II SA/Sz 1065/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki Sędziowie: Sędzia NSA Stefan Kłosowski Sędzia WSA Maria Mysiak /spr./ Protokolant Małgorzata Frej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2007 r. sprawy ze skargi E. G. – T. i T. T. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. Nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących E. G. –T. i T. T. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r., Nr [...], nakazał E. G. – T. i T. T. rozbiórkę dobudowanej do istniejącego budynku wiaty – zadaszenia o wymiarach [...] x [...] m i [...] x [...] m wybudowanej na nieruchomości przy ul. [...] w [...] na terenie działki nr [...] oraz częściowo na terenie działki nr [...] stanowiącej pas drogowy, bez wymaganego zezwolenia. W uzasadnieniu organ podał, iż w trakcie przeprowadzonej w dniu [...] r. wizji lokalnej ustalono, że na terenie ww. posesji, stanowiącej własność E. G. –T. i T. T., w latach [...] – [...] wybudowano budynek o wymiarach [...] x [...] oraz wiatę - zadaszenie o wymiarach [...] x [...] m i [...] x [...] m bez uzyskania pozwolenia na budowę. W związku z tym postanowieniem z dnia [...] r., [...] r., na podstawie przepisu art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016), wstrzymał prowadzone roboty budowlane oraz zobowiązał inwestorów do przedłożenie w wyznaczonym terminie określonych dokumentów celem doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Jednocześnie nałożono na inwestorów obowiązek przedłożenia zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności realizowanej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz cztery czterech egzemplarzy projektu budowlanego powykonawczego wybudowanych obiektów wraz z opiniami, uzgodnieniami i pozwoleniami sporządzonymi przez osobę uprawnioną. Wykonując przedmiotowy obowiązek inwestor przedłożył zaświadczenie Wójta Gminy o zgodności wybudowanego budynku o wymiarach [...] x [...] m z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością oznaczoną w ewidencji gruntów i budynków jako dz. nr [...] w [...] na cele budowlane oraz cztery egzemplarze projektu budowlanego powykonawczego wybudowanego budynku, w którym zgodnie z projektem zagospodarowania terenu obiekt o wymiarach [...] x [...] m przeznaczono do rozbiórki. Postanowieniem z dnia [...] r., Nr [...] NB [...], organ nałożył na inwestorów obowiązek uiszczenia opłaty legalizacyjnej za wybudowanie budynku bez pozwolenia na budowę, a następnie ponieważ inwestor uiścił opłatę legalizacyjną, decyzją z dnia [...] r., Nr [...], zatwierdził przedłożony projekt budowlany budynku gospodarczo – magazynowego wybudowanego na terenie dz. [...] w [...] bez pozwolenia na budowę. Jednocześnie zgodnie z art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych obowiązków właściwy organ nakazuje rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Ponieważ inwestor nie dopełnił obowiązku i przed przystąpieniem do budowy wiaty – zadaszenia nie uzyskał decyzji o pozwoleniu na budowę, jak również nie wykonał w wyznaczonym terminie obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia [...] r., organ mając na celu doprowadzenie wybudowanej bez pozwolenia wiaty do stanu zgodnego z prawem, nakazał rozbiórkę przedmiotowego obiektu wiaty – zadaszenia. E. i Ta. T. odwołali się od przedmiotowej decyzji zarzucając jej, iż przedmiotowa wiata przykrywa miejsca konsumpcyjne i nie jest samoistnym obiektem budowlanym lecz stanowi integralną część funkcjonujących od lat obiektów kompleksu [...] i łączy się z nimi w architektoniczną całość. Jednocześnie inwestor podniósł, iż legalizując wybudowany budynek gospodarczy wraz z tarasem był przekonany, że płaci opłatę legalizacyjną za całą budowę, a nie poszczególne jej części. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r., Nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż inwestor nie przedłożył w terminie dokumentów, które był zobowiązany dostarczyć zgodnie z postanowieniem Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., dlatego organ I instancji wydał, na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, zaskarżoną decyzję. Organ II instancji podzielił stanowisko Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż wobec nie wypełnienia obowiązku przedłożenia stosownych dokumentów należało nakazać w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Jednocześnie organ w odpowiedzi na zarzuty inwestora wskazał, iż mimo że wiata powstała za zgodą i wiedzą sąsiadów, to nie zmienia to faktu, iż skarżący zobowiązani byli do uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnieśli inwestorzy E. G. – T. oraz T. T. wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu skargi ponownie podnieśli, iż płacąc opłatę legalizacyjną byli przekonani, iż legalizują całą budowę (wszystkie obiekty na terenie), a nie poszczególne jej części. Ponadto wskazali, iż nie zostali poinformowani, że dostarczone dokumenty są niewystarczające i nie dostali żadnego odrębnego postanowienia o konieczności legalizacji części składowych obiektu. Dodatkowo wskazali, iż kwestionowany taras stanowi integralną część wybudowanej inwestycji, która konstrukcyjnie stanowi jeden obiekt, a także całość obiektu wykazuje zdecydowane walory estetyczne i stanowi uatrakcyjnienie architektonicznej zabudowy miejscowości. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd rozpatrując skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego. Przepis art. 7 K.p.a. stanowi, iż w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W przedmiotowej sprawie organ nie wyjaśnił wszystkich okoliczności niezbędnych do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. W pierwszym rzędzie wskazać należy, iż istnieje niewyjaśniona przez organ rozbieżność pomiędzy "Projektem zagospodarowania terenu. Rozbudowa Istniejącego Budynku Usługowego o Części Gospodarczo – Magazynową" z dnia [...] r. oraz protokołem oględzin robót budowlanych z dnia [...] r. Na rysunku zamieszczonym w protokole wskazano, iż istnieją [...] wiaty, natomiast w projekcie widnieje tylko jedna wiata. W decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazano dokonania rozbiórki jednej wiaty, jednocześnie zostały podane wymiary [...] wiat. Te rozbierzności nie zostały wyjaśnione przez organ. Organ nie ustalił, czy obie wiaty zostały wybudowane w tym samym czasie oraz, czy obie zostały wybudowane bez pozwolenia na budowę. W decyzji natomiast błędnie wskazał, że nakazał dokonania rozbiórki wiaty, a podał wymiary[...] wiat. Z wyjaśnień złożonych na rozprawie przez inwestora wynika, iż wiata o wymiarach [...] x [...] m została wybudowana przed [...] r., bowiem znajdowała się na działce już przed kupnem jej przez obecnych inwestorów. Przepis art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r. umożliwiał legalizację samowoli budowlanej, jeżeli od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części upłynęło [...] lat, a istnienie obiektu nie naruszało przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym. Wprawdzie ustawa z dnia 27 marca 2003 r. zmieniła unormowanie dotyczące samowoli budowlanej, gdyż z jednej strony rozszerzyła krąg przypadków, w których sprawcy samowoli budowlanej, mogą unikną rozbiórki obiektu budowlanego, z drugiej strony wprowadziła obligatoryjne opłaty legalizacyjne. Przedmiotowa zmiana została jednak uznana wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2006 r., sygn. akt P 27/05 za niezgodną z art. 32 Konstytucji RP w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r. do budowy obiektu budowlanego lub jego części, mimo że pięcioletni termin od zakończenia budowy upłynął do dnia [...] r. Oznacza to, iż w przedmiotowej sprawie, jeżeli wiata o wymiarach [...] x [...] została wybudowana przed rokiem [...], to prawdopodobnie możliwe będzie jej zalegalizowanie, na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym do dnia 10 lipca 2003 r., bez pobierania opłaty legalizacyjnej. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że w przedmiotowej sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy dlatego, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w pkt I sentencji. W kwestii wykonalności decyzji Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 152 ww. ustawy, a o kosztach na podstawie przepisu art. 200.