II SA/Sz 1062/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 maja 2015 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Wojewody Z. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę. Wójt Gminy decyzją z dnia [...]na podstawie art.15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz.993 ze. zm.), związku z art. 104 K.p.a., po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego na wniosek P. M. orzekł o wymeldowaniu A. M. z miejsca pobytu stałego w miejscowości. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w toku postępowania ustalono, iż przedmiotowy budynek stanowi własność P.M. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego sygn. akt [...] P.M. przesłuchany zeznał, że wujek A.M. opuścił miejsce pobytu stałego [...]. Obecnie zamieszkuje u A.D. Wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia[...] dostał nakaz opróżnienia lokalu mieszkalnego położonego Sąd orzekł, że pozwanemu A. M. przysługuje prawo do lokalu socjalnego. Zgodnie z wyrokiem Gmina złożyła ofertę A.M. zawarcia umowy najmu lokalu socjalnego. Jednak A.M. nie skorzystał z oferty. W dniu [...] opuścił miejsce pobytu, a rzeczy osobiste zabrał po miesiącu, nie oddał kluczy od mieszkania. A.M. przesłuchany zeznał, że miejsce pobytu stałego opuścił w dniu [...] z powodu włamania się i wyrzucenia mebli i okradzenia. Miejsca pobytu nie opuścił dobrowolnie. Nie ma tam rzeczy osobistych i mebli, ponieważ M.P. wyrzucił. Dobrowolnie się nie wymelduje do czasu otrzymania odpowiedzi na pismo złożone do Sądu w dniu 03.03.2014 w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłej matce S. M. Świadek przesłuchana do protokołu potwierdziła, że M.A. wyprowadził się z miejsca pobytu stałego, a meble przechowuje w stodole sąsiada. Obecnie zamieszkuje u D. A. Z informacji Prokuratury Rejonowej wynika, że A.M. nie zgłaszał faktu utrudniania mu zamieszkiwania w okresie [...]. Natomiast z informacji udzielonej przez Posterunek Policji z dnia [...] wynika, że od kilku miesięcy nie zamieszkuje pod adresem , gdyż aktualny właściciel mieszkania wyniósł mu z mieszkania wszystkie rzeczy i nie pozwolił mu zamieszkiwać. Było prowadzone postępowanie w tej sprawie, które zostało umorzone. M.A., który nie zgodził się z informacją Prokuratury Rejonowej, że nie zgłaszał faktu utrudniania mu zamieszkiwania w miejscu pobytu stałego. Jednocześnie wniósł o przedłużenie terminu wymeldowania do chwili zakończenia sprawy spadkowej, jednakże nie był w stanie przedłożyć dokumentacji, że takie postępowanie jest w toku. Organ I instancji wskazał następnie, że przepisy ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych mają przede wszystkim charakter porządkowy. Podstawowym obowiązkiem organów ewidencji ludności jest dbałość o zgodność zapisów w dokumentach ewidencji ludności ze stanem faktycznym. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy można stwierdzić, że A.M. nie mieszka w miejscu pobytu stałego. A.M. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, w którym oświadczył, że w spornym domu mieszkał od [...] do momentu pobicia go i wyrzucenia przez P.M. Nieprawdą jest, że opuścił dobrowolnie w dniu [...] ww. lokal mieszkalny. Jest schorowany i o wyprowadzce nigdy nie myślał. Prawdą jest, że Sąd zasądził eksmisję, a Gmina oferowała mu lokal socjalny, jednakże odmówił ze względu na warunki, tj. schodów do pokonania w sytuacji gdy ma trudności z poruszaniem się. Odwołujący się podał, że zwrócił się do Wójta o inny lokal, bardziej przystosowany dla niego. Uzyskał negatywną odpowiedź organu. Nadto odwołujący się podał, że sprawą jego pobicia zajął się Prokurator i prowadzi sprawę pod sygn. [...]. Sprawa włamania i okradzenia nie trafiła do Prokuratury, pomimo że złożył zeznania. Nieprawdą jest też, wg. skarżącego, że dom jest własnością P.M., ponieważ prawomocnym postanowieniem z dnia [...] Sąd orzekł, iż jest on właścicielem części domu. Sprawa zabudowań gospodarczych jest w Sądzie Okręgowym pod sygn. [...]. Wojewoda decyzją z dnia na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, po rozpatrzeniu odwołania A. M., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję o wymeldowaniu osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub tymczasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Organ prowadzący postępowanie w sprawie o wymeldowanie rozpatruje ją wyłącznie pod kątem wystąpienia przesłanki opuszczenia lokalu. Bez znaczenia dla wydania merytorycznej decyzji jest sytuacja majątkowa, zdrowotna czy też mieszkaniowa, w jakiej znajduje się osoba, która ma zostać wymeldowana. Znaczenie ma tylko ustalenie, czy osoba, wobec której toczy się postępowanie mieszka w lokalu, z którego ma zostać wymeldowana. Organ podkreślił dalej, że w rozpatrywanej sprawie faktem jest iż, Sąd Rejonowy nakazał A.M. aby opróżnił przedmiotowy lokal z rzeczy do niego należących i wydał go P. M. w stanie wolnym od osób i rzeczy. Sąd przyznał przy tym pozwanemu prawo do otrzymania lokalu socjalnego. Faktem jest, że A.M. od [...] nie mieszka w lokalu nr [...] i że w lokalu tym nie koncentrują się już jego interesy życiowe. Dowodem na to są zeznania P.M. i A. M. Na uwagę zasługuje fakt, że w [...]. Wójt Gminy zaproponował odwołującemu się zawarcie umowy najmu lokalu socjalnego celem realizacji wyroku Sądu. Jednakże nie skorzystał on z tej propozycji. W tym miejscu odnosząc się do zarzutów odwołania w zakresie powodów, dla których A.M. nie podpisał umowy najmu lokalu socjalnego organ wyjaśnił, że nie mają one znaczenia w niniejszej trawie. Sprawa przyznania lokalu socjalnego dla odwołującego się nie jest przedmiotem postępowania, a organ nie jest uprawniony do oceny zasadności zaproponowanej przez Wójta Gminy umowy najmu lokalu socjalnego. Następnie organ odwoławczy wskazał, że w orzecznictwie sądów administracyjnych, utrwalony został pogląd, że opuszczenie miejsce pobytu stałego w rozumieniu przepisów ustawy o ewidencji ludności powinno być przejawem woli osoby opuszczającej lokal. W orzecznictwie przyjmuje się również, że jeżeli osoba, której postępowanie dotyczy, twierdzi, że została zmuszona do opuszczenia lokalu, a nie podejmowała środków prawnych zmierzających do przezwyciężenia przeszkód w swobodnym korzystaniu z lokalu i sąd nie przywrócił jej posiadania lokalu, to uznać należy, że taka osoba opuściła lokal w rozumieniu art. 15 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Nawet sam fakt wystąpienia do sądu z pozwem o przywrócenie posiadania lokalu nie przesądza jeszcze o braku spełnienia przez stronę przesłanki opuszczenia lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Z akt sprawy wynika, że A.M. nie podejmował skutecznie prawnych działań celem odzyskania posiadania lokalu nr [...] gm. i w takiej sprawie nie zapadło prawomocne orzeczenie. Z informacji przekazanych przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej z dnia [...] wynika, że A.M. nie zgłaszał faktu utrudniania mu zamieszkiwania w lokalu [...]. Natomiast Kierownik Posterunku Policji wskazał, że skarżący zgłaszał wprawdzie na Policji fakt utrudniania mu przez P.M. zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, jednak w tej sprawie zostało umorzone postępowanie. Podsumowując, organ II instancji stwierdził, zachowanie A.M. polegające na opuszczeniu miejsca pobytu stałego w sytuacji orzeczonej wobec niego przez Sąd eksmisji z tego mieszkania i nieskorzystania z propozycji Wójta Gminy zawarcia umowy lokalu socjalnego, wypełnia znamiona przesłanki wymeldowania, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Decyzja organu I instancji orzekająca o wymeldowaniu jest zasadna. Organ wyjaśnił też, że meldunek w lokalu jest instytucją prawa administracyjnego nie cywilnego. Nie wiąże się z nim ani prawo do lokalu ani prawo do przebywania w lokalu. Wymeldowanie A.M. zapobiega jedynie utrzymywaniu fikcji w rejestracji meldunkowej i ma na celu uporządkowanie i zaktualizowanie ewidencji ludności. A.M. zaskarżył ww. decyzję Wojewody do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego . Skarżący dołączył do skargi postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] o nabyciu spadku, o sygn. akt [...], i oświadczył, że posiada prawo do części domu, zaś P.M. tylko. Ponadto skarżący oświadczył, że nie opuścił dobrowolnie lokalu nr [...] oraz że opisał dokładnie swoją sytuację w odwołaniu od decyzji Wójta. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., z którego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W wyniku kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd doszedł do przekonania, że odpowiada ona prawu, a zatem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi A.M. stało się orzeczenie organu o wymeldowaniu go z pobytu stałego z lokalu nr [...]. Istota postępowania sprowadzała się zatem do oceny, czy rzeczywiście w sprawie zaistniały przesłanki do wymeldowania skarżącego z ww. lokalu, o których mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Przypomnieć należy, że zameldowanie na pobyt stały należy do instytucji prawa administracyjnego i nie przesądza o miejscu zamieszkania w rozumieniu prawa cywilnego. Ma ono wyłącznie charakter rejestracyjny, potwierdzający fakt pobytu w nim konkretnej osoby, co powoduje, że czynność zameldowania nie tworzy, ani nie potwierdza istnienia jakiegoś prawa do tego lokalu. Przesłanką wymeldowania danej osoby w trybie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest opuszczenie przez tą osobę, bez wymeldowania się, dotychczasowego miejsca pobytu. Przy czym słusznie zauważył organ II instancji, że zgodnie z wypracowanym w tym temacie orzecznictwie sądów administracyjnych, przez "opuszczenie miejsca pobytu" rozumie się takie opuszczenie, które ma charakter trwały i jest dobrowolne. Dobrowolność ta musi wynikać z własnej woli zainteresowanej osoby, a nie z bezprawnego działania innych osób. Należy to rozumieć również tak, że w sytuacji usunięcia osoby zainteresowanej z lokalu mieszkalnego, wbrew jej woli, jeśli ta nie zwróci się do sądu powszechnego z powództwem o przywrócenie naruszonego posiadania danego lokalu mieszkalnego, opuszczenie takowe traktuje się tak jak opuszczenie dobrowolne. Jedynie prawomocny wyrok sądu przywracający posiadanie lokalu osobie bezprawnie z niego usuniętej oznacza brak spełnienia przesłanki dobrowolności i trwałości opuszczenia takiego lokalu. Według skarżącego, nie opuścił on dobrowolnie ww. lokalu mieszkalnego, lecz został z niego bezprawnie usunięty przez wnioskodawcę tego postępowania P.M., a prawomocnym postanowieniem z dnia [...] [...] Sąd orzekł, iż jest on właścicielem części tego domu. Jak wynika z akt sprawy, skarżący deklaruje zamiar stałego przebywania pod spornym adresem. W świetle przedstawionych okoliczności sprawy, istotna dla jej merytorycznego jej rozstrzygnięcia była zatem ocena przesłanki tzw. "dobrowolności opuszczenia miejsca stałego pobytu" przez skarżącego. Podkreślić należy, że przesłankę dobrowolności opuszczenia miejsca stałego pobytu trzeba oceniać na tle konkretnej sytuacji w danej sprawie, biorąc pod uwagę wszystkie okoliczności tej sprawy. Przy czym dla oceny zamiaru pobytu stałego w dotychczasowym miejscu zamieszkania strony wymeldowanej istotne znaczenie mieć będzie, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. W ocenie Sądu, deklaracja skarżącego o zamiarze zamieszkania w dotychczasowym miejscu, czyli pod adresem [...] nie jest wystarczającym argumentem przeciwko jego wymeldowaniu z tego lokalu, w sytuacji gdy faktycznie nie przebywa on pod tym adresem i w zasadzie, jak to wynika z akt, brak jest podstaw prawnych do realizacji jego prawa do zajmowania spornego lokalu mieszkalnego. O takiej sytuacji świadczy przede wszystkim prawomocny wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] sygn. akt[...], w którym orzeczono wobec skarżącego nakaz opróżnienia lokalu mieszkalnego położonego oraz że przysługuje mu prawo do lokalu socjalnego. Tak więc oświadczenie skarżącego o bezprawnym usunięciu go z zajmowanego dotąd lokalu mieszkalnego stoi, w zasadzie, w sprzeczności z materiałem dowodowym w sprawie. Ponadto przedstawione okoliczności świadczą o tym, że powrót skarżącego do rzeczonego mieszkania jest mało prawdopodobny, a wręcz niemożliwy, właśnie z uwagi na ww. wyrok, który jako prawomocne orzeczenie stanowi podstawę do ewentualnego wszczęcia zgodnej z prawem egzekucji wobec pozwanego (skarżącego), czyli wykonania eksmisji z lokalu. Inaczej mówiąc, w świetle prawa (wyroku Sądu), skarżący pomimo deklaracji o zamiarze stałego zamieszkania pod spornym adresem nie ma prawnych możliwości zajęcia tego lokalu mieszkalnego i zamieszkania w nim. Nie wynika też z akt sprawy, żeby skarżący podjął działania zmierzające do anulowania niekorzystnego dla niego orzeczenia. Z informacji przekazanych przez Prokuratora Prokuratury Rejonowej wynika, że nie zgłaszał faktu utrudniania mu zamieszkiwania w lokalu Nr [...]. Zgłaszał natomiast na Policji fakt utrudniania mu przez P.M. zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu, jednak w tej sprawie zostało umorzone postępowanie. Wskazać też należy, że powoływane przez skarżącego postanowienie o nabyciu spadku po zmarłej matce S. M. (), znajdujące się w aktach sprawy, nie przesądza w żaden sposób o nabyciu przez niego prawa do części domu nr [...]. W orzeczeniu tym jedynie Sąd stwierdza ogólnie o nabyciu majątku po zmarłej, w określonych częściach, przez poszczególnych spadkobierców, w tym wnioskodawcę i skarżącego. Z kolei z akt wynika, że przedmiotowy budynek stanowi własność P.M. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego sygn. akt [...]. Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów z których wynikałby inny stan faktyczny i prawny, niż ustaliły to organy orzekające w tej sprawie. Bezsporny jest także (w ocenie Sądu) fakt opuszczenia przez skarżącego mieszkania , niezależnie od przyczyn zmiany miejsca zamieszkania. Na dzień wydania zaskarżonej decyzji skarżący nie przebywał pod wskazanym adresem, nie było to miejsce koncentracji jego centrum życiowego, a poza tym wg. zeznań świadków przebywa od dłuższego czasu pod nowym adresem. Skarżący nie przyjął też oferty Gminy lokalu socjalnego. Zdaniem Sądu, w zaistniałej sytuacji organy obu instancji prawidłowo oceniły i uznały, że opuszczenie spornego domu przez skarżącego należy traktować tak jak opuszczenie dobrowolne i ma ono charakter trwały. Trafnie też zaznaczył organ II instancji, że bez znaczenia dla wydania merytorycznej decyzji w przedmiocie wymeldowania jest sytuacja majątkowa, zdrowotna, czy też mieszkaniowa, w jakiej znajduje się osoba, która ma zostać wymeldowana. Mając na względzie powyższe, Sąd stwierdził, że w ustalonych, w sposób należyty i wyczerpujący, okolicznościach sprawy, zaistniały przesłanki z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych do wymeldowania skarżącego z lokalu mieszkalnego Nr [..] . Skarżący faktycznie nie przebywa od [...]. pod tym adresem, a jak wykazały organy przesłanka "dobrowolności" opuszczenia lokalu została spełniona. Postępowanie w tej sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z zasadami prawidłowej procedury administracyjnej. W tym stanie rzeczy, Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uchylenia zaskarżonej decyzji, a zatem zobligowany był skargę oddalić, o czym orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a.