołanie. W związku z tym, postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania od takich rozkazów jest zgodne z prawem.
Stan faktyczny
Skarżący, M. W., wniósł odwołanie od trzech rozkazów dziennych Dowódcy Jednostki Wojskowej dotyczących jego rozliczenia z jednostką w związku ze zwolnieniem ze służby wojskowej. Dowódca Jednostki Wojskowej postanowieniem stwierdził niedopuszczalność wniesionego odwołania, uznając rozkazy dzienne za akty wewnętrzne, a nie decyzje administracyjne. Skarżący zaskarżył to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie prawa poprzez nie nadanie biegu złożonemu odwołaniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędzia WSA Maria Mysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 listopada 2014 r. sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Dowódcy Jednostki Wojskowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia odwołania oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] r. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...], działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 1 pkt 1 oraz art. 3 § 3 pkt 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpoznaniu odwołania por. rez. M. W. z dnia [...]. od: rozkazu dziennego Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] r., rozkazu dziennego Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...]r. oraz rozkazu dziennego Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] r., stwierdził niedopuszczalność wniesionego odwołania. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że Rozkazem Personalnym Nr [...] r. Dyrektor Departamentu Kadr zwolnił por. rez. M. W. z zawodowej służby wojskowej z dniem [....] r., wskutek niezgłoszenia się do wojskowej komisji lekarskiej w określonym terminie i miejscu. Na skutek złożonego odwołania, Minister Obrony Narodowej Decyzją Nr [...] r. uchylił zaskarżony rozkaz w części dotyczącej daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i ustalił nową datę zwolnienia na dzień [...] r. Rozkazem dziennym nr [...] r. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...], w związku ze zwolnieniem z dniem [...] r. z zawodowej służby wojskowej na podstawie Rozkazu Personalnego Nr [...] Dyrektora Departamentu Kadr z dnia [...] r., polecił por. M. W. przystąpić do całkowitego rozliczenia się z Jednostką Wojskową [...]r. Na skutek zmiany daty zwolnienia strony z zawodowej służby wojskowej, rozkazem dziennym nr [...] r. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...], w związku ze zwolnieniem z dniem [...] r. z zawodowej służby wojskowej na podstawie Rozkazu Personalnego Nr [...] Dyrektora Departamentu Kadr z dnia [...] r. oraz Decyzji Nr [...] Kadr Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] r., polecił por. rez. M. W. przystąpić do całkowitego rozliczenia się z Jednostką Wojskową [...] r. Następnie Rozkazem dziennym nr [...] r. Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...], w związku z planowanym w dniu [...] r. ubyciem do rezerwy por. rez. M. W., powołał komisję w składzie trzyosobowym w celu rozliczenia ww. żołnierza z Jednostką Wojskową [...] przed ubyciem do rezerwy. Podstawę prawną powołania komisji stanowił przepis § 34 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej. Organ wskazał, iż zgodnie z § 8 Instrukcji o sposobie prowadzenia ewidencji oraz sprawozdawczości stanów osobowych w Siłach Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Szt. Gen. 1591/2006), rozkaz dzienny wydawany jest przez dowódcę jednostki wojskowej w celu uregulowania wszystkich spraw dotyczących działalności służbowej danej jednostki wojskowej. Następnie wyjaśnił, że rozkaz taki nie jest decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, wywołującą skutki w sferze zewnętrznej, lecz wydawany jest na użytek wewnętrzny, do celów porządkowych. Wydanie takiego rozkazu to czynność materialno-techniczna, od której nie przysługują żadne środki zaskarżenia, a zawarte w takim rozkazie polecenie rozliczenia się z jednostką wojskową oraz powołanie komisji i charakterze roboczym nie stanowi rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej indywidualnej sprawy w rozumieniu art. 1 pkt 1 K.p.a. Ponadto fakt uznania takiej czynności za decyzję przez por. rez. M. W. nie jest wystarczający do zakwalifikowania tej czynności do kategorii decyzji w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. Brak jest bowiem minimum elementów przewidzianych przez przepisy prawa procesowego takich jak istnienie sprawy administracyjnej podlegającej załatwieniu w drodze decyzji, czy podstawy prawnej wynikającej z przepisu prawa powszechnie obowiązującego, od wystąpienia których uwarunkowane jest istnienie decyzji administracyjnej. Wydane przez przełożonego swojemu podwładnemu polecenie rozliczenia się z jednostką wojskową oraz powołanie komisji roboczej o określonym zadaniu jest sprawą wynikającą z podległości służbowej, do których to spraw z mocy art. 3 § 3 pkt 2 K.p.a. nie stosuje się przepisów tego aktu prawnego. Powyższe postanowienie Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] M. W. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając organowi naruszenia prawa poprzez nie nadanie biegu złożonemu odwołaniu. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) powoływanej jako "P.p.s.a.", sądowa kontrola zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Dokonana według wskazanego wyżej kryterium sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia wskazuje na bezzasadność skargi. Przedmiotem niniejszej skargi jest postanowienie Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...] stwierdzające niedopuszczalność odwołania M. W. od trzech rozkazów dziennych Dowódcy Jednostki Wojskowej Nr [...]. Zgodnie z art. 134 K.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Odwołanie jako środek zaskarżenia decyzji nieostatecznej (art. 127 § K.p.a.) otwiera tryb ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, rozstrzygniętej decyzją. Zgodnie z art. 1 pkt 1 i art. 127 § 1 i § 3 K.p.a. przedmiotem postępowania administracyjnego jest wyłącznie sprawa indywidualna rozstrzygana w drodze administracyjnej. Przez pojęcie decyzji administracyjnej należy rozumieć każdy, wydany na podstawie przepisów powszechnie obowiązującego prawa, władczy i jednostronny akt organu administracji, rozstrzygający konkretną sprawę i skierowany do imiennie oznaczonego adresata, niezwiązanego z organem ani węzłem zależności organizacyjnej, ani też podległości służbowej (J.P. Tamo, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2010, s. 23). W rozpoznawanej sprawie kwestią zasadniczą było ustalenie charakteru prawnego rozkazów dziennych od których odwołał się skarżący, a w szczególności czy rozkazy te stanowiły decyzje administracyjne w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i w konsekwencji czy przysługiwało od nich prawo wniesienia odwołania. Jak wynika z akt administracyjnych Dyrektor Departamentu Kadr, rozkazem personalnym Nr [...]., zwolnił skarżącego z zawodowej służby wojskowej wskutek niezgłoszenia się do wojskowej komisji lekarskiej w określonym terminie i miejscu. Następnie w wykonaniu ww. rozkazu o zwolnieniu ze służby i na jego podstawie dnia [...] r. wydano rozkaz nr [...], w którym Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] polecił M. W. z dniem [...] r. przystąpić do całkowitego rozliczenia się z Jednostka Wojskową [...] oraz wszelkiego rodzaju zaopatrzenia do dnia [...]. Rozkaz z dnia [...] polecił wykonać wymienione wyżej polecenia d dnia [...]. Natomiast rozkaz z dnia [...] r. nakazał dokonać M. W. rozliczenia przed ubyciem do rezerwy oraz złożyć pisemny meldunek do dnia [...]. W ocenie Sądu, wymienione rozkazy dzienne od których odwołał się M. W. nie spełniają kryteriów umożliwiających uznanie ich za decyzje administracyjne. W rozkazach tych organ nie rozstrzyga indywidualnej sprawy skarżącego z zakresu służby wojskowej lecz są to wewnętrzne akty służbowe, w tym przypadku porządkujące sprawy rozliczenia się żołnierza z jednostką na skutek przejścia do rezerwy. Obejmują one podmioty związane relacją podległości służbowej, co wyklucza uznanie ich za decyzje administracyjne w rozumieniu art. 104 w związku z art. 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. O wewnętrznym charakterze opisanych rozkazów dziennych przesądza także przepis § 34 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. z 2013 r. poz. 925) w myśl którego, w ramach rozliczenia związanego ze zwolnieniem żołnierza z zawodowej służby wojskowej dowódca jednostki w szczególności odbiera od niego broń osobistą i inne uzbrojenie oraz wyekwipowanie, dokumenty służbowe, a także wyposażenie wojskowe, wydane mu na czas pełnienia służby. Odebranie wymienionego uposażenia od żołnierza odbywa się przez zatwierdzenie tej czynności materialno-technicznej w formie pisemnej rozkazu dziennego. Poza tym, podstawa prawną wydania decyzji administracyjnej stanowić może wyłącznie przepis rangi ustawowej, co także wyklucza możliwość przyznania rozkazom dziennym formy decyzji administracyjnej wydawanej w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Reasumując stwierdzić należy, że rozkazy personalne nakazujące skarżącemu rozliczenie się z Jednostką Wojskową [...], wydane jako skutek rozkazu personalnego zwolnienia ze służby i mające swe oparcie w przepisie § 34 Rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej, nie stanowią decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 K.p.a., od której w trybie przepisów K.p.a. przysługuje odwołanie do wyższej instancji. W konsekwencji "odwołanie" skarżącego z dnia [...]. skierowane do Dowódcy Jednostki Wojskowej nr [...] nie mogło być potraktowane jako odwołanie. Brak było więc podstaw do uruchomienia postępowania odwoławczego przez organ wyższej instancji. W konsekwencji, w świetle powołanego art. 127 § 1 K.p.a., wobec braku decyzji administracyjnej wniesione przez skarżącego odwołanie uznać należało za niedopuszczalne w rozumieniu art. 134 K.p.a. - z przyczyn przedmiotowych. Zaskarżone postanowienie odpowiada zatem prawu, wobec czego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło